Rām, 2, 22
Select a line for its word-by-word analysis.
स्वस्ति साध्याश् च विश्वे च मरुतश् च महर्षयः । (२।१)
svasti sādhyāś ca viśve ca marutaś ca maharṣayaḥ |
स्वस्ति धाता विधाता च स्वस्ति पूषा भगो ऽर्यमा ॥ (२।२)
svasti dhātā vidhātā ca svasti pūṣā bhago 'ryamā ||
ऋतवश् चैव पक्षाश् च मासाः संवत्सराः क्षपाः । (३।१)
ṛtavaś caiva pakṣāś ca māsāḥ saṃvatsarāḥ kṣapāḥ |
दिनानि च मुहूर्ताश् च स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा ॥ (३।२)
dināni ca muhūrtāś ca svasti kurvantu te sadā ||
स्मृतिर् धृतिश् च धर्मश् च पान्तु त्वां पुत्र सर्वतः । (४।१)
smṛtir dhṛtiś ca dharmaś ca pāntu tvāṃ putra sarvataḥ |
स्कन्दश् च भगवान् देवः सोमश् च सबृहस्पतिः ॥ (४।२)
skandaś ca bhagavān devaḥ somaś ca sabṛhaspatiḥ ||
सप्तर्षयो नारदश् च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः । (५।१)
saptarṣayo nāradaś ca te tvāṃ rakṣantu sarvataḥ |
महाद्विपाश् च सिंहाश् च व्याघ्रा ऋक्षाश् च दंष्ट्रिणः । (७।१)
mahādvipāś ca siṃhāś ca vyāghrā ṛkṣāś ca daṃṣṭriṇaḥ |
महिषाः शृङ्गिणो रौद्रा न ते द्रुह्यन्तु पुत्रक ॥ (७।२)
mahiṣāḥ śṛṅgiṇo raudrā na te druhyantu putraka ||
नृमांसभोजना रौद्रा ये चान्ये सत्त्वजातयः । (८।१)
nṛmāṃsabhojanā raudrā ye cānye sattvajātayaḥ |
मा च त्वां हिंसिषुः पुत्र मया सम्पूजितास् त्व् इह ॥ (८।२)
mā ca tvāṃ hiṃsiṣuḥ putra mayā sampūjitās tv iha ||
आगमास् ते शिवाः सन्तु सिध्यन्तु च पराक्रमाः । (९।१)
āgamās te śivāḥ santu sidhyantu ca parākramāḥ |
सर्वसम्पत्तयो राम स्वस्तिमान् गच्छ पुत्रक ॥ (९।२)
sarvasampattayo rāma svastimān gaccha putraka ||
स्वस्ति ते ऽस्त्व् आन्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यः पुनः पुनः । (१०।१)
svasti te 'stv āntarikṣebhyaḥ pārthivebhyaḥ punaḥ punaḥ |
सर्वेभ्यश् चैव देवेभ्यो ये च ते परिपन्थिनः ॥ (१०।२)
sarvebhyaś caiva devebhyo ye ca te paripanthinaḥ ||
सर्वलोकप्रभुर् ब्रह्मा भूतभर्ता तथर्षयः । (११।१)
sarvalokaprabhur brahmā bhūtabhartā tatharṣayaḥ |
ये च शेषाः सुरास् ते त्वां रक्षन्तु वनवासिनम् ॥ (११।२)
ye ca śeṣāḥ surās te tvāṃ rakṣantu vanavāsinam ||
इति माल्यैः सुरगणान् गन्धैश् चापि यशस्विनी । (१२।१)
iti mālyaiḥ suragaṇān gandhaiś cāpi yaśasvinī |
वृत्रनाशे समभवत् तत् ते भवतु मङ्गलम् ॥ (१३।२)
vṛtranāśe samabhavat tat te bhavatu maṅgalam ||
यन् मङ्गलं सुपर्णस्य विनताकल्पयत् पुरा । (१४।१)
yan maṅgalaṃ suparṇasya vinatākalpayat purā |
अमृतं प्रार्थयानस्य तत् ते भवतु मङ्गलम् ॥ (१४।२)
amṛtaṃ prārthayānasya tat te bhavatu maṅgalam ||
ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम् । (१५।१)
oṣadhīṃ cāpi siddhārthāṃ viśalyakaraṇīṃ śubhām |
चकार रक्षां कौसल्या मन्त्रैर् अभिजजाप च ॥ (१५।२)
cakāra rakṣāṃ kausalyā mantrair abhijajāpa ca ||
आनम्य मूर्ध्नि चाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनी । (१६।१)
ānamya mūrdhni cāghrāya pariṣvajya yaśasvinī |
अवदत् पुत्र सिद्धार्थो गच्छ राम यथासुखम् ॥ (१६।२)
avadat putra siddhārtho gaccha rāma yathāsukham ||
अरोगं सर्वसिद्धार्थम् अयोध्यां पुनर् आगतम् । (१७।१)
arogaṃ sarvasiddhārtham ayodhyāṃ punar āgatam |
पश्यामि त्वां सुखं वत्स सुस्थितं राजवेश्मनि ॥ (१७।२)
paśyāmi tvāṃ sukhaṃ vatsa susthitaṃ rājaveśmani ||
मयार्चिता देवगणाः शिवादयो महर्षयो भूतमहासुरोरगाः । (१८।१)
mayārcitā devagaṇāḥ śivādayo maharṣayo bhūtamahāsuroragāḥ |
अभिप्रयातस्य वनं चिराय ते हितानि काङ्क्षन्तु दिशश् च राघव ॥ (१८।२)
abhiprayātasya vanaṃ cirāya te hitāni kāṅkṣantu diśaś ca rāghava ||
इतीव चाश्रुप्रतिपूर्णलोचना समाप्य च स्वस्त्ययनं यथाविधि । (१९।१)
itīva cāśrupratipūrṇalocanā samāpya ca svastyayanaṃ yathāvidhi |
प्रदक्षिणं चैव चकार राघवं पुनः पुनश् चापि निपीड्य सस्वजे ॥ (१९।२)
pradakṣiṇaṃ caiva cakāra rāghavaṃ punaḥ punaś cāpi nipīḍya sasvaje ||
तथा तु देव्या स कृतप्रदक्षिणो निपीड्य मातुश् चरणौ पुनः पुनः । (२०।१)
tathā tu devyā sa kṛtapradakṣiṇo nipīḍya mātuś caraṇau punaḥ punaḥ |
जगाम सीतानिलयं महायशाः स राघवः प्रज्वलितः स्वया श्रिया ॥ (२०।२)
jagāma sītānilayaṃ mahāyaśāḥ sa rāghavaḥ prajvalitaḥ svayā śriyā ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.