तयोस्तदा सादितयो रणाग्रे मुमोह सैन्यं हरियूथपानाम् । (१।१)

सुग्रीवनीलाङ्गदजाम्बवन्तो न चापि किंचित् प्रतिपेदिरे ते ॥ (१।२)

ततो विषण्णं समवेक्ष्य सैन्यं विभीषणो बुद्धिमतां वरिष्ठः । (२।१)

उवाच शाखामृगराजवीरान् आश्वासयन्न् अप्रतिमैर् वचोभिः ॥ (२।२)

मा भैष्ट नास्त्यत्र विषादकालो यद् आर्यपुत्राववशौ विषण्णौ । (३।१)

स्वयम्भुवो वाक्यम् अथोद्वहन्तौ यत् सादिताविन्द्रजिदस्त्रजालैः ॥ (३।२)

तस्मै तु दत्तं परमास्त्रम् एतत् स्वयम्भुवा ब्राह्मम् अमोघवेगम् । (४।१)

तन्मानयन्तौ यदि राजपुत्रौ निपातितौ को ऽत्र विषादकालः ॥ (४।२)

ब्राह्मम् अस्त्रं तदा धीमान्मानयित्वा तु मारुतिः । (५।१)

विभीषणवचः श्रुत्वा हनूमांस्तम् अथाब्रवीत् ॥ (५।२)

एतस्मिन्निहते सैन्ये वानराणां तरस्विनाम् । (६।१)

यो यो धारयते प्राणांस्तं तम् आश्वासयावहे ॥ (६।२)

तावुभौ युगपद् वीरौ हनूमद्राक्षसोत्तमौ । (७।१)

उल्काहस्तौ तदा रात्रौ रणशीर्षे विचेरतुः ॥ (७।२)

छिन्नलाङ्गूलहस्तोरुपादाङ्गुलिशिरोधरैः । (८।१)

स्रवद्भिः क्षतजं गात्रैः प्रस्रवद्भिः समन्ततः ॥ (८।२)

पतितैः पर्वताकारैर् वानरैर् अभिसंकुलाम् । (९।१)

शस्त्रैश्च पतितैर् दीप्तैर् ददृशाते वसुंधराम् ॥ (९।२)

सुग्रीवम् अङ्गदं नीलं शरभं गन्धमादनम् । (१०।१)

जाम्बवन्तं सुषेणं च वेगदर्शनम् आहुकम् ॥ (१०।२)

मैन्दं नलं ज्योतिमुखं द्विविदं पनसं तथा । (११।१)

विभीषणो हनूमांश्च ददृशाते हतान् रणे ॥ (११।२)

सप्तषष्टिर् हताः कोट्यो वानराणां तरस्विनाम् । (१२।१)

अह्नः पञ्चमशेषेण वल्लभेन स्वयम्भुवः ॥ (१२।२)

सागरौघनिभं भीमं दृष्ट्वा बाणार्दितं बलम् । (१३।१)

मार्गते जाम्बवन्तं स्म हनूमान् सविभीषणः ॥ (१३।२)

स्वभावजरया युक्तं वृद्धं शरशतैश्चितम् । (१४।१)

प्रजापतिसुतं वीरं शाम्यन्तम् इव पावकम् ॥ (१४।२)

दृष्ट्वा तम् उपसंगम्य पौलस्त्यो वाक्यम् अब्रवीत् । (१५।१)

कच्चिद् आर्य शरैस्तीक्ष्णैर् न प्राणा ध्वंसितास्तव ॥ (१५।२)

विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवान् ऋक्षपुंगवः । (१६।१)

कृच्छ्राद् अभ्युद्गिरन् वाक्यम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (१६।२)

नैरृतेन्द्रमहावीर्यस्वरेण त्वाभिलक्षये । (१७।१)

पीड्यमानः शितैर् बाणैर् न त्वां पश्यामि चक्षुषा ॥ (१७।२)

अञ्जना सुप्रजा येन मातरिश्वा च नैरृत । (१८।१)

हनूमान् वानरश्रेष्ठः प्राणान् धारयते क्वचित् ॥ (१८।२)

श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यम् उवाचेदं विभीषणः । (१९।१)

आर्यपुत्रावतिक्रम्य कस्मात् पृच्छसि मारुतिम् ॥ (१९।२)

नैव राजनि सुग्रीवे नाङ्गदे नापि राघवे । (२०।१)

आर्य संदर्शितः स्नेहो यथा वायुसुते परः ॥ (२०।२)

विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवान् वाक्यम् अब्रवीत् । (२१।१)

शृणु नैरृतशार्दूल यस्मात् पृच्छामि मारुतिम् ॥ (२१।२)

तस्मिञ् जीवति वीरे तु हतम् अप्यहतं बलम् । (२२।१)

हनूमत्युज्झितप्राणे जीवन्तो ऽपि वयं हताः ॥ (२२।२)

ध्रियते मारुतिस्तात मारुतप्रतिमो यदि । (२३।१)

वैश्वानरसमो वीर्ये जीविताशा ततो भवेत् ॥ (२३।२)

ततो वृद्धम् उपागम्य नियमेनाभ्यवादयत् । (२४।१)

गृह्य जाम्बवतः पादौ हनूमान्मारुतात्मजः ॥ (२४।२)

श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं तथापि व्यथितेन्द्रियः । (२५।१)

पुनर्जातम् इवात्मानं स मेने ऋक्षपुंगवः ॥ (२५।२)

ततो ऽब्रवीन्महातेजा हनूमन्तं स जाम्बवान् । (२६।१)

आगच्छ हरिशार्दूल वानरांस्त्रातुम् अर्हसि ॥ (२६।२)

नान्यो विक्रमपर्याप्तस्त्वम् एषां परमः सखा । (२७।१)

त्वत्पराक्रमकालो ऽयं नान्यं पश्यामि कंचन ॥ (२७।२)

ऋक्षवानरवीराणाम् अनीकानि प्रहर्षय । (२८।१)

विशल्यौ कुरु चाप्येतौ सादितौ रामलक्ष्मणौ ॥ (२८।२)

गत्वा परमम् अध्वानम् उपर्युपरि सागरम् । (२९।१)

हिमवन्तं नगश्रेष्ठं हनूमन् गन्तुम् अर्हसि ॥ (२९।२)

ततः काञ्चनम् अत्युग्रम् ऋषभं पर्वतोत्तमम् । (३०।१)

कैलासशिखरं चापि द्रक्ष्यस्यरिनिषूदन ॥ (३०।२)

तयोः शिखरयोर् मध्ये प्रदीप्तम् अतुलप्रभम् । (३१।१)

सर्वौषधियुतं वीर द्रक्ष्यस्यौषधिपर्वतम् ॥ (३१।२)

तस्य वानरशार्दूल चतस्रो मूर्ध्निसंभवाः । (३२।१)

द्रक्ष्यस्य् ओषधयो दीप्ता दीपयन्त्यो दिशो दश ॥ (३२।२)

मृतसंजीवनीं चैव विशल्यकरणीम् अपि । (३३।१)

सौवर्णकरणीं चैव संधानीं च महौषधीम् ॥ (३३।२)

ताः सर्वा हनुमन् गृह्य क्षिप्रम् आगन्तुम् अर्हसि । (३४।१)

आश्वासय हरीन् प्राणैर् योज्य गन्धवहात्मजः ॥ (३४।२)

श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यं हनूमान् हरिपुंगवः । (३५।१)

आपूर्यत बलोद्धर्षैस्तोयवेगैर् इवार्णवः ॥ (३५।२)

स पर्वततटाग्रस्थः पीडयन् पर्वतोत्तमम् । (३६।१)

हनूमान् दृश्यते वीरो द्वितीय इव पर्वतः ॥ (३६।२)

हरिपादविनिर्भिन्नो निषसाद स पर्वतः । (३७।१)

न शशाक तदात्मानं सोढुं भृशनिपीडितः ॥ (३७।२)

तस्य पेतुर् नगा भूमौ हरिवेगाच्च जज्वलुः । (३८।१)

शृङ्गाणि च व्यकीर्यन्त पीडितस्य हनूमता ॥ (३८।२)

तस्मिन् सम्पीड्यमाने तु भग्नद्रुमशिलातले । (३९।१)

न शेकुर् वानराः स्थातुं घूर्णमाने नगोत्तमे ॥ (३९।२)

स घूर्णितमहाद्वारा प्रभग्नगृहगोपुरा । (४०।१)

लङ्का त्रासाकुला रात्रौ प्रनृत्तेवाभवत् तदा ॥ (४०।२)

पृथिवीधरसंकाशो निपीड्य धरणीधरम् । (४१।१)

पृथिवीं क्षोभयामास सार्णवां मारुतात्मजः ॥ (४१।२)

पद्भ्यां तु शैलम् आपीड्य वडवामुखवन्मुखम् । (४२।१)

विवृत्योग्रं ननादोच्चैस्त्रासयन्न् इव राक्षसान् ॥ (४२।२)

तस्य नानद्यमानस्य श्रुत्वा निनदम् अद्भुतम् । (४३।१)

लङ्कास्था राक्षसाः सर्वे न शेकुः स्पन्दितुं भयात् ॥ (४३।२)

नमस्कृत्वाथ रामाय मारुतिर् भीमविक्रमः । (४४।१)

राघवार्थे परं कर्म समैहत परंतपः ॥ (४४।२)

स पुच्छम् उद्यम्य भुजंगकल्पं विनम्य पृष्ठं श्रवणे निकुञ्च्य । (४५।१)

विवृत्य वक्त्रं वडवामुखाभम् आपुप्लुवे व्योम्नि स चण्डवेगः ॥ (४५।२)

स वृक्षषण्डांस्तरसा जहार शैलाञ् शिलाः प्राकृतवानरांश्च । (४६।१)

बाहूरुवेगोद्धतसम्प्रणुन्नास् ते क्षीणवेगाः सलिले निपेतुः ॥ (४६।२)

स तौ प्रसार्योरगभोगकल्पौ भुजौ भुजंगारिनिकाशवीर्यः । (४७।१)

जगाम मेरुं नगराजम् अग्र्यं दिशः प्रकर्षन्न् इव वायुसूनुः ॥ (४७।२)

स सागरं घूर्णितवीचिमालं तदा भृशं भ्रामितसर्वसत्त्वम् । (४८।१)

समीक्षमाणः सहसा जगाम चक्रं यथा विष्णुकराग्रमुक्तम् ॥ (४८।२)

स पर्वतान् वृक्षगणान् सरांसि नदीस्तटाकानि पुरोत्तमानि । (४९।१)

स्फीताञ्जनांस्तान् अपि सम्प्रपश्यञ् जगाम वेगात् पितृतुल्यवेगः ॥ (४९।२)

आदित्यपथम् आश्रित्य जगाम स गतश्रमः । (५०।१)

स ददर्श हरिश्रेष्ठो हिमवन्तं नगोत्तमम् ॥ (५०।२)

नानाप्रस्रवणोपेतं बहुकंदरनिर्झरम् । (५१।१)

श्वेताभ्रचयसंकाशैः शिखरैश्चारुदर्शनैः ॥ (५१।२)

स तं समासाद्य महानगेन्द्रम् अतिप्रवृद्धोत्तमघोरशृङ्गम् । (५२।१)

ददर्श पुण्यानि महाश्रमाणि सुरर्षिसंघोत्तमसेवितानि ॥ (५२।२)

स ब्रह्मकोशं रजतालयं च शक्रालयं रुद्रशरप्रमोक्षम् । (५३।१)

हयाननं ब्रह्मशिरश्च दीप्तं ददर्श वैवस्वतकिंकरांश्च ॥ (५३।२)

वज्रालयं वैश्रवणालयं च सूर्यप्रभं सूर्यनिबन्धनं च । (५४।१)

ब्रह्मासनं शंकरकार्मुकं च ददर्श नाभिं च वसुंधरायाः ॥ (५४।२)

कैलासम् अग्र्यं हिमवच्छिलां च तथर्षभं काञ्चनशैलम् अग्र्यम् । (५५।१)

स दीप्तसर्वौषधिसंप्रदीप्तं ददर्श सर्वौषधिपर्वतेन्द्रम् ॥ (५५।२)

स तं समीक्ष्यानलरश्मिदीप्तं विसिष्मिये वासवदूतसूनुः । (५६।१)

आप्लुत्य तं चौषधिपर्वतेन्द्रं तत्रौषधीनां विचयं चकार ॥ (५६।२)

स योजनसहस्राणि समतीत्य महाकपिः । (५७।१)

दिव्यौषधिधरं शैलं व्यचरन्मारुतात्मजः ॥ (५७।२)

महौषध्यस्तु ताः सर्वास्तस्मिन् पर्वतसत्तमे । (५८।१)

विज्ञायार्थिनम् आयान्तं ततो जग्मुर् अदर्शनम् ॥ (५८।२)

स ता महात्मा हनुमान् अपश्यंश् चुकोप कोपाच्च भृशं ननाद । (५९।१)

अमृष्यमाणो ऽग्निनिकाशचक्षुर् महीधरेन्द्रं तम् उवाच वाक्यम् ॥ (५९।२)

किम् एतद् एवं सुविनिश्चितं ते यद् राघवे नासि कृतानुकम्पः । (६०।१)

पश्याद्य मद्बाहुबलाभिभूतो विकीर्णम् आत्मानम् अथो नगेन्द्र ॥ (६०।२)

स तस्य शृङ्गं सनगं सनागं सकाञ्चनं धातुसहस्रजुष्टम् । (६१।१)

विकीर्णकूटं चलिताग्रसानुं प्रगृह्य वेगात् सहसोन्ममाथ ॥ (६१।२)

स तं समुत्पाट्य खम् उत्पपात वित्रास्य लोकान् ससुरान् सुरेन्द्रान् । (६२।१)

संस्तूयमानः खचरैर् अनेकैर् जगाम वेगाद् गरुडोग्रवीर्यः ॥ (६२।२)

स भास्कराध्वानम् अनुप्रपन्नस् तद् भास्कराभं शिखरं प्रगृह्य । (६३।१)

बभौ तदा भास्करसंनिकाशो रवेः समीपे प्रतिभास्कराभः ॥ (६३।२)

स तेन शैलेन भृशं रराज शैलोपमो गन्धवहात्मजस्तु । (६४।१)

सहस्रधारेण सपावकेन चक्रेण खे विष्णुर् इवोद्धृतेन ॥ (६४।२)

तं वानराः प्रेक्ष्य तदा विनेदुः स तान् अपि प्रेक्ष्य मुदा ननाद । (६५।१)

तेषां समुद्घुष्टरवं निशम्य लङ्कालया भीमतरं विनेदुः ॥ (६५।२)

ततो महात्मा निपपात तस्मिञ् शैलोत्तमे वानरसैन्यमध्ये । (६६।१)

हर्युत्तमेभ्यः शिरसाभिवाद्य विभीषणं तत्र च सस्वजे सः ॥ (६६।२)

तावप्युभौ मानुषराजपुत्रौ तं गन्धम् आघ्राय महौषधीनाम् । (६७।१)

बभूवतुस्तत्र तदा विशल्यावुत्तस्थुर् अन्ये च हरिप्रवीराः ॥ (६७।२)

ततो हरिर् गन्धवहात्मजस्तु तम् ओषधीशैलम् उदग्रवीर्यः । (६८।१)

निनाय वेगाद्धिमवन्तम् एव पुनश्च रामेण समाजगाम ॥ (६८।२)