स कामिनं दीनम् अदीनसत्त्वः शोकाभिपन्नं समुदीर्णकोपम् । (१।१)

नरेन्द्रसूनुर् नरदेवपुत्रं रामानुजः पूर्वजम् इत्य् उवाच ॥ (१।२)

न वानरः स्थास्यति साधुवृत्ते न मंस्यते कार्यफलानुषङ्गान् । (२।१)

न भक्ष्यते वानरराज्यलक्ष्मीं तथा हि नाभिक्रमते ऽस्य बुद्धिः ॥ (२।२)

मतिक्षयाद् ग्राम्यसुखेषु सक्तस् तव प्रसादाप्रतिकारबुद्धिः । (३।१)

हतो ऽग्रजं पश्यतु वालिनं स न राज्यम् एवं विगुणस्य देयम् ॥ (३।२)

न धारये कोपम् उदीर्णवेगं निहन्मि सुग्रीवम् असत्यम् अद्य । (४।१)

हरिप्रवीरैः सह वालिपुत्रो नरेन्द्रपत्न्या विचयं करोतु ॥ (४।२)

तम् आत्तबाणासनम् उत्पतन्तं निवेदितार्थं रणचण्डकोपम् । (५।१)

उवाच रामः परवीरहन्ता स्ववेक्षितं सानुनयं च वाक्यम् ॥ (५।२)

न हि वै त्वद्विधो लोके पापम् एवं समाचरेत् । (६।१)

पापम् आर्येण यो हन्ति स वीरः पुरुषोत्तमः ॥ (६।२)

नेदम् अद्य त्वया ग्राह्यं साधुवृत्तेन लक्ष्मण । (७।१)

तां प्रीतिम् अनुवर्तस्व पूर्ववृत्तं च संगतम् ॥ (७।२)

सामोपहितया वाचा रूक्षाणि परिवर्जयन् । (८।१)

वक्तुम् अर्हसि सुग्रीवं व्यतीतं कालपर्यये ॥ (८।२)

सो ऽग्रजेनानुशिष्टार्थो यथावत् पुरुषर्षभः । (९।१)

प्रविवेश पुरीं वीरो लक्ष्मणः परवीरहा ॥ (९।२)

ततः शुभमतिः प्राज्ञो भ्रातुः प्रियहिते रतः । (१०।१)

लक्ष्मणः प्रतिसंरब्धो जगाम भवनं कपेः ॥ (१०।२)

शक्रबाणासनप्रख्यं धनुः कालान्तकोपमः । (११।१)

प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभं मन्दरः सानुमान् इव ॥ (११।२)

यथोक्तकारी वचनम् उत्तरं चैव सोत्तरम् । (१२।१)

बृहस्पतिसमो बुद्ध्या मत्वा रामानुजस् तदा ॥ (१२।२)

कामक्रोधसमुत्थेन भ्रातुः कोपाग्निना वृतः । (१३।१)

प्रभञ्जन इवाप्रीतः प्रययौ लक्ष्मणस् तदा ॥ (१३।२)

सालतालाश्वकर्णांश् च तरसा पातयन् बहून् । (१४।१)

पर्यस्यन् गिरिकूटानि द्रुमान् अन्यांश् च वेगतः ॥ (१४।२)

शिलाश् च शकलीकुर्वन् पद्भ्यां गज इवाशुगः । (१५।१)

दूरम् एकपदं त्यक्त्वा ययौ कार्यवशाद् द्रुतम् ॥ (१५।२)

ताम् अपश्यद् बलाकीर्णां हरिराजमहापुरीम् । (१६।१)

दुर्गाम् इक्ष्वाकुशार्दूलः किष्किन्धां गिरिसंकटे ॥ (१६।२)

रोषात् प्रस्फुरमाणौष्ठः सुग्रीवं प्रति लक्ष्मणः । (१७।१)

ददर्श वानरान् भीमान् किष्किन्धाया बहिश्चरान् ॥ (१७।२)

शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश् च महीरुहान् । (१८।१)

जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः पर्वतान्तरे ॥ (१८।२)

तान् गृहीतप्रहरणान् हरीन् दृष्ट्वा तु लक्ष्मणः । (१९।१)

बभूव द्विगुणं क्रुद्धो बह्विन्धन इवानलः ॥ (१९।२)

तं ते भयपरीताङ्गाः क्रुद्धं दृष्ट्वा प्लवंगमाः । (२०।१)

कालमृत्युयुगान्ताभं शतशो विद्रुता दिशः ॥ (२०।२)

ततः सुग्रीवभवनं प्रविश्य हरिपुंगवाः । (२१।१)

क्रोधम् आगमनं चैव लक्ष्मणस्य न्यवेदयन् ॥ (२१।२)

तारया सहितः कामी सक्तः कपिवृषो रहः । (२२।१)

न तेषां कपिवीराणां शुश्राव वचनं तदा ॥ (२२।२)

ततः सचिवसंदिष्टा हरयो रोमहर्षणाः । (२३।१)

गिरिकुञ्जरमेघाभा नगर्या निर्ययुस् तदा ॥ (२३।२)

नखदंष्ट्रायुधा घोराः सर्वे विकृतदर्शनाः । (२४।१)

सर्वे शार्दूलदर्पाश् च सर्वे च विकृताननाः ॥ (२४।२)

दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः । (२५।१)

केचिन् नागसहस्रस्य बभूवुस् तुल्यविक्रमाः ॥ (२५।२)

कृत्स्नां हि कपिभिर् व्याप्तां द्रुमहस्तैर् महाबलैः । (२६।१)

अपश्यल्लक्ष्मणः क्रुद्धः किष्किन्धां तां दुरासदाम् ॥ (२६।२)

ततस् ते हरयः सर्वे प्राकारपरिखान्तरात् । (२७।१)

निष्क्रम्योदग्रसत्त्वास् तु तस्थुर् आविष्कृतं तदा ॥ (२७।२)

सुग्रीवस्य प्रमादं च पूर्वजं चार्तम् आत्मवान् । (२८।१)

बुद्ध्वा कोपवशं वीरः पुनर् एव जगाम सः ॥ (२८।२)

स दीर्घोष्णमहोच्छ्वासः कोपसंरक्तलोचनः । (२९।१)

बभूव नरशार्दूलः सधूम इव पावकः ॥ (२९।२)

बाणशल्यस्फुरज्जिह्वः सायकासनभोगवान् । (३०।१)

स्वतेजोविषसंघातः पञ्चास्य इव पन्नगः ॥ (३०।२)

तं दीप्तम् इव कालाग्निं नागेन्द्रम् इव कोपितम् । (३१।१)

समासाद्याङ्गदस् त्रासाद् विषादम् अगमद् भृशम् ॥ (३१।२)

सो ऽङ्गदं रोषताम्राक्षः संदिदेश महायशाः । (३२।१)

सुग्रीवः कथ्यतां वत्स ममागमनम् इत्य् उत ॥ (३२।२)

एष रामानुजः प्राप्तस् त्वत्सकाशम् अरिंदमः । (३३।१)

भ्रातुर् व्यसनसंतप्तो द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः ॥ (३३।२)

लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा शोकाविष्टो ऽङ्गदो ऽब्रवीत् । (३४।१)

पितुः समीपम् आगम्य सौमित्रिर् अयम् आगतः ॥ (३४।२)

ते महौघनिभं दृष्ट्वा वज्राशनिसमस्वनम् । (३५।१)

सिंहनादं समं चक्रुर् लक्ष्मणस्य समीपतः ॥ (३५।२)

तेन शब्देन महता प्रत्यबुध्यत वानरः । (३६।१)

मदविह्वलताम्राक्षो व्याकुलस्रग्विभूषणः ॥ (३६।२)

अथाङ्गदवचः श्रुत्वा तेनैव च समागतौ । (३७।१)

मन्त्रिणो वानरेन्द्रस्य संमतोदारदर्शिनौ ॥ (३७।२)

प्लक्षश् चैव प्रभावश् च मन्त्रिणाव् अर्थधर्मयोः । (३८।१)

वक्तुम् उच्चावचं प्राप्तं लक्ष्मणं तौ शशंसतुः ॥ (३८।२)

प्रसादयित्वा सुग्रीवं वचनैः सामनिश्चितैः । (३९।१)

आसीनं पर्युपासीनौ यथा शक्रं मरुत्पतिम् ॥ (३९।२)

सत्यसंधौ महाभागौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । (४०।१)

वयस्यभावं सम्प्राप्तौ राज्यार्हौ राज्यदायिनौ ॥ (४०।२)

तयोर् एको धनुष्पाणिर् द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः । (४१।१)

यस्य भीताः प्रवेपन्ते नादान् मुञ्चन्ति वानराः ॥ (४१।२)

स एष राघवभ्राता लक्ष्मणो वाक्यसारथिः । (४२।१)

व्यवसायरथः प्राप्तस् तस्य रामस्य शासनात् ॥ (४२।२)

तस्य मूर्ध्ना प्रणम्य त्वं सपुत्रः सह बन्धुभिः । (४३।१)

राजंस् तिष्ठ स्वसमये भव सत्यप्रतिश्रवः ॥ (४३।२)