रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 88

594 of 606 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वाल्मीकिनैवम् उक्तस्तु राघवः प्रत्यभाषत । (१।१)

vālmīkinaivam uktastu rāghavaḥ pratyabhāṣata |

1.2१.२

प्राञ्जलिर् जगतो मध्ये दृष्ट्वा तां देववर्णिनीम् ॥ (१।२)

prāñjalir jagato madhye dṛṣṭvā tāṃ devavarṇinīm ||

2.1२.१

एवम् एतन्महाभाग यथा वदसि धर्मवित् । (२।१)

evam etanmahābhāga yathā vadasi dharmavit |

2.2२.२

प्रत्ययो हि मम ब्रह्मंस्तव वाक्यैर् अकल्मषैः ॥ (२।२)

pratyayo hi mama brahmaṃstava vākyair akalmaṣaiḥ ||

3.1३.१

प्रत्ययो हि पुरा दत्तो वैदेह्या सुरसंनिधौ । (३।१)

pratyayo hi purā datto vaidehyā surasaṃnidhau |

3.2३.२

सेयं लोकभयाद् ब्रह्मन्न् अपापेत्यभिजानता । (३।२)

seyaṃ lokabhayād brahmann apāpetyabhijānatā |

3.3३.३

परित्यक्ता मया सीता तद् भवान् क्षन्तुम् अर्हति ॥ (३।३)

parityaktā mayā sītā tad bhavān kṣantum arhati ||

4.1४.१

जानामि चेमौ पुत्रौ मे यमजातौ कुशीलवौ । (४।१)

jānāmi cemau putrau me yamajātau kuśīlavau |

4.2४.२

शुद्धायां जगतो मध्ये मैथिल्यां प्रीतिर् अस्तु मे ॥ (४।२)

śuddhāyāṃ jagato madhye maithilyāṃ prītir astu me ||

5.1५.१

अभिप्रायं तु विज्ञाय रामस्य सुरसत्तमाः । (५।१)

abhiprāyaṃ tu vijñāya rāmasya surasattamāḥ |

5.2५.२

पितामहं पुरस्कृत्य सर्व एव समागताः ॥ (५।२)

pitāmahaṃ puraskṛtya sarva eva samāgatāḥ ||

6.1६.१

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वे देवा मरुद्गणाः । (६।१)

ādityā vasavo rudrā viśve devā marudgaṇāḥ |

6.2६.२

अश्विनाव् ऋषिगन्धर्वा अप्सराणां गणास्तथा । (६।२)

aśvināv ṛṣigandharvā apsarāṇāṃ gaṇāstathā |

6.3६.३

साध्याश्च देवाः सर्वे ते सर्वे च परमर्षयः ॥ (६।३)

sādhyāśca devāḥ sarve te sarve ca paramarṣayaḥ ||

7.1७.१

ततो वायुः शुभः पुण्यो दिव्यगन्धो मनोरमः । (७।१)

tato vāyuḥ śubhaḥ puṇyo divyagandho manoramaḥ |

7.2७.२

तं जनौघं सुरश्रेष्ठो ह्लादयामास सर्वतः ॥ (७।२)

taṃ janaughaṃ suraśreṣṭho hlādayāmāsa sarvataḥ ||

8.1८.१

तद् अद्भुतम् इवाचिन्त्यं निरीक्षन्ते समाहिताः । (८।१)

tad adbhutam ivācintyaṃ nirīkṣante samāhitāḥ |

8.2८.२

मानवाः सर्वराष्ट्रेभ्यः पूर्वं कृतयुगे यथा ॥ (८।२)

mānavāḥ sarvarāṣṭrebhyaḥ pūrvaṃ kṛtayuge yathā ||

9.1९.१

सर्वान् समागतान् दृष्ट्वा सीता काषायवासिनी । (९।१)

sarvān samāgatān dṛṣṭvā sītā kāṣāyavāsinī |

9.2९.२

अब्रवीत् प्राञ्जलिर् वाक्यम् अधोदृष्टिर् अवाङ्मुखी ॥ (९।२)

abravīt prāñjalir vākyam adhodṛṣṭir avāṅmukhī ||

10.1१०.१

यथाहं राघवाद् अन्यं मनसापि न चिन्तये । (१०।१)

yathāhaṃ rāghavād anyaṃ manasāpi na cintaye |

10.2१०.२

तथा मे माधवी देवी विवरं दातुम् अर्हति ॥ (१०।२)

tathā me mādhavī devī vivaraṃ dātum arhati ||

11.1११.१

तथा शपन्त्यां वैदेह्यां प्रादुरासीत् तद् अद्भुतम् । (११।१)

tathā śapantyāṃ vaidehyāṃ prādurāsīt tad adbhutam |

11.2११.२

भूतलाद् उत्थितं दिव्यं सिंहासनम् अनुत्तमम् ॥ (११।२)

bhūtalād utthitaṃ divyaṃ siṃhāsanam anuttamam ||

12.1१२.१

ध्रियमाणं शिरोभिस्तन्नागैर् अमितविक्रमैः । (१२।१)

dhriyamāṇaṃ śirobhistannāgair amitavikramaiḥ |

12.2१२.२

दिव्यं दिव्येन वपुषा सर्वरत्नविभूषितम् ॥ (१२।२)

divyaṃ divyena vapuṣā sarvaratnavibhūṣitam ||

13.1१३.१

तस्मिंस्तु धरणी देवी बाहुभ्यां गृह्य मैथिलीम् । (१३।१)

tasmiṃstu dharaṇī devī bāhubhyāṃ gṛhya maithilīm |

13.2१३.२

स्वागतेनाभिनन्द्यैनाम् आसने चोपवेशयत् ॥ (१३।२)

svāgatenābhinandyainām āsane copaveśayat ||

14.1१४.१

ताम् आसनगतां दृष्ट्वा प्रविशन्तीं रसातलम् । (१४।१)

tām āsanagatāṃ dṛṣṭvā praviśantīṃ rasātalam |

14.2१४.२

पुण्यवृष्टिर् अविच्छिन्ना दिव्या सीताम् अवाकिरत् ॥ (१४।२)

puṇyavṛṣṭir avicchinnā divyā sītām avākirat ||

15.1१५.१

साधुकारश्च सुमहान् देवानां सहसोत्थितः । (१५।१)

sādhukāraśca sumahān devānāṃ sahasotthitaḥ |

15.2१५.२

साधु साध्विति वै सीते यस्यास्ते शीलम् ईदृशम् ॥ (१५।२)

sādhu sādhviti vai sīte yasyāste śīlam īdṛśam ||

16.1१६.१

एवं बहुविधा वाचो ह्यन्तरिक्षगताः सुराः । (१६।१)

evaṃ bahuvidhā vāco hyantarikṣagatāḥ surāḥ |

16.2१६.२

व्याजह्रुर् हृष्टमनसो दृष्ट्वा सीताप्रवेशनम् ॥ (१६।२)

vyājahrur hṛṣṭamanaso dṛṣṭvā sītāpraveśanam ||

17.1१७.१

यज्ञवाटगताश् चापि मुनयः सर्व एव ते । (१७।१)

yajñavāṭagatāś cāpi munayaḥ sarva eva te |

17.2१७.२

राजानश्च नरव्याघ्रा विस्मयान्नोपरेमिरे ॥ (१७।२)

rājānaśca naravyāghrā vismayānnoparemire ||

18.1१८.१

अन्तरिक्षे च भूमौ च सर्वे स्थावरजङ्गमाः । (१८।१)

antarikṣe ca bhūmau ca sarve sthāvarajaṅgamāḥ |

18.2१८.२

दानवाश्च महाकायाः पाताले पन्नगाधिपाः ॥ (१८।२)

dānavāśca mahākāyāḥ pātāle pannagādhipāḥ ||

19.1१९.१

केचिद् विनेदुः संहृष्टाः केचिद् ध्यानपरायणाः । (१९।१)

kecid vineduḥ saṃhṛṣṭāḥ kecid dhyānaparāyaṇāḥ |

19.2१९.२

केचिद् रामं निरीक्षन्ते केचित् सीताम् अचेतनाः ॥ (१९।२)

kecid rāmaṃ nirīkṣante kecit sītām acetanāḥ ||

20.1२०.१

सीताप्रवेशनं दृष्ट्वा तेषाम् आसीत् समागमः । (२०।१)

sītāpraveśanaṃ dṛṣṭvā teṣām āsīt samāgamaḥ |

20.2२०.२

तं मुहूर्तम् इवात्यर्थं सर्वं संमोहितं जगत् ॥ (२०।२)

taṃ muhūrtam ivātyarthaṃ sarvaṃ saṃmohitaṃ jagat ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 88

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit