रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 35

425 of 606 · 52 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

स तस्य गतिम् अन्विच्छन् राजपुत्रः प्रतापवान् । (१।१)

sa tasya gatim anvicchan rājaputraḥ pratāpavān |

1.2१.२

दिदेशातिबलो रामो दशवानरयूथपान् ॥ (१।२)

dideśātibalo rāmo daśavānarayūthapān ||

2.1२.१

द्वौ सुषेणस्य दायादौ नीलं च प्लवगर्षभम् । (२।१)

dvau suṣeṇasya dāyādau nīlaṃ ca plavagarṣabham |

2.2२.२

अङ्गदं वालिपुत्रं च शरभं च तरस्विनम् ॥ (२।२)

aṅgadaṃ vāliputraṃ ca śarabhaṃ ca tarasvinam ||

3.1३.१

विनतं जाम्बवन्तं च सानुप्रस्थं महाबलम् । (३।१)

vinataṃ jāmbavantaṃ ca sānuprasthaṃ mahābalam |

3.2३.२

ऋषभं चर्षभस्कन्धम् आदिदेश परंतपः ॥ (३।२)

ṛṣabhaṃ carṣabhaskandham ādideśa paraṃtapaḥ ||

4.1४.१

ते सम्प्रहृष्टा हरयो भीमान् उद्यम्य पादपान् । (४।१)

te samprahṛṣṭā harayo bhīmān udyamya pādapān |

4.2४.२

आकाशं विविशुः सर्वे मार्गमाणा दिशो दश ॥ (४।२)

ākāśaṃ viviśuḥ sarve mārgamāṇā diśo daśa ||

5.1५.१

तेषां वेगवतां वेगम् इषुभिर् वेगवत्तरैः । (५।१)

teṣāṃ vegavatāṃ vegam iṣubhir vegavattaraiḥ |

5.2५.२

अस्त्रवित् परमास्त्रेण वारयामास रावणिः ॥ (५।२)

astravit paramāstreṇa vārayāmāsa rāvaṇiḥ ||

6.1६.१

तं भीमवेगा हरयो नाराचैः क्षतविक्षताः । (६।१)

taṃ bhīmavegā harayo nārācaiḥ kṣatavikṣatāḥ |

6.2६.२

अन्धकारे न ददृशुर् मेघैः सूर्यम् इवावृतम् ॥ (६।२)

andhakāre na dadṛśur meghaiḥ sūryam ivāvṛtam ||

7.1७.१

रामलक्ष्मणयोर् एव सर्वमर्मभिदः शरान् । (७।१)

rāmalakṣmaṇayor eva sarvamarmabhidaḥ śarān |

7.2७.२

भृशम् आवेशयामास रावणिः समितिंजयः ॥ (७।२)

bhṛśam āveśayāmāsa rāvaṇiḥ samitiṃjayaḥ ||

8.1८.१

निरन्तरशरीरौ तु भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । (८।१)

nirantaraśarīrau tu bhrātarau rāmalakṣmaṇau |

8.2८.२

क्रुद्धेनेन्द्रजिता वीरौ पन्नगैः शरतां गतैः ॥ (८।२)

kruddhenendrajitā vīrau pannagaiḥ śaratāṃ gataiḥ ||

9.1९.१

तयोः क्षतजमार्गेण सुस्राव रुधिरं बहु । (९।१)

tayoḥ kṣatajamārgeṇa susrāva rudhiraṃ bahu |

9.2९.२

तावुभौ च प्रकाशेते पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ (९।२)

tāvubhau ca prakāśete puṣpitāviva kiṃśukau ||

10.1१०.१

ततः पर्यन्तरक्ताक्षो भिन्नाञ्जनचयोपमः । (१०।१)

tataḥ paryantaraktākṣo bhinnāñjanacayopamaḥ |

10.2१०.२

रावणिर् भ्रातरौ वाक्यम् अन्तर्धानगतो ऽब्रवीत् ॥ (१०।२)

rāvaṇir bhrātarau vākyam antardhānagato 'bravīt ||

11.1११.१

युध्यमानम् अनालक्ष्यं शक्रो ऽपि त्रिदशेश्वरः । (११।१)

yudhyamānam anālakṣyaṃ śakro 'pi tridaśeśvaraḥ |

11.2११.२

द्रष्टुम् आसादितुं वापि न शक्तः किं पुनर् युवाम् ॥ (११।२)

draṣṭum āsādituṃ vāpi na śaktaḥ kiṃ punar yuvām ||

12.1१२.१

प्रावृताविषुजालेन राघवौ कङ्कपत्त्रिणा । (१२।१)

prāvṛtāviṣujālena rāghavau kaṅkapattriṇā |

12.2१२.२

एष रोषपरीतात्मा नयामि यमसादनम् ॥ (१२।२)

eṣa roṣaparītātmā nayāmi yamasādanam ||

13.1१३.१

एवम् उक्त्वा तु धर्मज्ञौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । (१३।१)

evam uktvā tu dharmajñau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |

13.2१३.२

निर्बिभेद शितैर् बाणैः प्रजहर्ष ननाद च ॥ (१३।२)

nirbibheda śitair bāṇaiḥ prajaharṣa nanāda ca ||

14.1१४.१

भिन्नाञ्जनचयश्यामो विस्फार्य विपुलं धनुः । (१४।१)

bhinnāñjanacayaśyāmo visphārya vipulaṃ dhanuḥ |

14.2१४.२

भूयो भूयः शरान् घोरान् विससर्ज महामृधे ॥ (१४।२)

bhūyo bhūyaḥ śarān ghorān visasarja mahāmṛdhe ||

15.1१५.१

ततो मर्मसु मर्मज्ञो मज्जयन्निशिताञ् शरान् । (१५।१)

tato marmasu marmajño majjayanniśitāñ śarān |

15.2१५.२

रामलक्ष्मणयोर् वीरो ननाद च मुहुर् मुहुः ॥ (१५।२)

rāmalakṣmaṇayor vīro nanāda ca muhur muhuḥ ||

16.1१६.१

बद्धौ तु शरबन्धेन तावुभौ रणमूर्धनि । (१६।१)

baddhau tu śarabandhena tāvubhau raṇamūrdhani |

16.2१६.२

निमेषान्तरमात्रेण न शेकतुर् उदीक्षितुम् ॥ (१६।२)

nimeṣāntaramātreṇa na śekatur udīkṣitum ||

17.1१७.१

ततो विभिन्नसर्वाङ्गौ शरशल्याचितावुभौ । (१७।१)

tato vibhinnasarvāṅgau śaraśalyācitāvubhau |

17.2१७.२

ध्वजाविव महेन्द्रस्य रज्जुमुक्तौ प्रकम्पितौ ॥ (१७।२)

dhvajāviva mahendrasya rajjumuktau prakampitau ||

18.1१८.१

तौ संप्रचलितौ वीरौ मर्मभेदेन कर्शितौ । (१८।१)

tau saṃpracalitau vīrau marmabhedena karśitau |

18.2१८.२

निपेततुर् महेष्वासौ जगत्यां जगतीपती ॥ (१८।२)

nipetatur maheṣvāsau jagatyāṃ jagatīpatī ||

19.1१९.१

तौ वीरशयने वीरौ शयानौ रुधिरोक्षितौ । (१९।१)

tau vīraśayane vīrau śayānau rudhirokṣitau |

19.2१९.२

शरवेष्टितसर्वाङ्गावार्तौ परमपीडितौ ॥ (१९।२)

śaraveṣṭitasarvāṅgāvārtau paramapīḍitau ||

20.1२०.१

न ह्यविद्धं तयोर् गात्रं बभूवाङ्गुलम् अन्तरम् । (२०।१)

na hyaviddhaṃ tayor gātraṃ babhūvāṅgulam antaram |

20.2२०.२

नानिर्भिन्नं न चास्तब्धम् आ कराग्राद् अजिह्मगैः ॥ (२०।२)

nānirbhinnaṃ na cāstabdham ā karāgrād ajihmagaiḥ ||

21.1२१.१

तौ तु क्रूरेण निहतौ रक्षसा कामरूपिणा । (२१।१)

tau tu krūreṇa nihatau rakṣasā kāmarūpiṇā |

21.2२१.२

असृक्सुस्रुवतुस्तीव्रं जलं प्रस्रवणाविव ॥ (२१।२)

asṛksusruvatustīvraṃ jalaṃ prasravaṇāviva ||

22.1२२.१

पपात प्रथमं रामो विद्धो मर्मसु मार्गणैः । (२२।१)

papāta prathamaṃ rāmo viddho marmasu mārgaṇaiḥ |

22.2२२.२

क्रोधाद् इन्द्रजिता येन पुरा शक्रो विनिर्जितः ॥ (२२।२)

krodhād indrajitā yena purā śakro vinirjitaḥ ||

23.1२३.१

नाराचैर् अर्धनाराचैर् भल्लैर् अञ्जलिकैर् अपि । (२३।१)

nārācair ardhanārācair bhallair añjalikair api |

23.2२३.२

विव्याध वत्सदन्तैश्च सिंहदंष्ट्रैः क्षुरैस्तथा ॥ (२३।२)

vivyādha vatsadantaiśca siṃhadaṃṣṭraiḥ kṣuraistathā ||

24.1२४.१

स वीरशयने शिश्ये विज्यम् आदाय कार्मुकम् । (२४।१)

sa vīraśayane śiśye vijyam ādāya kārmukam |

24.2२४.२

भिन्नमुष्टिपरीणाहं त्रिणतं रुक्मभूषितम् ॥ (२४।२)

bhinnamuṣṭiparīṇāhaṃ triṇataṃ rukmabhūṣitam ||

25.1२५.१

बाणपातान्तरे रामं पतितं पुरुषर्षभम् । (२५।१)

bāṇapātāntare rāmaṃ patitaṃ puruṣarṣabham |

25.2२५.२

स तत्र लक्ष्मणो दृष्ट्वा निराशो जीविते ऽभवत् ॥ (२५।२)

sa tatra lakṣmaṇo dṛṣṭvā nirāśo jīvite 'bhavat ||

26.1२६.१

बद्धौ तु वीरौ पतितौ शयानौ तौ वानराः संपरिवार्य तस्थुः । (२६।१)

baddhau tu vīrau patitau śayānau tau vānarāḥ saṃparivārya tasthuḥ |

26.2२६.२

समागता वायुसुतप्रमुख्या विषादम् आर्ताः परमं च जग्मुः ॥ (२६।२)

samāgatā vāyusutapramukhyā viṣādam ārtāḥ paramaṃ ca jagmuḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 35

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit