अथ लोकेश्वरोत्सृष्टा तत्र कालेन केनचित् । (१।१)

निद्रा समभवत् तीव्रा कुम्भकर्णस्य रूपिणी ॥ (१।२)

ततो भ्रातरम् आसीनं कुम्भकर्णो ऽब्रवीद् वचः । (२।१)

निद्रा मां बाधते राजन् कारयस्व ममालयम् ॥ (२।२)

विनियुक्तास्ततो राज्ञा शिल्पिनो विश्वकर्मवत् । (३।१)

अकुर्वन् कुम्भकर्णस्य कैलाससमम् आलयम् ॥ (३।२)

विस्तीर्णं योजनं शुभ्रं ततो द्विगुणम् आयतम् । (४।१)

दर्शनीयं निराबाधं कुम्भकर्णस्य चक्रिरे ॥ (४।२)

स्फाटिकैः काञ्चनैश्चित्रैः स्तम्भैः सर्वत्र शोभितम् । (५।१)

वैदूर्यकृतशोभं च किङ्किणीजालकं तथा ॥ (५।२)

दन्ततोरणविन्यस्तं वज्रस्फटिकवेदिकम् । (६।१)

सर्वर्तुसुखदं नित्यं मेरोः पुण्यां गुहाम् इव ॥ (६।२)

तत्र निद्रां समाविष्टः कुम्भकर्णो निशाचरः । (७।१)

बहून्यब्दसहस्राणि शयानो नावबुध्यते ॥ (७।२)

निद्राभिभूते तु तदा कुम्भकर्णे दशाननः । (८।१)

देवर्षियक्षगन्धर्वान् बाधते स्म स नित्यशः ॥ (८।२)

उद्यानानि विचित्राणि नन्दनादीनि यानि च । (९।१)

तानि गत्वा सुसंक्रुद्धो भिनत्ति स्म दशाननः ॥ (९।२)

नदीं गज इव क्रीडन् वृक्षान् वायुर् इव क्षिपन् । (१०।१)

नगान् वज्र इव सृष्टो विध्वंसयति नित्यशः ॥ (१०।२)

तथावृत्तं तु विज्ञाय दशग्रीवं धनेश्वरः । (११।१)

कुलानुरूपं धर्मज्ञो वृत्तं संस्मृत्य चात्मनः ॥ (११।२)

सौभ्रात्रदर्शनार्थं तु दूतं वैश्रवणस्तदा । (१२।१)

लङ्कां संप्रेषयामास दशग्रीवस्य वै हितम् ॥ (१२।२)

स गत्वा नगरीं लङ्काम् आससाद विभीषणम् । (१३।१)

मानितस्तेन धर्मेण पृष्टश्चागमनं प्रति ॥ (१३।२)

पृष्ट्वा च कुशलं राज्ञो ज्ञातीन् अपि च बान्धवान् । (१४।१)

सभायां दर्शयामास तम् आसीनं दशाननम् ॥ (१४।२)

स दृष्ट्वा तत्र राजानं दीप्यमानं स्वतेजसा । (१५।१)

जयेन चाभिसंपूज्य तूष्णीम् आसीन्मुहूर्तकम् ॥ (१५।२)

तस्योपनीते पर्यङ्के वरास्तरणसंवृते । (१६।१)

उपविश्य दशग्रीवं दूतो वाक्यम् अथाब्रवीत् ॥ (१६।२)

राजन् वदामि ते सर्वं भ्राता तव यद् अब्रवीत् । (१७।१)

उभयोः सदृशं सौम्य वृत्तस्य च कुलस्य च ॥ (१७।२)

साधु पर्याप्तम् एतावत् कृतश्चारित्रसंग्रहः । (१८।१)

साधु धर्मे व्यवस्थानं क्रियतां यदि शक्यते ॥ (१८।२)

दृष्टं मे नन्दनं भग्नम् ऋषयो निहताः श्रुताः । (१९।१)

देवानां तु समुद्योगस्त्वत्तो राजञ् श्रुतश्च मे ॥ (१९।२)

निराकृतश्च बहुशस्त्वयाहं राक्षसाधिप । (२०।१)

अपराद्धा हि बाल्याच्च रक्षणीयाः स्वबान्धवाः ॥ (२०।२)

अहं तु हिमवत्पृष्ठं गतो धर्मम् उपासितुम् । (२१।१)

रौद्रं व्रतं समास्थाय नियतो नियतेन्द्रियः ॥ (२१।२)

तत्र देवो मया दृष्टः सह देव्योमया प्रभुः । (२२।१)

सव्यं चक्षुर् मया चैव तत्र देव्यां निपातितम् ॥ (२२।२)

का न्वियं स्याद् इति शुभा न खल्वन्येन हेतुना । (२३।१)

रूपं ह्यनुपमं कृत्वा तत्र क्रीडति पार्वती ॥ (२३।२)

ततो देव्याः प्रभावेन दग्धं सव्यं ममेक्षणम् । (२४।१)

रेणुध्वस्तम् इव ज्योतिः पिङ्गलत्वम् उपागतम् ॥ (२४।२)

ततो ऽहम् अन्यद् विस्तीर्णं गत्वा तस्य गिरेस्तटम् । (२५।१)

पूर्णं वर्षशतान्यष्टौ समवाप महाव्रतम् ॥ (२५।२)

समाप्ते नियमे तस्मिंस्तत्र देवो महेश्वरः । (२६।१)

प्रीतः प्रीतेन मनसा प्राह वाक्यम् इदं प्रभुः ॥ (२६।२)

प्रीतो ऽस्मि तव धर्मज्ञ तपसानेन सुव्रत । (२७।१)

मया चैतद् व्रतं चीर्णं त्वया चैव धनाधिप ॥ (२७।२)

तृतीयः पुरुषो नास्ति यश्चरेद् व्रतम् ईदृशम् । (२८।१)

व्रतं सुदुश्चरं ह्येतन्मयैवोत्पादितं पुरा ॥ (२८।२)

तत् सखित्वं मया सार्धं रोचयस्व धनेश्वर । (२९।१)

तपसा निर्जितत्वाद्धि सखा भव ममानघ ॥ (२९।२)

देव्या दग्धं प्रभावेन यच्च सव्यं तवेक्षणम् । (३०।१)

एकाक्षिपिङ्गलेत्येव नाम स्थास्यति शाश्वतम् ॥ (३०।२)

एवं तेन सखित्वं च प्राप्यानुज्ञां च शंकरात् । (३१।१)

आगम्य च श्रुतो ऽयं मे तव पापविनिश्चयः ॥ (३१।२)

तदधर्मिष्ठसंयोगान्निवर्त कुलदूषण । (३२।१)

चिन्त्यते हि वधोपायः सर्षिसंघैः सुरैस्तव ॥ (३२।२)

एवम् उक्तो दशग्रीवः क्रुद्धः संरक्तलोचनः । (३३।१)

हस्तान् दन्तांश्च संपीड्य वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (३३।२)

विज्ञातं ते मया दूत वाक्यं यत् त्वं प्रभाषसे । (३४।१)

नैव त्वम् असि नैवासौ भ्रात्रा येनासि प्रेषितः ॥ (३४।२)

हितं न स ममैतद्धि ब्रवीति धनरक्षकः । (३५।१)

महेश्वरसखित्वं तु मूढ श्रावयसे किल ॥ (३५।२)

न हन्तव्यो गुरुर् ज्येष्ठो ममायम् इति मन्यते । (३६।१)

तस्य त्विदानीं श्रुत्वा मे वाक्यम् एषा कृता मतिः ॥ (३६।२)

त्रींल्लोकान् अपि जेष्यामि बाहुवीर्यम् उपाश्रितः । (३७।१)

एतन्मुहूर्तम् एषो ऽहं तस्यैकस्य कृते च वै । (३७।२)

चतुरो लोकपालांस्तान्नयिष्यामि यमक्षयम् ॥ (३७।३)

एवम् उक्त्वा तु लङ्केशो दूतं खड्गेन जघ्निवान् । (३८।१)

ददौ भक्षयितुं ह्येनं राक्षसानां दुरात्मनाम् ॥ (३८।२)

ततः कृतस्वस्त्ययनो रथम् आरुह्य रावणः । (३९।१)

त्रैलोक्यविजयाकाङ्क्षी ययौ यत्र धनेश्वरः ॥ (३९।२)