रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 12

402 of 606 · 44 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथ रामः प्रसन्नात्मा श्रुत्वा वायुसुतस्य ह । (१।१)

atha rāmaḥ prasannātmā śrutvā vāyusutasya ha |

1.2१.२

प्रत्यभाषत दुर्धर्षः श्रुतवान् आत्मनि स्थितम् ॥ (१।२)

pratyabhāṣata durdharṣaḥ śrutavān ātmani sthitam ||

2.1२.१

ममापि तु विवक्षास्ति काचित् प्रति विभीषणम् । (२।१)

mamāpi tu vivakṣāsti kācit prati vibhīṣaṇam |

2.2२.२

श्रुतम् इच्छामि तत् सर्वं भवद्भिः श्रेयसि स्थितैः ॥ (२।२)

śrutam icchāmi tat sarvaṃ bhavadbhiḥ śreyasi sthitaiḥ ||

3.1३.१

मित्रभावेन सम्प्राप्तं न त्यजेयं कथंचन । (३।१)

mitrabhāvena samprāptaṃ na tyajeyaṃ kathaṃcana |

3.2३.२

दोषो यद्यपि तस्य स्यात् सताम् एतद् अगर्हितम् ॥ (३।२)

doṣo yadyapi tasya syāt satām etad agarhitam ||

4.1४.१

रामस्य वचनं श्रुत्वा सुग्रीवः प्लवगेश्वरः । (४।१)

rāmasya vacanaṃ śrutvā sugrīvaḥ plavageśvaraḥ |

4.2४.२

प्रत्यभाषत काकुत्स्थं सौहार्देनाभिचोदितः ॥ (४।२)

pratyabhāṣata kākutsthaṃ sauhārdenābhicoditaḥ ||

5.1५.१

किम् अत्र चित्रं धर्मज्ञ लोकनाथशिखामणे । (५।१)

kim atra citraṃ dharmajña lokanāthaśikhāmaṇe |

5.2५.२

यत् त्वम् आर्यं प्रभाषेथाः सत्त्ववान् सत्पथे स्थितः ॥ (५।२)

yat tvam āryaṃ prabhāṣethāḥ sattvavān satpathe sthitaḥ ||

6.1६.१

मम चाप्यन्तरात्मायं शुद्धं वेत्ति विभीषणम् । (६।१)

mama cāpyantarātmāyaṃ śuddhaṃ vetti vibhīṣaṇam |

6.2६.२

अनुमानाच्च भावाच्च सर्वतः सुपरीक्षितः ॥ (६।२)

anumānācca bhāvācca sarvataḥ suparīkṣitaḥ ||

7.1७.१

तस्मात् क्षिप्रं सहास्माभिस्तुल्यो भवतु राघव । (७।१)

tasmāt kṣipraṃ sahāsmābhistulyo bhavatu rāghava |

7.2७.२

विभीषणो महाप्राज्ञः सखित्वं चाभ्युपैतु नः ॥ (७।२)

vibhīṣaṇo mahāprājñaḥ sakhitvaṃ cābhyupaitu naḥ ||

8.1८.१

स सुग्रीवस्य तद् वाक्यं रामः श्रुत्वा विमृश्य च । (८।१)

sa sugrīvasya tad vākyaṃ rāmaḥ śrutvā vimṛśya ca |

8.2८.२

ततः शुभतरं वाक्यम् उवाच हरिपुंगवम् ॥ (८।२)

tataḥ śubhataraṃ vākyam uvāca haripuṃgavam ||

9.1९.१

सुदुष्टो वाप्यदुष्टो वा किम् एष रजनीचरः । (९।१)

suduṣṭo vāpyaduṣṭo vā kim eṣa rajanīcaraḥ |

9.2९.२

सूक्ष्मम् अप्यहितं कर्तुं ममाशक्तः कथंचन ॥ (९।२)

sūkṣmam apyahitaṃ kartuṃ mamāśaktaḥ kathaṃcana ||

10.1१०.१

पिशाचान् दानवान् यक्षान् पृथिव्यां चैव राक्षसान् । (१०।१)

piśācān dānavān yakṣān pṛthivyāṃ caiva rākṣasān |

10.2१०.२

अङ्गुल्यग्रेण तान् हन्याम् इच्छन् हरिगणेश्वर ॥ (१०।२)

aṅgulyagreṇa tān hanyām icchan harigaṇeśvara ||

11.1११.१

श्रूयते हि कपोतेन शत्रुः शरणम् आगतः । (११।१)

śrūyate hi kapotena śatruḥ śaraṇam āgataḥ |

11.2११.२

अर्चितश्च यथान्यायं स्वैश्च मांसैर् निमन्त्रितः ॥ (११।२)

arcitaśca yathānyāyaṃ svaiśca māṃsair nimantritaḥ ||

12.1१२.१

स हि तं प्रतिजग्राह भार्या हर्तारम् आगतम् । (१२।१)

sa hi taṃ pratijagrāha bhāryā hartāram āgatam |

12.2१२.२

कपोतो वानरश्रेष्ठ किं पुनर् मद्विधो जनः ॥ (१२।२)

kapoto vānaraśreṣṭha kiṃ punar madvidho janaḥ ||

13.1१३.१

ऋषेः कण्वस्य पुत्रेण कण्डुना परमर्षिणा । (१३।१)

ṛṣeḥ kaṇvasya putreṇa kaṇḍunā paramarṣiṇā |

13.2१३.२

शृणु गाथां पुरा गीतां धर्मिष्ठां सत्यवादिना ॥ (१३।२)

śṛṇu gāthāṃ purā gītāṃ dharmiṣṭhāṃ satyavādinā ||

14.1१४.१

बद्धाञ्जलिपुटं दीनं याचन्तं शरणागतम् । (१४।१)

baddhāñjalipuṭaṃ dīnaṃ yācantaṃ śaraṇāgatam |

14.2१४.२

न हन्याद् आनृशंस्यार्थम् अपि शत्रुं परंतप ॥ (१४।२)

na hanyād ānṛśaṃsyārtham api śatruṃ paraṃtapa ||

15.1१५.१

आर्तो वा यदि वा दृप्तः परेषां शरणं गतः । (१५।१)

ārto vā yadi vā dṛptaḥ pareṣāṃ śaraṇaṃ gataḥ |

15.2१५.२

अरिः प्राणान् परित्यज्य रक्षितव्यः कृतात्मना ॥ (१५।२)

ariḥ prāṇān parityajya rakṣitavyaḥ kṛtātmanā ||

16.1१६.१

स चेद् भयाद् वा मोहाद् वा कामाद् वापि न रक्षति । (१६।१)

sa ced bhayād vā mohād vā kāmād vāpi na rakṣati |

16.2१६.२

स्वया शक्त्या यथातत्त्वं तत् पापं लोकगर्हितम् ॥ (१६।२)

svayā śaktyā yathātattvaṃ tat pāpaṃ lokagarhitam ||

17.1१७.१

विनष्टः पश्यतस्तस्य रक्षिणः शरणागतः । (१७।१)

vinaṣṭaḥ paśyatastasya rakṣiṇaḥ śaraṇāgataḥ |

17.2१७.२

आदाय सुकृतं तस्य सर्वं गच्छेद् अरक्षितः ॥ (१७।२)

ādāya sukṛtaṃ tasya sarvaṃ gacched arakṣitaḥ ||

18.1१८.१

एवं दोषो महान् अत्र प्रपन्नानाम् अरक्षणे । (१८।१)

evaṃ doṣo mahān atra prapannānām arakṣaṇe |

18.2१८.२

अस्वर्ग्यं चायशस्यं च बलवीर्यविनाशनम् ॥ (१८।२)

asvargyaṃ cāyaśasyaṃ ca balavīryavināśanam ||

19.1१९.१

करिष्यामि यथार्थं तु कण्डोर् वचनम् उत्तमम् । (१९।१)

kariṣyāmi yathārthaṃ tu kaṇḍor vacanam uttamam |

19.2१९.२

धर्मिष्ठं च यशस्यं च स्वर्ग्यं स्यात् तु फलोदये ॥ (१९।२)

dharmiṣṭhaṃ ca yaśasyaṃ ca svargyaṃ syāt tu phalodaye ||

20.1२०.१

सकृद् एव प्रपन्नाय तवास्मीति च याचते । (२०।१)

sakṛd eva prapannāya tavāsmīti ca yācate |

20.2२०.२

अभयं सर्वभूतेभ्यो ददाम्येतद् व्रतं मम ॥ (२०।२)

abhayaṃ sarvabhūtebhyo dadāmyetad vrataṃ mama ||

21.1२१.१

आनयैनं हरिश्रेष्ठ दत्तम् अस्याभयं मया । (२१।१)

ānayainaṃ hariśreṣṭha dattam asyābhayaṃ mayā |

21.2२१.२

विभीषणो वा सुग्रीव यदि वा रावणः स्वयम् ॥ (२१।२)

vibhīṣaṇo vā sugrīva yadi vā rāvaṇaḥ svayam ||

22.1२२.१

ततस्तु सुग्रीववचो निशम्य तद्धरीश्वरेणाभिहितं नरेश्वरः । (२२।१)

tatastu sugrīvavaco niśamya taddharīśvareṇābhihitaṃ nareśvaraḥ |

22.2२२.२

विभीषणेनाशु जगाम संगमं पतत्रिराजेन यथा पुरंदरः ॥ (२२।२)

vibhīṣaṇenāśu jagāma saṃgamaṃ patatrirājena yathā puraṃdaraḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 12

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit