ततस् तु तमसातीरं रम्यम् आश्रित्य राघवः । (१।१)

सीताम् उद्वीक्ष्य सौमित्रिम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

इयम् अद्य निशा पूर्वा सौमित्रे प्रस्थिता वनम् । (२।१)

वनवासस्य भद्रं ते स नोत्कण्ठितुम् अर्हसि ॥ (२।२)

पश्य शून्यान्य् अरण्यानि रुदन्तीव समन्ततः । (३।१)

यथानिलयम् आयद्भिर् निलीनानि मृगद्विजैः ॥ (३।२)

अद्यायोध्या तु नगरी राजधानी पितुर् मम । (४।१)

सस्त्रीपुंसा गतान् अस्माञ् शोचिष्यति न संशयः ॥ (४।२)

भरतः खलु धर्मात्मा पितरं मातरं च मे । (५।१)

धर्मार्थकामसहितैर् वाक्यैर् आश्वासयिष्यति ॥ (५।२)

भरतस्यानृशंसत्वं संचिन्त्याहं पुनः पुनः । (६।१)

नानुशोचामि पितरं मातरं चापि लक्ष्मण ॥ (६।२)

त्वया कार्यं नरव्याघ्र माम् अनुव्रजता कृतम् । (७।१)

अन्वेष्टव्या हि वैदेह्या रक्षणार्थे सहायता ॥ (७।२)

अद्भिर् एव तु सौमित्रे वत्स्याम्य् अद्य निशाम् इमाम् । (८।१)

एतद्धि रोचते मह्यं वन्ये ऽपि विविधे सति ॥ (८।२)

एवम् उक्त्वा तु सौमित्रं सुमन्त्रम् अपि राघवः । (९।१)

अप्रमत्तस् त्वम् अश्वेषु भव सौम्येत्य् उवाच ह ॥ (९।२)

सो ऽश्वान् सुमन्त्रः संयम्य सूर्ये ऽस्तं समुपागते । (१०।१)

प्रभूतयवसान् कृत्वा बभूव प्रत्यनन्तरः ॥ (१०।२)

उपास्यतु शिवां संध्यां दृष्ट्वा रात्रिम् उपस्थिताम् । (११।१)

रामस्य शयनं चक्रे सूतः सौमित्रिणा सह ॥ (११।२)

तां शय्यां तमसातीरे वीक्ष्य वृक्षदलैः कृताम् । (१२।१)

रामः सौमित्रिणा सार्धं सभार्यः संविवेश ह ॥ (१२।२)

सभार्यं संप्रसुप्तं तं भ्रातरं वीक्ष्य लक्ष्मणः । (१३।१)

कथयामास सूताय रामस्य विविधान् गुणान् ॥ (१३।२)

जाग्रतो ह्य् एव तां रात्रिं सौमित्रेर् उदितो रविः । (१४।१)

सूतस्य तमसातीरे रामस्य ब्रुवतो गुणान् ॥ (१४।२)

गोकुलाकुलतीरायास् तमसाया विदूरतः । (१५।१)

अवसत् तत्र तां रात्रिं रामः प्रकृतिभिः सह ॥ (१५।२)

उत्थाय तु महातेजाः प्रकृतीस् ता निशाम्य च । (१६।१)

अब्रवीद् भ्रातरं रामो लक्ष्मणं पुण्यलक्षणम् ॥ (१६।२)

अस्मद्व्यपेक्षान् सौमित्रे निरपेक्षान् गृहेष्व् अपि । (१७।१)

वृक्षमूलेषु संसुप्तान् पश्य लक्ष्मण साम्प्रतम् ॥ (१७।२)

यथैते नियमं पौराः कुर्वन्त्य् अस्मन्निवर्तने । (१८।१)

अपि प्राणान् असिष्यन्ति न तु त्यक्ष्यन्ति निश्चयम् ॥ (१८।२)

यावद् एव तु संसुप्तास् तावद् एव वयं लघु । (१९।१)

रथम् आरुह्य गच्छामः पन्थानम् अकुतोभयम् ॥ (१९।२)

अतो भूयो ऽपि नेदानीम् इक्ष्वाकुपुरवासिनः । (२०।१)

स्वपेयुर् अनुरक्ता मां वृक्षमूलानि संश्रिताः ॥ (२०।२)

पौरा ह्य् आत्मकृताद् दुःखाद् विप्रमोच्या नृपात्मजैः । (२१।१)

न तु खल्व् आत्मना योज्या दुःखेन पुरवासिनः ॥ (२१।२)

अब्रवील् लक्ष्मणो रामं साक्षाद् धर्मम् इव स्थितम् । (२२।१)

रोचते मे महाप्राज्ञ क्षिप्रम् आरुह्यताम् इति ॥ (२२।२)

सूतस् ततः संत्वरितः स्यन्दनं तैर् हयोत्तमैः । (२३।१)

योजयित्वाथ रामाय प्राञ्जलिः प्रत्यवेदयत् ॥ (२३।२)

मोहनार्थं तु पौराणां सूतं रामो ऽब्रवीद् वचः । (२४।१)

उदङ्मुखः प्रयाहि त्वं रथम् आस्थाय सारथे ॥ (२४।२)

मुहूर्तं त्वरितं गत्वा निर्वर्तय रथं पुनः । (२५।१)

यथा न विद्युः पौरा मां तथा कुरु समाहितः ॥ (२५।२)

रामस्य वचनं श्रुत्वा तथा चक्रे स सारथिः । (२६।१)

प्रत्यागम्य च रामस्य स्यन्दनं प्रत्यवेदयत् ॥ (२६।२)

तं स्यन्दनम् अधिष्ठाय राघवः सपरिच्छदः । (२७।१)

शीघ्रगाम् आकुलावर्तां तमसाम् अतरन् नदीम् ॥ (२७।२)

स संतीर्य महाबाहुः श्रीमाञ् शिवम् अकण्टकम् । (२८।१)

प्रापद्यत महामार्गम् अभयं भयदर्शिनाम् ॥ (२८।२)

प्रभातायां तु शर्वर्यां पौरास् ते राघवं विना । (२९।१)

शोकोपहतनिश्चेष्टा बभूवुर् हतचेतसः ॥ (२९।२)

शोकजाश्रुपरिद्यूना वीक्षमाणास् ततस् ततः । (३०।१)

आलोकम् अपि रामस्य न पश्यन्ति स्म दुःखिताः ॥ (३०।२)

ततो मार्गानुसारेण गत्वा किंचित् क्षणं पुनः । (३१।१)

मार्गनाशाद् विषादेन महता समभिप्लुतः ॥ (३१।२)

रथस्य मार्गनाशेन न्यवर्तन्त मनस्विनः । (३२।१)

किम् इदं किं करिष्यामो दैवेनोपहता इति ॥ (३२।२)

ततो यथागतेनैव मार्गेण क्लान्तचेतसः । (३३।१)

अयोध्याम् अगमन् सर्वे पुरीं व्यथितसज्जनाम् ॥ (३३।२)