रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 60

566 of 606 · 38 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

कथां कथयतां तेषां जयं चाकाङ्क्षतां शुभम् । (१।१)

kathāṃ kathayatāṃ teṣāṃ jayaṃ cākāṅkṣatāṃ śubham |

1.2१.२

व्यतीता रजनी शीघ्रं शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ (१।२)

vyatītā rajanī śīghraṃ śatrughnasya mahātmanaḥ ||

2.1२.१

ततः प्रभाते विमले तस्मिन् काले स राक्षसः । (२।१)

tataḥ prabhāte vimale tasmin kāle sa rākṣasaḥ |

2.2२.२

निर्गतस्तु पुराद् वीरो भक्षाहारप्रचोदितः ॥ (२।२)

nirgatastu purād vīro bhakṣāhārapracoditaḥ ||

3.1३.१

एतस्मिन्न् अन्तरे शूरः शत्रुघ्नो यमुनां नदीम् । (३।१)

etasminn antare śūraḥ śatrughno yamunāṃ nadīm |

3.2३.२

तीर्त्वा मधुपुरद्वारि धनुष्पाणिर् अतिष्ठत ॥ (३।२)

tīrtvā madhupuradvāri dhanuṣpāṇir atiṣṭhata ||

4.1४.१

ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते क्रूरकर्मा स राक्षसः । (४।१)

tato 'rdhadivase prāpte krūrakarmā sa rākṣasaḥ |

4.2४.२

आगच्छद् बहुसहस्रं प्राणिनाम् उद्वहन् भरम् ॥ (४।२)

āgacchad bahusahasraṃ prāṇinām udvahan bharam ||

5.1५.१

ततो ददर्श शत्रुघ्नं स्थितं द्वारि धृतायुधम् । (५।१)

tato dadarśa śatrughnaṃ sthitaṃ dvāri dhṛtāyudham |

5.2५.२

तम् उवाच ततो रक्षः किम् अनेन करिष्यसि ॥ (५।२)

tam uvāca tato rakṣaḥ kim anena kariṣyasi ||

6.1६.१

ईदृशानां सहस्राणि सायुधानां नराधम । (६।१)

īdṛśānāṃ sahasrāṇi sāyudhānāṃ narādhama |

6.2६.२

भक्षितानि मया रोषात् कालम् आकाङ्क्षसे नु किम् ॥ (६।२)

bhakṣitāni mayā roṣāt kālam ākāṅkṣase nu kim ||

7.1७.१

आहारश्चाप्यसंपूर्णो ममायं पुरुषाधम । (७।१)

āhāraścāpyasaṃpūrṇo mamāyaṃ puruṣādhama |

7.2७.२

स्वयं प्रविष्टो नु मुखं कथम् आसाद्य दुर्मते ॥ (७।२)

svayaṃ praviṣṭo nu mukhaṃ katham āsādya durmate ||

8.1८.१

तस्यैवं भाषमाणस्य हसतश्च मुहुर् मुहुः । (८।१)

tasyaivaṃ bhāṣamāṇasya hasataśca muhur muhuḥ |

8.2८.२

शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो रोषाद् अश्रूण्यवर्तयत् ॥ (८।२)

śatrughno vīryasampanno roṣād aśrūṇyavartayat ||

9.1९.१

तस्य रोषाभिभूतस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः । (९।१)

tasya roṣābhibhūtasya śatrughnasya mahātmanaḥ |

9.2९.२

तेजोमया मरीच्यस्तु सर्वगात्रैर् विनिष्पतन् ॥ (९।२)

tejomayā marīcyastu sarvagātrair viniṣpatan ||

10.1१०.१

उवाच च सुसंक्रुद्धः शत्रुघ्नस्तं निशाचरम् । (१०।१)

uvāca ca susaṃkruddhaḥ śatrughnastaṃ niśācaram |

10.2१०.२

योद्धुम् इच्छामि दुर्बुद्धे द्वन्द्वयुद्धं त्वया सह ॥ (१०।२)

yoddhum icchāmi durbuddhe dvandvayuddhaṃ tvayā saha ||

11.1११.१

पुत्रो दशरथस्याहं भ्राता रामस्य धीमतः । (११।१)

putro daśarathasyāhaṃ bhrātā rāmasya dhīmataḥ |

11.2११.२

शत्रुघ्नो नाम शत्रुघ्नो वधाकाङ्क्षी तवागतः ॥ (११।२)

śatrughno nāma śatrughno vadhākāṅkṣī tavāgataḥ ||

12.1१२.१

तस्य मे युद्धकामस्य द्वन्द्वयुद्धं प्रदीयताम् । (१२।१)

tasya me yuddhakāmasya dvandvayuddhaṃ pradīyatām |

12.2१२.२

शत्रुस्त्वं सर्वजीवानां न मे जीवन् गमिष्यसि ॥ (१२।२)

śatrustvaṃ sarvajīvānāṃ na me jīvan gamiṣyasi ||

13.1१३.१

तस्मिंस्तथा ब्रुवाणे तु राक्षसः प्रहसन्न् इव । (१३।१)

tasmiṃstathā bruvāṇe tu rākṣasaḥ prahasann iva |

13.2१३.२

प्रत्युवाच नरश्रेष्ठं दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि दुर्मते ॥ (१३।२)

pratyuvāca naraśreṣṭhaṃ diṣṭyā prāpto 'si durmate ||

14.1१४.१

मम मातृष्वसुर् भ्राता रावणो नाम राक्षसः । (१४।१)

mama mātṛṣvasur bhrātā rāvaṇo nāma rākṣasaḥ |

14.2१४.२

हतो रामेण दुर्बुद्धे स्त्रीहेतोः पुरुषाधम ॥ (१४।२)

hato rāmeṇa durbuddhe strīhetoḥ puruṣādhama ||

15.1१५.१

तच्च सर्वं मया क्षान्तं रावणस्य कुलक्षयम् । (१५।१)

tacca sarvaṃ mayā kṣāntaṃ rāvaṇasya kulakṣayam |

15.2१५.२

अवज्ञां पुरतः कृत्वा मया यूयं विशेषतः ॥ (१५।२)

avajñāṃ purataḥ kṛtvā mayā yūyaṃ viśeṣataḥ ||

16.1१६.१

न हताश्च हि मे सर्वे परिभूतास्तृणं यथा । (१६।१)

na hatāśca hi me sarve paribhūtāstṛṇaṃ yathā |

16.2१६.२

भूतश्चैव भविष्याश्च यूयं च पुरुषाधमाः ॥ (१६।२)

bhūtaścaiva bhaviṣyāśca yūyaṃ ca puruṣādhamāḥ ||

17.1१७.१

तस्य ते युद्धकामस्य युद्धं दास्यामि दुर्मते । (१७।१)

tasya te yuddhakāmasya yuddhaṃ dāsyāmi durmate |

17.2१७.२

ईप्सितं यादृशं तुभ्यं सज्जये यावद् आयुधम् ॥ (१७।२)

īpsitaṃ yādṛśaṃ tubhyaṃ sajjaye yāvad āyudham ||

18.1१८.१

तम् उवाचाथ शत्रुघ्नः क्व मे जीवन् गमिष्यसि । (१८।१)

tam uvācātha śatrughnaḥ kva me jīvan gamiṣyasi |

18.2१८.२

दुर्बलो ऽप्यागतः शत्रुर् न मोक्तव्यः कृतात्मना ॥ (१८।२)

durbalo 'pyāgataḥ śatrur na moktavyaḥ kṛtātmanā ||

19.1१९.१

यो हि विक्लवया बुद्ध्या प्रसरं शत्रवे ददौ । (१९।१)

yo hi viklavayā buddhyā prasaraṃ śatrave dadau |

19.2१९.२

स हतो मन्दबुद्धित्वाद् यथा कापुरुषस्तथा ॥ (१९।२)

sa hato mandabuddhitvād yathā kāpuruṣastathā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 60

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit