रामायणRāmāyaṇa

Rām, 5, 21

345 of 606 · 39 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः । (१।१)

ityuktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |

1.2१.२

संदिश्य च ततः सर्वा राक्षसीर् निर्जगाम ह ॥ (१।२)

saṃdiśya ca tataḥ sarvā rākṣasīr nirjagāma ha ||

2.1२.१

निष्क्रान्ते राक्षसेन्द्रे तु पुनर् अन्तःपुरं गते । (२।१)

niṣkrānte rākṣasendre tu punar antaḥpuraṃ gate |

2.2२.२

राक्षस्यो भीमरूपास्ताः सीतां समभिदुद्रुवुः ॥ (२।२)

rākṣasyo bhīmarūpāstāḥ sītāṃ samabhidudruvuḥ ||

3.1३.१

ततः सीताम् उपागम्य राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः । (३।१)

tataḥ sītām upāgamya rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |

3.2३.२

परं परुषया वाचा वैदेहीम् इदम् अब्रुवन् ॥ (३।२)

paraṃ paruṣayā vācā vaidehīm idam abruvan ||

4.1४.१

पौलस्त्यस्य वरिष्ठस्य रावणस्य महात्मनः । (४।१)

paulastyasya variṣṭhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |

4.2४.२

दशग्रीवस्य भार्यात्वं सीते न बहु मन्यसे ॥ (४।२)

daśagrīvasya bhāryātvaṃ sīte na bahu manyase ||

5.1५.१

ततस्त्वेकजटा नाम राक्षसी वाक्यम् अब्रवीत् । (५।१)

tatastvekajaṭā nāma rākṣasī vākyam abravīt |

5.2५.२

आमन्त्र्य क्रोधताम्राक्षी सीतां करतलोदरीम् ॥ (५।२)

āmantrya krodhatāmrākṣī sītāṃ karatalodarīm ||

6.1६.१

प्रजापतीनां षण्णां तु चतुर्थो यः प्रजापतिः । (६।१)

prajāpatīnāṃ ṣaṇṇāṃ tu caturtho yaḥ prajāpatiḥ |

6.2६.२

मानसो ब्रह्मणः पुत्रः पुलस्त्य इति विश्रुतः ॥ (६।२)

mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastya iti viśrutaḥ ||

7.1७.१

पुलस्त्यस्य तु तेजस्वी महर्षिर् मानसः सुतः । (७।१)

pulastyasya tu tejasvī maharṣir mānasaḥ sutaḥ |

7.2७.२

नाम्ना स विश्रवा नाम प्रजापतिसमप्रभः ॥ (७।२)

nāmnā sa viśravā nāma prajāpatisamaprabhaḥ ||

8.1८.१

तस्य पुत्रो विशालाक्षि रावणः शत्रुरावणः । (८।१)

tasya putro viśālākṣi rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |

8.2८.२

तस्य त्वं राक्षसेन्द्रस्य भार्या भवितुम् अर्हसि । (८।२)

tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitum arhasi |

8.3८.३

मयोक्तं चारुसर्वाङ्गि वाक्यं किं नानुमन्यसे ॥ (८।३)

mayoktaṃ cārusarvāṅgi vākyaṃ kiṃ nānumanyase ||

9.1९.१

ततो हरिजटा नाम राक्षसी वाक्यम् अब्रवीत् । (९।१)

tato harijaṭā nāma rākṣasī vākyam abravīt |

9.2९.२

विवृत्य नयने कोपान्मार्जारसदृशेक्षणा ॥ (९।२)

vivṛtya nayane kopānmārjārasadṛśekṣaṇā ||

10.1१०.१

येन देवास्त्रयस्त्रिंशद् देवराजश्च निर्जितः । (१०।१)

yena devāstrayastriṃśad devarājaśca nirjitaḥ |

10.2१०.२

तस्य त्वं राक्षसेन्द्रस्य भार्या भवितुम् अर्हसि ॥ (१०।२)

tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitum arhasi ||

11.1११.१

वीर्योत्सिक्तस्य शूरस्य संग्रामेष्वनिवर्तिनः । (११।१)

vīryotsiktasya śūrasya saṃgrāmeṣvanivartinaḥ |

11.2११.२

बलिनो वीर्ययुक्तस्य भार्यात्वं किं न लप्स्यसे ॥ (११।२)

balino vīryayuktasya bhāryātvaṃ kiṃ na lapsyase ||

12.1१२.१

प्रियां बहुमतां भार्यां त्यक्त्वा राजा महाबलः । (१२।१)

priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ tyaktvā rājā mahābalaḥ |

12.2१२.२

सर्वासां च महाभागां त्वाम् उपैष्यति रावणः ॥ (१२।२)

sarvāsāṃ ca mahābhāgāṃ tvām upaiṣyati rāvaṇaḥ ||

13.1१३.१

समृद्धं स्त्रीसहस्रेण नानारत्नोपशोभितम् । (१३।१)

samṛddhaṃ strīsahasreṇa nānāratnopaśobhitam |

13.2१३.२

अन्तःपुरं समुत्सृज्य त्वाम् उपैष्यति रावणः ॥ (१३।२)

antaḥpuraṃ samutsṛjya tvām upaiṣyati rāvaṇaḥ ||

14.1१४.१

असकृद् देवता युद्धे नागगन्धर्वदानवाः । (१४।१)

asakṛd devatā yuddhe nāgagandharvadānavāḥ |

14.2१४.२

निर्जिताः समरे येन स ते पार्श्वम् उपागतः ॥ (१४।२)

nirjitāḥ samare yena sa te pārśvam upāgataḥ ||

15.1१५.१

तस्य सर्वसमृद्धस्य रावणस्य महात्मनः । (१५।१)

tasya sarvasamṛddhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |

15.2१५.२

किमर्थं राक्षसेन्द्रस्य भार्यात्वं नेच्छसे ऽधमे ॥ (१५।२)

kimarthaṃ rākṣasendrasya bhāryātvaṃ necchase 'dhame ||

16.1१६.१

यस्य सूर्यो न तपति भीतो यस्य च मारुतः । (१६।१)

yasya sūryo na tapati bhīto yasya ca mārutaḥ |

16.2१६.२

न वाति स्मायतापाङ्गे किं त्वं तस्य न तिष्ठसि ॥ (१६।२)

na vāti smāyatāpāṅge kiṃ tvaṃ tasya na tiṣṭhasi ||

17.1१७.१

पुष्पवृष्टिं च तरवो मुमुचुर् यस्य वै भयात् । (१७।१)

puṣpavṛṣṭiṃ ca taravo mumucur yasya vai bhayāt |

17.2१७.२

शैलाश्च सुभ्रु पानीयं जलदाश्च यदेच्छति ॥ (१७।२)

śailāśca subhru pānīyaṃ jaladāśca yadecchati ||

18.1१८.१

तस्य नैरृतराजस्य राजराजस्य भामिनि । (१८।१)

tasya nairṛtarājasya rājarājasya bhāmini |

18.2१८.२

किं त्वं न कुरुषे बुद्धिं भार्यार्थे रावणस्य हि ॥ (१८।२)

kiṃ tvaṃ na kuruṣe buddhiṃ bhāryārthe rāvaṇasya hi ||

19.1१९.१

साधु ते तत्त्वतो देवि कथितं साधु भामिनि । (१९।१)

sādhu te tattvato devi kathitaṃ sādhu bhāmini |

19.2१९.२

गृहाण सुस्मिते वाक्यम् अन्यथा न भविष्यसि ॥ (१९।२)

gṛhāṇa susmite vākyam anyathā na bhaviṣyasi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 5, 21

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit