रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 111

501 of 606 · 62 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अनुज्ञातं तु रामेण तद् विमानम् अनुत्तमम् । (१।१)

anujñātaṃ tu rāmeṇa tad vimānam anuttamam |

1.2१.२

उत्पपात महामेघः श्वसनेनोद्धतो यथा ॥ (१।२)

utpapāta mahāmeghaḥ śvasanenoddhato yathā ||

2.1२.१

पातयित्वा ततश्चक्षुः सर्वतो रघुनन्दनः । (२।१)

pātayitvā tataścakṣuḥ sarvato raghunandanaḥ |

2.2२.२

अब्रवीन्मैथिलीं सीतां रामः शशिनिभाननाम् ॥ (२।२)

abravīnmaithilīṃ sītāṃ rāmaḥ śaśinibhānanām ||

3.1३.१

कैलासशिखराकारे त्रिकूटशिखरे स्थिताम् । (३।१)

kailāsaśikharākāre trikūṭaśikhare sthitām |

3.2३.२

लङ्काम् ईक्षस्व वैदेहि निर्मितां विश्वकर्मणा ॥ (३।२)

laṅkām īkṣasva vaidehi nirmitāṃ viśvakarmaṇā ||

4.1४.१

एतद् आयोधनं पश्य मांसशोणितकर्दमम् । (४।१)

etad āyodhanaṃ paśya māṃsaśoṇitakardamam |

4.2४.२

हरीणां राक्षसानां च सीते विशसनं महत् ॥ (४।२)

harīṇāṃ rākṣasānāṃ ca sīte viśasanaṃ mahat ||

5.1५.१

तव हेतोर् विशालाक्षि रावणो निहतो मया । (५।१)

tava hetor viśālākṣi rāvaṇo nihato mayā |

5.2५.२

कुम्भकर्णो ऽत्र निहतः प्रहस्तश्च निशाचरः ॥ (५।२)

kumbhakarṇo 'tra nihataḥ prahastaśca niśācaraḥ ||

6.1६.१

लक्ष्मणेनेन्द्रजिच्चात्र रावणिर् निहतो रणे । (६।१)

lakṣmaṇenendrajiccātra rāvaṇir nihato raṇe |

6.2६.२

विरूपाक्षश्च दुष्प्रेक्ष्यो महापार्श्वमहोदरौ ॥ (६।२)

virūpākṣaśca duṣprekṣyo mahāpārśvamahodarau ||

7.1७.१

अकम्पनश्च निहतो बलिनो ऽन्ये च राक्षसाः । (७।१)

akampanaśca nihato balino 'nye ca rākṣasāḥ |

7.2७.२

त्रिशिराश्चातिकायश्च देवान्तकनरान्तकौ ॥ (७।२)

triśirāścātikāyaśca devāntakanarāntakau ||

8.1८.१

अत्र मन्दोदरी नाम भार्या तं पर्यदेवयत् । (८।१)

atra mandodarī nāma bhāryā taṃ paryadevayat |

8.2८.२

सपत्नीनां सहस्रेण सास्रेण परिवारिता ॥ (८।२)

sapatnīnāṃ sahasreṇa sāsreṇa parivāritā ||

9.1९.१

एतत् तु दृश्यते तीर्थं समुद्रस्य वरानने । (९।१)

etat tu dṛśyate tīrthaṃ samudrasya varānane |

9.2९.२

यत्र सागरम् उत्तीर्य तां रात्रिम् उषिता वयम् ॥ (९।२)

yatra sāgaram uttīrya tāṃ rātrim uṣitā vayam ||

10.1१०.१

एष सेतुर् मया बद्धः सागरे सलिलार्णवे । (१०।१)

eṣa setur mayā baddhaḥ sāgare salilārṇave |

10.2१०.२

तव हेतोर् विशालाक्षि नलसेतुः सुदुष्करः ॥ (१०।२)

tava hetor viśālākṣi nalasetuḥ suduṣkaraḥ ||

11.1११.१

पश्य सागरम् अक्षोभ्यं वैदेहि वरुणालयम् । (११।१)

paśya sāgaram akṣobhyaṃ vaidehi varuṇālayam |

11.2११.२

अपारम् अभिगर्जन्तं शङ्खशुक्तिनिषेवितम् ॥ (११।२)

apāram abhigarjantaṃ śaṅkhaśuktiniṣevitam ||

12.1१२.१

हिरण्यनाभं शैलेन्द्रं काञ्चनं पश्य मैथिलि । (१२।१)

hiraṇyanābhaṃ śailendraṃ kāñcanaṃ paśya maithili |

12.2१२.२

विश्रमार्थं हनुमतो भित्त्वा सागरम् उत्थितम् ॥ (१२।२)

viśramārthaṃ hanumato bhittvā sāgaram utthitam ||

13.1१३.१

अत्र राक्षसराजो ऽयम् आजगाम विभीषणः ॥ (१३।१)

atra rākṣasarājo 'yam ājagāma vibhīṣaṇaḥ ||

14.1१४.१

एषा सा दृश्यते सीते किष्किन्धा चित्रकानना । (१४।१)

eṣā sā dṛśyate sīte kiṣkindhā citrakānanā |

14.2१४.२

सुग्रीवस्य पुरी रम्या यत्र वाली मया हतः ॥ (१४।२)

sugrīvasya purī ramyā yatra vālī mayā hataḥ ||

15.1१५.१

दृश्यते ऽसौ महान् सीते सविद्युद् इव तोयदः । (१५।१)

dṛśyate 'sau mahān sīte savidyud iva toyadaḥ |

15.2१५.२

ऋश्यमूको गिरिश्रेष्ठः काञ्चनैर् धातुभिर् वृतः ॥ (१५।२)

ṛśyamūko giriśreṣṭhaḥ kāñcanair dhātubhir vṛtaḥ ||

16.1१६.१

अत्राहं वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण समागतः । (१६।१)

atrāhaṃ vānarendreṇa sugrīveṇa samāgataḥ |

16.2१६.२

समयश्च कृतः सीते वधार्थं वालिनो मया ॥ (१६।२)

samayaśca kṛtaḥ sīte vadhārthaṃ vālino mayā ||

17.1१७.१

एषा सा दृश्यते पम्पा नलिनी चित्रकानना । (१७।१)

eṣā sā dṛśyate pampā nalinī citrakānanā |

17.2१७.२

त्वया विहीनो यत्राहं विललाप सुदुःखितः ॥ (१७।२)

tvayā vihīno yatrāhaṃ vilalāpa suduḥkhitaḥ ||

18.1१८.१

अस्यास्तीरे मया दृष्टा शबरी धर्मचारिणी । (१८।१)

asyāstīre mayā dṛṣṭā śabarī dharmacāriṇī |

18.2१८.२

अत्र योजनबाहुश्च कबन्धो निहतो मया ॥ (१८।२)

atra yojanabāhuśca kabandho nihato mayā ||

19.1१९.१

दृश्यते ऽसौ जनस्थाने सीते श्रीमान् वनस्पतिः । (१९।१)

dṛśyate 'sau janasthāne sīte śrīmān vanaspatiḥ |

19.2१९.२

यत्र युद्धं महद् वृत्तं तव हेतोर् विलासिनि । (१९।२)

yatra yuddhaṃ mahad vṛttaṃ tava hetor vilāsini |

19.3१९.३

रावणस्य नृशंसस्य जटायोश्च महात्मनः ॥ (१९।३)

rāvaṇasya nṛśaṃsasya jaṭāyośca mahātmanaḥ ||

20.1२०.१

खरश्च निहतः संख्ये दूषणश्च निपातितः । (२०।१)

kharaśca nihataḥ saṃkhye dūṣaṇaśca nipātitaḥ |

20.2२०.२

त्रिशिराश्च महावीर्यो मया बाणैर् अजिह्मगैः ॥ (२०।२)

triśirāśca mahāvīryo mayā bāṇair ajihmagaiḥ ||

21.1२१.१

पर्णशाला तथा चित्रा दृश्यते शुभदर्शना । (२१।१)

parṇaśālā tathā citrā dṛśyate śubhadarśanā |

21.2२१.२

यत्र त्वं राक्षसेन्द्रेण रावणेन हृता बलात् ॥ (२१।२)

yatra tvaṃ rākṣasendreṇa rāvaṇena hṛtā balāt ||

22.1२२.१

एषा गोदावरी रम्या प्रसन्नसलिला शिवा । (२२।१)

eṣā godāvarī ramyā prasannasalilā śivā |

22.2२२.२

अगस्त्यस्याश्रमो ह्येष दृश्यते पश्य मैथिलि ॥ (२२।२)

agastyasyāśramo hyeṣa dṛśyate paśya maithili ||

23.1२३.१

वैदेहि दृश्यते चात्र शरभङ्गाश्रमो महान् । (२३।१)

vaidehi dṛśyate cātra śarabhaṅgāśramo mahān |

23.2२३.२

उपयातः सहस्राक्षो यत्र शक्रः पुरंदरः ॥ (२३।२)

upayātaḥ sahasrākṣo yatra śakraḥ puraṃdaraḥ ||

24.1२४.१

एते ते तापसावासा दृश्यन्ते तनुमध्यमे । (२४।१)

ete te tāpasāvāsā dṛśyante tanumadhyame |

24.2२४.२

अत्रिः कुलपतिर् यत्र सूर्यवैश्वानरप्रभः । (२४।२)

atriḥ kulapatir yatra sūryavaiśvānaraprabhaḥ |

24.3२४.३

अत्र सीते त्वया दृष्टा तापसी धर्मचारिणी ॥ (२४।३)

atra sīte tvayā dṛṣṭā tāpasī dharmacāriṇī ||

25.1२५.१

अस्मिन् देशे महाकायो विराधो निहतो मया ॥ (२५।१)

asmin deśe mahākāyo virādho nihato mayā ||

26.1२६.१

असौ सुतनु शैलेन्द्रश् चित्रकूटः प्रकाशते । (२६।१)

asau sutanu śailendraś citrakūṭaḥ prakāśate |

26.2२६.२

यत्र मां कैकयीपुत्रः प्रसादयितुम् आगतः ॥ (२६।२)

yatra māṃ kaikayīputraḥ prasādayitum āgataḥ ||

27.1२७.१

एषा सा यमुना दूराद् दृश्यते चित्रकानना । (२७।१)

eṣā sā yamunā dūrād dṛśyate citrakānanā |

27.2२७.२

भरद्वाजाश्रमो यत्र श्रीमान् एष प्रकाशते ॥ (२७।२)

bharadvājāśramo yatra śrīmān eṣa prakāśate ||

28.1२८.१

एषा त्रिपथगा गङ्गा दृश्यते वरवर्णिनि । (२८।१)

eṣā tripathagā gaṅgā dṛśyate varavarṇini |

28.2२८.२

शृङ्गवेरपुरं चैतद् गुहो यत्र समागतः ॥ (२८।२)

śṛṅgaverapuraṃ caitad guho yatra samāgataḥ ||

29.1२९.१

एषा सा दृश्यते ऽयोध्या राजधानी पितुर् मम । (२९।१)

eṣā sā dṛśyate 'yodhyā rājadhānī pitur mama |

29.2२९.२

अयोध्यां कुरु वैदेहि प्रणामं पुनर् आगता ॥ (२९।२)

ayodhyāṃ kuru vaidehi praṇāmaṃ punar āgatā ||

30.1३०.१

ततस्ते वानराः सर्वे राक्षसश्च विभीषणः । (३०।१)

tataste vānarāḥ sarve rākṣasaśca vibhīṣaṇaḥ |

30.2३०.२

उत्पत्योत्पत्य ददृशुस्तां पुरीं शुभदर्शनाम् ॥ (३०।२)

utpatyotpatya dadṛśustāṃ purīṃ śubhadarśanām ||

31.1३१.१

ततस्तु तां पाण्डुरहर्म्यमालिनीं विशालकक्ष्यां गजवाजिसंकुलाम् । (३१।१)

tatastu tāṃ pāṇḍuraharmyamālinīṃ viśālakakṣyāṃ gajavājisaṃkulām |

31.2३१.२

पुरीम् अयोध्यां ददृशुः प्लवंगमाः पुरीं महेन्द्रस्य यथामरावतीम् ॥ (३१।२)

purīm ayodhyāṃ dadṛśuḥ plavaṃgamāḥ purīṃ mahendrasya yathāmarāvatīm ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 111

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit