रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 70

576 of 606 · 38 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तद् अद्भुततमं वाक्यं श्रुत्वागस्त्यस्य राघवः । (१।१)

tad adbhutatamaṃ vākyaṃ śrutvāgastyasya rāghavaḥ |

1.2१.२

गौरवाद् विस्मयाच्चैव भूयः प्रष्टुं प्रचक्रमे ॥ (१।२)

gauravād vismayāccaiva bhūyaḥ praṣṭuṃ pracakrame ||

2.1२.१

भगवंस्तद् वनं घोरं तपस्तप्यति यत्र सः । (२।१)

bhagavaṃstad vanaṃ ghoraṃ tapastapyati yatra saḥ |

2.2२.२

श्वेतो वैदर्भको राजा कथं तद् अमृगद्विजम् ॥ (२।२)

śveto vaidarbhako rājā kathaṃ tad amṛgadvijam ||

3.1३.१

निःसत्त्वं च वनं जातं शून्यं मनुजवर्जितम् । (३।१)

niḥsattvaṃ ca vanaṃ jātaṃ śūnyaṃ manujavarjitam |

3.2३.२

तपश्चर्तुं प्रविष्टः स श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः ॥ (३।२)

tapaścartuṃ praviṣṭaḥ sa śrotum icchāmi tattvataḥ ||

4.1४.१

रामस्य भाषितं श्रुत्वा कौतूहलसमन्वितम् । (४।१)

rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā kautūhalasamanvitam |

4.2४.२

वाक्यं परमतेजस्वी वक्तुम् एवोपचक्रमे ॥ (४।२)

vākyaṃ paramatejasvī vaktum evopacakrame ||

5.1५.१

पुरा कृतयुगे राम मनुर् दण्डधरः प्रभुः । (५।१)

purā kṛtayuge rāma manur daṇḍadharaḥ prabhuḥ |

5.2५.२

तस्य पुत्रो महान् आसीद् इक्ष्वाकुः कुलवर्धनः ॥ (५।२)

tasya putro mahān āsīd ikṣvākuḥ kulavardhanaḥ ||

6.1६.१

तं पुत्रं पूर्वके राज्ये निक्षिप्य भुवि दुर्जयम् । (६।१)

taṃ putraṃ pūrvake rājye nikṣipya bhuvi durjayam |

6.2६.२

पृथिव्यां राजवंशानां भव कर्तेत्युवाच ह ॥ (६।२)

pṛthivyāṃ rājavaṃśānāṃ bhava kartetyuvāca ha ||

7.1७.१

तथेति च प्रतिज्ञातं पितुः पुत्रेण राघव । (७।१)

tatheti ca pratijñātaṃ pituḥ putreṇa rāghava |

7.2७.२

ततः परमसंहृष्टो मनुः पुनर् उवाच ह ॥ (७।२)

tataḥ paramasaṃhṛṣṭo manuḥ punar uvāca ha ||

8.1८.१

प्रीतो ऽस्मि परमोदारकर्ता चासि न संशयः । (८।१)

prīto 'smi paramodārakartā cāsi na saṃśayaḥ |

8.2८.२

दण्डेन च प्रजा रक्ष मा च दण्डम् अकारणे ॥ (८।२)

daṇḍena ca prajā rakṣa mā ca daṇḍam akāraṇe ||

9.1९.१

अपराधिषु यो दण्डः पात्यते मानवेषु वै । (९।१)

aparādhiṣu yo daṇḍaḥ pātyate mānaveṣu vai |

9.2९.२

स दण्डो विधिवन्मुक्तः स्वर्गं नयति पार्थिवम् ॥ (९।२)

sa daṇḍo vidhivanmuktaḥ svargaṃ nayati pārthivam ||

10.1१०.१

तस्माद् दण्डे महाबाहो यत्नवान् भव पुत्रक । (१०।१)

tasmād daṇḍe mahābāho yatnavān bhava putraka |

10.2१०.२

धर्मो हि परमो लोके कुर्वतस्ते भविष्यति ॥ (१०।२)

dharmo hi paramo loke kurvataste bhaviṣyati ||

11.1११.१

इति तं बहु संदिश्य मनुः पुत्रं समाधिना । (११।१)

iti taṃ bahu saṃdiśya manuḥ putraṃ samādhinā |

11.2११.२

जगाम त्रिदिवं हृष्टो ब्रह्मलोकम् अनुत्तमम् ॥ (११।२)

jagāma tridivaṃ hṛṣṭo brahmalokam anuttamam ||

12.1१२.१

प्रयाते त्रिदिवे तस्मिन्न् इक्ष्वाकुर् अमितप्रभः । (१२।१)

prayāte tridive tasminn ikṣvākur amitaprabhaḥ |

12.2१२.२

जनयिष्ये कथं पुत्रान् इति चिन्तापरो ऽभवत् ॥ (१२।२)

janayiṣye kathaṃ putrān iti cintāparo 'bhavat ||

13.1१३.१

कर्मभिर् बहुरूपैश्च तैस्तैर् मनुसुतः सुतान् । (१३।१)

karmabhir bahurūpaiśca taistair manusutaḥ sutān |

13.2१३.२

जनयामास धर्मात्मा शतं देवसुतोपमान् ॥ (१३।२)

janayāmāsa dharmātmā śataṃ devasutopamān ||

14.1१४.१

तेषाम् अवरजस्तात सर्वेषां रघुनन्दन । (१४।१)

teṣām avarajastāta sarveṣāṃ raghunandana |

14.2१४.२

मूढश्चाकृतिविद्यश्च न शुश्रूषति पूर्वजान् ॥ (१४।२)

mūḍhaścākṛtividyaśca na śuśrūṣati pūrvajān ||

15.1१५.१

नाम तस्य च दण्डेति पिता चक्रे ऽल्पतेजसः । (१५।१)

nāma tasya ca daṇḍeti pitā cakre 'lpatejasaḥ |

15.2१५.२

अवश्यं दण्डपतनं शरीरे ऽस्य भविष्यति ॥ (१५।२)

avaśyaṃ daṇḍapatanaṃ śarīre 'sya bhaviṣyati ||

16.1१६.१

स पश्यमानस्तं दोषं घोरं पुत्रस्य राघव । (१६।१)

sa paśyamānastaṃ doṣaṃ ghoraṃ putrasya rāghava |

16.2१६.२

विन्ध्यशैवलयोर् मध्ये राज्यं प्रादाद् अरिंदम ॥ (१६।२)

vindhyaśaivalayor madhye rājyaṃ prādād ariṃdama ||

17.1१७.१

स दण्डस्तत्र राजाभूद् रम्ये पर्वतरोधसि । (१७।१)

sa daṇḍastatra rājābhūd ramye parvatarodhasi |

17.2१७.२

पुरं चाप्रतिमं राम न्यवेशयद् अनुत्तमम् ॥ (१७।२)

puraṃ cāpratimaṃ rāma nyaveśayad anuttamam ||

18.1१८.१

पुरस्य चाकरोन्नाम मधुमन्तम् इति प्रभो । (१८।१)

purasya cākaronnāma madhumantam iti prabho |

18.2१८.२

पुरोहितं चोशनसं वरयामास सुव्रतम् ॥ (१८।२)

purohitaṃ cośanasaṃ varayāmāsa suvratam ||

19.1१९.१

एवं स राजा तद् राज्यं कारयत् सपुरोहितः । (१९।१)

evaṃ sa rājā tad rājyaṃ kārayat sapurohitaḥ |

19.2१९.२

प्रहृष्टमनुजाकीर्णं देवराज्यं यथा दिवि ॥ (१९।२)

prahṛṣṭamanujākīrṇaṃ devarājyaṃ yathā divi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 70

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit