Rām, 4, 43
Select a line for its word-by-word analysis.
स हि तस्मिन् हरिश्रेष्ठे निश्चितार्थो ऽर्थसाधने ॥ (१।२)
sa hi tasmin hariśreṣṭhe niścitārtho 'rthasādhane ||
त्वय्य् एव हनुमन्न् अस्ति बलं बुद्धिः पराक्रमः । (६।१)
tvayy eva hanumann asti balaṃ buddhiḥ parākramaḥ |
सर्वथा निश्चितार्थो ऽयं हनूमति हरीश्वरः । (८।१)
sarvathā niścitārtho 'yaṃ hanūmati harīśvaraḥ |
तद् एवं प्रस्थितस्यास्य परिज्ञातस्य कर्मभिः । (९।१)
tad evaṃ prasthitasyāsya parijñātasya karmabhiḥ |
भर्त्रा परिगृहीतस्य ध्रुवः कार्यफलोदयः ॥ (९।२)
bhartrā parigṛhītasya dhruvaḥ kāryaphalodayaḥ ||
तं समीक्ष्य महातेजा व्यवसायोत्तरं हरिम् । (१०।१)
taṃ samīkṣya mahātejā vyavasāyottaraṃ harim |
कृतार्थ इव संवृत्तः प्रहृष्टेन्द्रियमानसः ॥ (१०।२)
kṛtārtha iva saṃvṛttaḥ prahṛṣṭendriyamānasaḥ ||
ददौ तस्य ततः प्रीतः स्वनामाङ्कोपशोभितम् । (११।१)
dadau tasya tataḥ prītaḥ svanāmāṅkopaśobhitam |
अङ्गुलीयम् अभिज्ञानं राजपुत्र्याः परंतपः ॥ (११।२)
aṅgulīyam abhijñānaṃ rājaputryāḥ paraṃtapaḥ ||
अनेन त्वां हरिश्रेष्ठ चिह्नेन जनकात्मजा । (१२।१)
anena tvāṃ hariśreṣṭha cihnena janakātmajā |
मत्सकाशाद् अनुप्राप्तम् अनुद्विग्नानुपश्यति ॥ (१२।२)
matsakāśād anuprāptam anudvignānupaśyati ||
व्यवसायश् च ते वीर सत्त्वयुक्तश् च विक्रमः । (१३।१)
vyavasāyaś ca te vīra sattvayuktaś ca vikramaḥ |
सुग्रीवस्य च संदेशः सिद्धिं कथयतीव मे ॥ (१३।२)
sugrīvasya ca saṃdeśaḥ siddhiṃ kathayatīva me ||
स तद् गृह्य हरिश्रेष्ठः स्थाप्य मूर्ध्नि कृताञ्जलिः । (१४।१)
sa tad gṛhya hariśreṣṭhaḥ sthāpya mūrdhni kṛtāñjaliḥ |
वन्दित्वा चरणौ चैव प्रस्थितः प्लवगोत्तमः ॥ (१४।२)
vanditvā caraṇau caiva prasthitaḥ plavagottamaḥ ||
स तत् प्रकर्षन् हरिणां बलं महद् बभूव वीरः पवनात्मजः कपिः । (१५।१)
sa tat prakarṣan hariṇāṃ balaṃ mahad babhūva vīraḥ pavanātmajaḥ kapiḥ |
गताम्बुदे व्योम्नि विशुद्धमण्डलः शशीव नक्षत्रगणोपशोभितः ॥ (१५।२)
gatāmbude vyomni viśuddhamaṇḍalaḥ śaśīva nakṣatragaṇopaśobhitaḥ ||
अतिबल बलम् आश्रितस् तवाहं हरिवरविक्रम विक्रमैर् अनल्पैः । (१६।१)
atibala balam āśritas tavāhaṃ harivaravikrama vikramair analpaiḥ |
पवनसुत यथाभिगम्यते सा जनकसुता हनुमंस् तथा कुरुष्व ॥ (१६।२)
pavanasuta yathābhigamyate sā janakasutā hanumaṃs tathā kuruṣva ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.