आज्ञाप्य तु महाराजो राघवस्याभिषेचनम् । (१।१)

प्रियार्हां प्रियम् आख्यातुं विवेशान्तःपुरं वशी ॥ (१।२)

तां तत्र पतितां भूमौ शयानाम् अतथोचिताम् । (२।१)

प्रतप्त इव दुःखेन सो ऽपश्यज् जगतीपतिः ॥ (२।२)

स वृद्धस् तरुणीं भार्यां प्राणेभ्यो ऽपि गरीयसीम् । (३।१)

अपापः पापसंकल्पां ददर्श धरणीतले ॥ (३।२)

करेणुम् इव दिग्धेन विद्धां मृगयुणा वने । (४।१)

महागज इवारण्ये स्नेहात् परिममर्श ताम् ॥ (४।२)

परिमृश्य च पाणिभ्याम् अभिसंत्रस्तचेतनः । (५।१)

कामी कमलपत्त्राक्षीम् उवाच वनिताम् इदम् ॥ (५।२)

न ते ऽहम् अभिजानामि क्रोधम् आत्मनि संश्रितम् । (६।१)

देवि केनाभियुक्तासि केन वासि विमानिता ॥ (६।२)

यद् इदं मम दुःखाय शेषे कल्याणि पांसुषु । (७।१)

भूमौ शेषे किमर्थं त्वं मयि कल्याणचेतसि । (७।२)

भूतोपहतचित्तेव मम चित्तप्रमाथिनी ॥ (७।३)

सन्ति मे कुशला वैद्या अभितुष्टाश् च सर्वशः । (८।१)

सुखितां त्वां करिष्यन्ति व्याधिम् आचक्ष्व भामिनि ॥ (८।२)

कस्य वा ते प्रियं कार्यं केन वा विप्रियं कृतम् । (९।१)

कः प्रियं लभताम् अद्य को वा सुमहद् अप्रियम् ॥ (९।२)

अवध्यो वध्यतां को वा वध्यः को वा विमुच्यताम् । (१०।१)

दरिद्रः को भवत्व् आढ्यो द्रव्यवान् वाप्य् अकिञ्चनः ॥ (१०।२)

अहं चैव मदीयाश् च सर्वे तव वशानुगाः । (११।१)

न ते कंचिद् अभिप्रायं व्याहन्तुम् अहम् उत्सहे ॥ (११।२)

आत्मनो जीवितेनापि ब्रूहि यन् मनसेच्छसि । (१२।१)

यावद् आवर्तते चक्रं तावती मे वसुंधरा ॥ (१२।२)

तथोक्ता सा समाश्वस्ता वक्तुकामा तद् अप्रियम् । (१३।१)

परिपीडयितुं भूयो भर्तारम् उपचक्रमे ॥ (१३।२)

नास्मि विप्रकृता देव केनचिन् न विमानिता । (१४।१)

अभिप्रायस् तु मे कश्चित् तम् इच्छामि त्वया कृतम् ॥ (१४।२)

प्रतिज्ञां प्रतिजानीष्व यदि त्वं कर्तुम् इच्छसि । (१५।१)

अथ तद् व्याहरिष्यामि यद् अभिप्रार्थितं मया ॥ (१५।२)

एवम् उक्तस् तया राजा प्रियया स्त्रीवशं गतः । (१६।१)

ताम् उवाच महातेजाः कैकेयीम् ईषदुत्स्मितः ॥ (१६।२)

अवलिप्ते न जानासि त्वत्तः प्रियतरो मम । (१७।१)

मनुजो मनुजव्याघ्राद् रामाद् अन्यो न विद्यते ॥ (१७।२)

भद्रे हृदयम् अप्य् एतद् अनुमृश्योद्धरस्व मे । (१८।१)

एतत् समीक्ष्य कैकेयि ब्रूहि यत् साधु मन्यसे ॥ (१८।२)

बलम् आत्मनि पश्यन्ती न मां शङ्कितुम् अर्हसि । (१९।१)

करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे ॥ (१९।२)

तेन वाक्येन संहृष्टा तम् अभिप्रायम् आत्मनः । (२०।१)

व्याजहार महाघोरम् अभ्यागतम् इवान्तकम् ॥ (२०।२)

यथाक्रमेण शपसि वरं मम ददासि च । (२१।१)

तच् छृण्वन्तु त्रयस्त्रिंशद् देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ (२१।२)

चन्द्रादित्यौ नभश् चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः । (२२।१)

जगच् च पृथिवी चैव सगन्धर्वा सराक्षसा ॥ (२२।२)

निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवताः । (२३।१)

यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर् भाषितं तव ॥ (२३।२)

सत्यसंधो महातेजा धर्मज्ञः सुसमाहितः । (२४।१)

वरं मम ददात्य् एष तन् मे शृण्वन्तु देवताः ॥ (२४।२)

इति देवी महेष्वासं परिगृह्याभिशस्य च । (२५।१)

ततः परम् उवाचेदं वरदं काममोहितम् ॥ (२५।२)

वरौ यौ मे त्वया देव तदा दत्तौ महीपते । (२६।१)

तौ तावद् अहम् अद्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः ॥ (२६।२)

अभिषेकसमारम्भो राघवस्योपकल्पितः । (२७।१)

अनेनैवाभिषेकेण भरतो मे ऽभिषिच्यताम् ॥ (२७।२)

नव पञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यम् आश्रितः । (२८।१)

चीराजिनजटाधारी रामो भवतु तापसः ॥ (२८।२)

भरतो भजताम् अद्य यौवराज्यम् अकण्टकम् । (२९।१)

अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वने ॥ (२९।२)

ततः श्रुत्वा महाराज कैकेय्या दारुणं वचः । (३०।१)

व्यथितो विलवश् चैव व्याघ्रीं दृष्ट्वा यथा मृगः ॥ (३०।२)

असंवृतायाम् आसीनो जगत्यां दीर्घम् उच्छ्वसन् । (३१।१)

अहो धिग् इति सामर्षो वाचम् उक्त्वा नराधिपः । (३१।२)

मोहम् आपेदिवान् भूयः शोकोपहतचेतनः ॥ (३१।३)

चिरेण तु नृपः संज्ञां प्रतिलभ्य सुदुःखितः । (३२।१)

कैकेयीम् अब्रवीत् क्रुद्धः प्रदहन्न् इव चक्षुषा ॥ (३२।२)

नृशंसे दुष्टचारित्रे कुलस्यास्य विनाशिनि । (३३।१)

किं कृतं तव रामेण पापे पापं मयापि वा ॥ (३३।२)

सदा ते जननीतुल्यां वृत्तिं वहति राघवः । (३४।१)

तस्यैव त्वम् अनर्थाय किंनिमित्तम् इहोद्यता ॥ (३४।२)

त्वं मयात्मविनाशाय भवनं स्वं प्रवेशिता । (३५।१)

अविज्ञानान् नृपसुता व्याली तीक्ष्णविषा यथा ॥ (३५।२)

जीवलोको यदा सर्वो रामस्येह गुणस्तवम् । (३६।१)

अपराधं कम् उद्दिश्य त्यक्ष्यामीष्टम् अहं सुतम् ॥ (३६।२)

कौसल्यां वा सुमित्रां वा त्यजेयम् अपि वा श्रियम् । (३७।१)

जीवितं वात्मनो रामं न त्व् एव पितृवत्सलम् ॥ (३७।२)

परा भवति मे प्रीतिर् दृष्ट्वा तनयम् अग्रजम् । (३८।१)

अपश्यतस् तु मे रामं नष्टा भवति चेतना ॥ (३८।२)

तिष्ठेल् लोको विना सूर्यं सस्यं वा सलिलं विना । (३९।१)

न तु रामं विना देहे तिष्ठेत् तु मम जीवितम् ॥ (३९।२)

तद् अलं त्यज्यताम् एष निश्चयः पापनिश्चये । (४०।१)

अपि ते चरणौ मूर्ध्ना स्पृशाम्य् एष प्रसीद मे ॥ (४०।२)

स भूमिपालो विलपन्न् अनाथवत् स्त्रिया गृहीतो हृदये ऽतिमात्रया । (४१।१)

पपात देव्याश् चरणौ प्रसारिताव् उभाव् असंस्पृश्य यथातुरस् तथा ॥ (४१।२)