वर्तमाने तथाभूते यज्ञे परमके ऽद्भुते । (१।१)

सशिष्य आजगामाशु वाल्मीकिर् मुनिपुंगवः ॥ (१।२)

स दृष्ट्वा दिव्यसंकाशं यज्ञम् अद्भुतदर्शनम् । (२।१)

एकान्ते ऋषिवाटानां चकार उटजाञ्शुभान् ॥ (२।२)

स शिष्यावब्रवीद्धृष्टो युवां गत्वा समाहितौ । (३।१)

कृत्स्नं रामायणं काव्यं गायतां परया मुदा ॥ (३।२)

ऋषिवाटेषु पुण्येषु ब्राह्मणावसथेषु च । (४।१)

रथ्यासु राजमार्गेषु पार्थिवानां गृहेषु च ॥ (४।२)

रामस्य भवनद्वारि यत्र कर्म च वर्तते । (५।१)

ऋत्विजाम् अग्रतश्चैव तत्र गेयं विशेषतः ॥ (५।२)

इमानि च फलान्यत्र स्वादूनि विविधानि च । (६।१)

जातानि पर्वताग्रेषु आस्वाद्यास्वाद्य गीयताम् ॥ (६।२)

न यास्यथः श्रमं वत्सौ भक्षयित्वा फलानि वै । (७।१)

मूलानि च सुमृष्टानि नगरात् परिहास्यथ ॥ (७।२)

यदि शब्दापयेद् रामः श्रवणाय महीपतिः । (८।१)

ऋषीणाम् उपविष्टानां ततो गेयं प्रवर्तताम् ॥ (८।२)

दिवसे विंशतिः सर्गा गेया वै परया मुदा । (९।१)

प्रमाणैर् बहुभिस्तत्र यथोद्दिष्टं मया पुरा ॥ (९।२)

लोभश्चापि न कर्तव्यः स्वल्पो ऽपि धनकाङ्क्षया । (१०।१)

किं धनेनाश्रमस्थानां फलमूलोपभोगिनाम् ॥ (१०।२)

यदि पृच्छेत् स काकुत्स्थो युवां कस्येति दारकौ । (११।१)

वाल्मीकेर् अथ शिष्यौ हि ब्रूताम् एवं नराधिपम् ॥ (११।२)

इमास्तन्त्रीः सुमधुराः स्थानं वा पूर्वदर्शितम् । (१२।१)

मूर्छयित्वा सुमधुरं गायेतां विगतज्वरौ ॥ (१२।२)

आदिप्रभृति गेयं स्यान्न चावज्ञाय पार्थिवम् । (१३।१)

पिता हि सर्वभूतानां राजा भवति धर्मतः ॥ (१३।२)

तद् युवां हृष्टमनसौ श्वः प्रभाते समाधिना । (१४।१)

गायेतां मधुरं गेयं तन्त्रीलयसमन्वितम् ॥ (१४।२)

इति संदिश्य बहुशो मुनिः प्राचेतसस्तदा । (१५।१)

वाल्मीकिः परमोदारस्तूष्णीम् आसीन्महायशाः ॥ (१५।२)

ताम् अद्भुतां तौ हृदये कुमारौ निवेश्य वाणीम् ऋषिभाषितां शुभाम् । (१६।१)

समुत्सुकौ तौ सुखम् ऊषतुर् निशां यथाश्विनौ भार्गवनीतिसंस्कृतौ ॥ (१६।२)