रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 100

606 of 606 · 49 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अध्यर्धयोजनं गत्वा नदीं पश्चान् मुखाश्रिताम् । (१।१)

adhyardhayojanaṃ gatvā nadīṃ paścān mukhāśritām |

1.2१.२

सरयूं पुण्यसलिलां ददर्श रघुनन्दनः ॥ (१।२)

sarayūṃ puṇyasalilāṃ dadarśa raghunandanaḥ ||

2.1२.१

अथ तस्मिन् मुहूर्ते तु ब्रह्मा लोकपितामहः । (२।१)

atha tasmin muhūrte tu brahmā lokapitāmahaḥ |

2.2२.२

सर्वैः परिवृतो देवैर् ऋषिभिश्च महात्मभिः ॥ (२।२)

sarvaiḥ parivṛto devair ṛṣibhiśca mahātmabhiḥ ||

3.1३.१

आययौ यत्र काकुत्स्थः स्वर्गाय समुपस्थितः । (३।१)

āyayau yatra kākutsthaḥ svargāya samupasthitaḥ |

3.2३.२

विमानशतकोटीभिर् दिव्याभिर् अभिसंवृतः ॥ (३।२)

vimānaśatakoṭībhir divyābhir abhisaṃvṛtaḥ ||

4.1४.१

पपात पुष्पवृष्टिश्च वायुमुक्ता महौघवत् ॥ (४।१)

papāta puṣpavṛṣṭiśca vāyumuktā mahaughavat ||

5.1५.१

तस्मिंस् तूर्यशताकीर्णे गन्धर्वाप्सरसंकुले । (५।१)

tasmiṃs tūryaśatākīrṇe gandharvāpsarasaṃkule |

5.2५.२

सरयूसलिलं रामः पद्भ्यां समुपचक्रमे ॥ (५।२)

sarayūsalilaṃ rāmaḥ padbhyāṃ samupacakrame ||

6.1६.१

ततः पितामहो वाणीम् अन्तरिक्षाद् अभाषत । (६।१)

tataḥ pitāmaho vāṇīm antarikṣād abhāṣata |

6.2६.२

आगच्छ विष्णो भद्रं ते दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि राघव ॥ (६।२)

āgaccha viṣṇo bhadraṃ te diṣṭyā prāpto 'si rāghava ||

7.1७.१

भ्रातृभिः सह देवाभैः प्रविशस्व स्वकां तनुम् । (७।१)

bhrātṛbhiḥ saha devābhaiḥ praviśasva svakāṃ tanum |

7.2७.२

वैष्णवीं तां महातेजस् तद् आकाशं सनातनम् ॥ (७।२)

vaiṣṇavīṃ tāṃ mahātejas tad ākāśaṃ sanātanam ||

8.1८.१

त्वं हि लोकगतिर् देव न त्वां केचित् प्रजानते । (८।१)

tvaṃ hi lokagatir deva na tvāṃ kecit prajānate |

8.2८.२

ऋते मायां विशालाक्ष तव पूर्वपरिग्रहाम् ॥ (८।२)

ṛte māyāṃ viśālākṣa tava pūrvaparigrahām ||

9.1९.१

त्वम् अचिन्त्यं महद् भूतम् अक्षयं सर्वसंग्रहम् । (९।१)

tvam acintyaṃ mahad bhūtam akṣayaṃ sarvasaṃgraham |

9.2९.२

याम् इच्छसि महातेजस् तां तनुं प्रविश स्वयम् ॥ (९।२)

yām icchasi mahātejas tāṃ tanuṃ praviśa svayam ||

10.1१०.१

पितामहवचः श्रुत्वा विनिश्चित्य महामतिः । (१०।१)

pitāmahavacaḥ śrutvā viniścitya mahāmatiḥ |

10.2१०.२

विवेश वैष्णवं तेजः सशरीरः सहानुजः ॥ (१०।२)

viveśa vaiṣṇavaṃ tejaḥ saśarīraḥ sahānujaḥ ||

11.1११.१

ततो विष्णुगतं देवं पूजयन्ति स्म देवताः । (११।१)

tato viṣṇugataṃ devaṃ pūjayanti sma devatāḥ |

11.2११.२

साध्या मरुद्गणाश्चैव सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ॥ (११।२)

sādhyā marudgaṇāścaiva sendrāḥ sāgnipurogamāḥ ||

12.1१२.१

ये च दिव्या ऋषिगणा गन्धर्वाप्सरसश्च याः । (१२।१)

ye ca divyā ṛṣigaṇā gandharvāpsarasaśca yāḥ |

12.2१२.२

सुपर्णनागयक्षाश्च दैत्यदानवराक्षसाः ॥ (१२।२)

suparṇanāgayakṣāśca daityadānavarākṣasāḥ ||

13.1१३.१

सर्वं हृष्टं प्रमुदितं सर्वं पूर्णमनोरथम् । (१३।१)

sarvaṃ hṛṣṭaṃ pramuditaṃ sarvaṃ pūrṇamanoratham |

13.2१३.२

साधु साध्विति तत् सर्वं त्रिदिवं गतकल्मषम् ॥ (१३।२)

sādhu sādhviti tat sarvaṃ tridivaṃ gatakalmaṣam ||

14.1१४.१

अथ विष्णुर् महातेजाः पितामहम् उवाच ह । (१४।१)

atha viṣṇur mahātejāḥ pitāmaham uvāca ha |

14.2१४.२

एषां लोकाञ्जनौघानां दातुम् अर्हसि सुव्रत ॥ (१४।२)

eṣāṃ lokāñjanaughānāṃ dātum arhasi suvrata ||

15.1१५.१

इमे हि सर्वे स्नेहान् माम् अनुयाता मनस्विनः । (१५।१)

ime hi sarve snehān mām anuyātā manasvinaḥ |

15.2१५.२

भक्ता भाजयितव्याश्च त्यक्तात्मानश्च मत्कृते ॥ (१५।२)

bhaktā bhājayitavyāśca tyaktātmānaśca matkṛte ||

16.1१६.१

तच्छ्रुत्वा विष्णुवचनं ब्रह्मा लोकगुरुः प्रभुः । (१६।१)

tacchrutvā viṣṇuvacanaṃ brahmā lokaguruḥ prabhuḥ |

16.2१६.२

लोकान् सांतानिकान् नाम यास्यन्तीमे समागताः ॥ (१६।२)

lokān sāṃtānikān nāma yāsyantīme samāgatāḥ ||

17.1१७.१

यच्च तिर्यग्गतं किंचिद् रामम् एवानुचिन्तयत् । (१७।१)

yacca tiryaggataṃ kiṃcid rāmam evānucintayat |

17.2१७.२

प्राणांस् त्यक्ष्यति भक्त्या वै संताने तु निवत्स्यति । (१७।२)

prāṇāṃs tyakṣyati bhaktyā vai saṃtāne tu nivatsyati |

17.3१७.३

सर्वैर् एव गुणैर् युक्ते ब्रह्मलोकाद् अनन्तरे ॥ (१७।३)

sarvair eva guṇair yukte brahmalokād anantare ||

18.0१८.०

वानराश्च स्वकां योनिम् ऋक्षाश्चैव तथा ययुः ॥ (१८।०)

vānarāśca svakāṃ yonim ṛkṣāścaiva tathā yayuḥ ||

19.1१९.१

येभ्यो विनिःसृता ये ये सुरादिभ्यः सुसंभवाः । (१९।१)

yebhyo viniḥsṛtā ye ye surādibhyaḥ susaṃbhavāḥ |

19.2१९.२

ऋषिभ्यो नागयक्षेभ्यस् तांस्तान् एव प्रपेदिरे ॥ (१९।२)

ṛṣibhyo nāgayakṣebhyas tāṃstān eva prapedire ||

20.1२०.१

तथोक्तवति देवेशे गोप्रतारम् उपागताः । (२०।१)

tathoktavati deveśe gopratāram upāgatāḥ |

20.2२०.२

भेजिरे सरयूं सर्वे हर्षपूर्णाश्रुविक्लवाः ॥ (२०।२)

bhejire sarayūṃ sarve harṣapūrṇāśruviklavāḥ ||

21.1२१.१

अवगाह्य जलं यो यः प्राणी ह्यासीत् प्रहृष्टवत् । (२१।१)

avagāhya jalaṃ yo yaḥ prāṇī hyāsīt prahṛṣṭavat |

21.2२१.२

मानुषं देहम् उत्सृज्य विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ (२१।२)

mānuṣaṃ deham utsṛjya vimānaṃ so 'dhyarohata ||

22.1२२.१

तिर्यग्योनिगताश् चापि सम्प्राप्ताः सरयूजलम् । (२२।१)

tiryagyonigatāś cāpi samprāptāḥ sarayūjalam |

22.2२२.२

दिव्या दिव्येन वपुषा देवा दीप्ता इवाभवन् ॥ (२२।२)

divyā divyena vapuṣā devā dīptā ivābhavan ||

23.1२३.१

गत्वा तु सरयूतोयं स्थावराणि चराणि च । (२३।१)

gatvā tu sarayūtoyaṃ sthāvarāṇi carāṇi ca |

23.2२३.२

प्राप्य तत्तोयविक्लेदं देवलोकम् उपागमन् ॥ (२३।२)

prāpya tattoyavikledaṃ devalokam upāgaman ||

24.1२४.१

देवानां यस्य या योनिर् वानरा ऋक्षराक्षसाः । (२४।१)

devānāṃ yasya yā yonir vānarā ṛkṣarākṣasāḥ |

24.2२४.२

ताम् एव विविशुः सर्वे देहान् निक्षिप्य चाम्भसि ॥ (२४।२)

tām eva viviśuḥ sarve dehān nikṣipya cāmbhasi ||

25.1२५.१

तथा स्वर्गगतं सर्वं कृत्वा लोकगुरुर् दिवम् । (२५।१)

tathā svargagataṃ sarvaṃ kṛtvā lokagurur divam |

25.2२५.२

जगाम त्रिदशैः सार्धं हृष्टैर् हृष्टो महामतिः ॥ (२५।२)

jagāma tridaśaiḥ sārdhaṃ hṛṣṭair hṛṣṭo mahāmatiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 100

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit