रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 96

602 of 606 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अवाङ्मुखम् अथो दीनं दृष्ट्वा सोमम् इवाप्लुतम् । (१।१)

avāṅmukham atho dīnaṃ dṛṣṭvā somam ivāplutam |

1.2१.२

राघवं लक्ष्मणो वाक्यं हृष्टो मधुरम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

rāghavaṃ lakṣmaṇo vākyaṃ hṛṣṭo madhuram abravīt ||

2.1२.१

न संतापं महाबाहो मदर्थं कर्तुम् अर्हसि । (२।१)

na saṃtāpaṃ mahābāho madarthaṃ kartum arhasi |

2.2२.२

पूर्वनिर्माणबद्धा हि कालस्य गतिर् ईदृशी ॥ (२।२)

pūrvanirmāṇabaddhā hi kālasya gatir īdṛśī ||

3.1३.१

जहि मां सौम्य विश्रब्धः प्रतिज्ञां परिपालय । (३।१)

jahi māṃ saumya viśrabdhaḥ pratijñāṃ paripālaya |

3.2३.२

हीनप्रतिज्ञाः काकुत्स्थ प्रयान्ति नरकं नराः ॥ (३।२)

hīnapratijñāḥ kākutstha prayānti narakaṃ narāḥ ||

4.1४.१

यदि प्रीतिर् महाराज यद्यनुग्राह्यता मयि । (४।१)

yadi prītir mahārāja yadyanugrāhyatā mayi |

4.2४.२

जहि मां निर्विशङ्कस्त्वं धर्मं वर्धय राघव ॥ (४।२)

jahi māṃ nirviśaṅkastvaṃ dharmaṃ vardhaya rāghava ||

5.1५.१

लक्ष्मणेन तथोक्तस्तु रामः प्रचलितेन्द्रियः । (५।१)

lakṣmaṇena tathoktastu rāmaḥ pracalitendriyaḥ |

5.2५.२

मन्त्रिणः समुपानीय तथैव च पुरोधसं ॥ (५।२)

mantriṇaḥ samupānīya tathaiva ca purodhasaṃ ||

6.1६.१

अब्रवीच्च यथावृत्तं तेषां मध्ये नराधिपः । (६।१)

abravīcca yathāvṛttaṃ teṣāṃ madhye narādhipaḥ |

6.2६.२

दुर्वासोऽभिगमं चैव प्रतिज्ञां तापसस्य च ॥ (६।२)

durvāso'bhigamaṃ caiva pratijñāṃ tāpasasya ca ||

7.1७.१

तच्छ्रुत्वा मन्त्रिणः सर्वे सोपाध्यायाः समासत । (७।१)

tacchrutvā mantriṇaḥ sarve sopādhyāyāḥ samāsata |

7.2७.२

वसिष्ठस्तु महातेजा वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (७।२)

vasiṣṭhastu mahātejā vākyam etad uvāca ha ||

8.1८.१

दृष्टम् एतन्महाबाहो क्षयं ते लोमहर्षणम् । (८।१)

dṛṣṭam etanmahābāho kṣayaṃ te lomaharṣaṇam |

8.2८.२

लक्ष्मणेन वियोगश्च तव राम महायशः ॥ (८।२)

lakṣmaṇena viyogaśca tava rāma mahāyaśaḥ ||

9.1९.१

त्यजैनं बलवान् कालो मा प्रतिज्ञां वृथा कृथाः । (९।१)

tyajainaṃ balavān kālo mā pratijñāṃ vṛthā kṛthāḥ |

9.2९.२

विनष्टायां प्रतिज्ञायां धर्मो हि विलयं व्रजेत् ॥ (९।२)

vinaṣṭāyāṃ pratijñāyāṃ dharmo hi vilayaṃ vrajet ||

10.1१०.१

ततो धर्मे विनष्टे तु त्रैलोक्यं सचराचरम् । (१०।१)

tato dharme vinaṣṭe tu trailokyaṃ sacarācaram |

10.2१०.२

सदेवर्षिगणं सर्वं विनश्येत न संशयः ॥ (१०।२)

sadevarṣigaṇaṃ sarvaṃ vinaśyeta na saṃśayaḥ ||

11.1११.१

स त्वं पुरुषशार्दूल त्रैलोक्यस्याभिपालनम् । (११।१)

sa tvaṃ puruṣaśārdūla trailokyasyābhipālanam |

11.2११.२

लक्ष्मणस्य वधेनाद्य जगत् स्वस्थं कुरुष्व ह ॥ (११।२)

lakṣmaṇasya vadhenādya jagat svasthaṃ kuruṣva ha ||

12.1१२.१

तेषां तत् समवेतानां वाक्यं धर्मार्थसंहितम् । (१२।१)

teṣāṃ tat samavetānāṃ vākyaṃ dharmārthasaṃhitam |

12.2१२.२

श्रुत्वा परिषदो मध्ये रामो लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥ (१२।२)

śrutvā pariṣado madhye rāmo lakṣmaṇam abravīt ||

13.1१३.१

विसर्जये त्वां सौमित्रे मा भूद् धर्मविपर्ययः । (१३।१)

visarjaye tvāṃ saumitre mā bhūd dharmaviparyayaḥ |

13.2१३.२

त्यागो वधो वा विहितः साधूनाम् उभयं समम् ॥ (१३।२)

tyāgo vadho vā vihitaḥ sādhūnām ubhayaṃ samam ||

14.1१४.१

रामेण भाषिते वाक्ये बाष्पव्याकुलितेक्षणः । (१४।१)

rāmeṇa bhāṣite vākye bāṣpavyākulitekṣaṇaḥ |

14.2१४.२

लक्ष्मणस्त्वरितः प्रायात् स्वगृहं न विवेश ह ॥ (१४।२)

lakṣmaṇastvaritaḥ prāyāt svagṛhaṃ na viveśa ha ||

15.1१५.१

स गत्वा सरयूतीरम् उपस्पृश्य कृताञ्जलिः । (१५।१)

sa gatvā sarayūtīram upaspṛśya kṛtāñjaliḥ |

15.2१५.२

निगृह्य सर्वस्रोतांसि निःश्वासं न मुमोच ह ॥ (१५।२)

nigṛhya sarvasrotāṃsi niḥśvāsaṃ na mumoca ha ||

16.1१६.१

अनुच्छ्वसन्तं युक्तं तं सशक्राः साप्सरोगणाः । (१६।१)

anucchvasantaṃ yuktaṃ taṃ saśakrāḥ sāpsarogaṇāḥ |

16.2१६.२

देवाः सर्षिगणाः सर्वे पुष्पैर् अवकिरंस्तदा ॥ (१६।२)

devāḥ sarṣigaṇāḥ sarve puṣpair avakiraṃstadā ||

17.1१७.१

अदृश्यं सर्वम् अनुजैः सशरीरं महाबलम् । (१७।१)

adṛśyaṃ sarvam anujaiḥ saśarīraṃ mahābalam |

17.2१७.२

प्रगृह्य लक्ष्मणं शक्रो दिवं सम्प्रविवेश ह ॥ (१७।२)

pragṛhya lakṣmaṇaṃ śakro divaṃ sampraviveśa ha ||

18.1१८.१

ततो विष्णोश्चतुर्भागम् आगतं सुरसत्तमाः । (१८।१)

tato viṣṇoścaturbhāgam āgataṃ surasattamāḥ |

18.2१८.२

हृष्टाः प्रमुदिताः सर्वे ऽपूजयन् ऋषिभिः सह ॥ (१८।२)

hṛṣṭāḥ pramuditāḥ sarve 'pūjayan ṛṣibhiḥ saha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 96

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit