Rām, 5, 42
Select a line for its word-by-word analysis.
संदिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली । (१।१)
saṃdiṣṭo rākṣasendreṇa prahastasya suto balī |
जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः ॥ (१।२)
jambumālī mahādaṃṣṭro nirjagāma dhanurdharaḥ ||
जम्बुमाली महाबाहुर् विव्याध निशितैः शरैः ॥ (६।२)
jambumālī mahābāhur vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ ||
बाह्वोर् विव्याध नाराचैर् दशभिस्तं कपीश्वरम् ॥ (७।२)
bāhvor vivyādha nārācair daśabhistaṃ kapīśvaram ||
तस्य तच्छुशुभे ताम्रं शरेणाभिहतं मुखम् । (८।१)
tasya tacchuśubhe tāmraṃ śareṇābhihataṃ mukham |
शरदीवाम्बुजं फुल्लं विद्धं भास्कररश्मिना ॥ (८।२)
śaradīvāmbujaṃ phullaṃ viddhaṃ bhāskararaśminā ||
ततः पार्श्वे ऽतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम् ॥ (९।२)
tataḥ pārśve 'tivipulāṃ dadarśa mahatīṃ śilām ||
तां शरैर् दशभिः क्रुद्धस्ताडयामास राक्षसः ॥ (१०।२)
tāṃ śarair daśabhiḥ kruddhastāḍayāmāsa rākṣasaḥ ||
विपन्नं कर्म तद् दृष्ट्वा हनूमांश्चण्डविक्रमः । (११।१)
vipannaṃ karma tad dṛṣṭvā hanūmāṃścaṇḍavikramaḥ |
सालं विपुलम् उत्पाट्य भ्रामयामास वीर्यवान् ॥ (११।२)
sālaṃ vipulam utpāṭya bhrāmayāmāsa vīryavān ||
भ्रामयन्तं कपिं दृष्ट्वा सालवृक्षं महाबलम् । (१२।१)
bhrāmayantaṃ kapiṃ dṛṣṭvā sālavṛkṣaṃ mahābalam |
चिक्षेप सुबहून् बाणाञ् जम्बुमाली महाबलः ॥ (१२।२)
cikṣepa subahūn bāṇāñ jambumālī mahābalaḥ ||
सालं चतुर्भिश्चिछेद वानरं पञ्चभिर् भुजे । (१३।१)
sālaṃ caturbhiścicheda vānaraṃ pañcabhir bhuje |
तस्य चैव शिरो नास्ति न बाहू न च जानुनी । (१६।१)
tasya caiva śiro nāsti na bāhū na ca jānunī |
न धनुर् न रथो नाश्वास्तत्रादृश्यन्त नेषवः ॥ (१६।२)
na dhanur na ratho nāśvāstatrādṛśyanta neṣavaḥ ||
जम्बुमालिं च निहतं किंकरांश्च महाबलान् । (१८।१)
jambumāliṃ ca nihataṃ kiṃkarāṃśca mahābalān |
चुक्रोध रावणः श्रुत्वा कोपसंरक्तलोचनः ॥ (१८।२)
cukrodha rāvaṇaḥ śrutvā kopasaṃraktalocanaḥ ||
स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः प्रहस्तपुत्रे निहते महाबले । (१९।१)
sa roṣasaṃvartitatāmralocanaḥ prahastaputre nihate mahābale |
अमात्यपुत्रान् अतिवीर्यविक्रमान् समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः ॥ (१९।२)
amātyaputrān ativīryavikramān samādideśāśu niśācareśvaraḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.