रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 25

212 of 606 · 50 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तद् द्रुमाणां शिलानां च वर्षं प्राणहरं महत् । (१।१)

tad drumāṇāṃ śilānāṃ ca varṣaṃ prāṇaharaṃ mahat |

1.2१.२

प्रतिजग्राह धर्मात्मा राघवस् तीक्ष्णसायकैः ॥ (१।२)

pratijagrāha dharmātmā rāghavas tīkṣṇasāyakaiḥ ||

2.1२.१

प्रतिगृह्य च तद् वरं निमीलित इवर्षभः । (२।१)

pratigṛhya ca tad varaṃ nimīlita ivarṣabhaḥ |

2.2२.२

रामः क्रोधं परं भेजे वधार्थं सर्वरक्षसाम् ॥ (२।२)

rāmaḥ krodhaṃ paraṃ bheje vadhārthaṃ sarvarakṣasām ||

3.1३.१

ततः क्रोधसमाविष्टः प्रदीप्त इव तेजसा । (३।१)

tataḥ krodhasamāviṣṭaḥ pradīpta iva tejasā |

3.2३.२

शरैर् अभ्यकिरत् सैन्यं सर्वतः सहदूषणम् ॥ (३।२)

śarair abhyakirat sainyaṃ sarvataḥ sahadūṣaṇam ||

4.1४.१

ततः सेनापतिः क्रुद्धो दूषणः शत्रुदूषणः । (४।१)

tataḥ senāpatiḥ kruddho dūṣaṇaḥ śatrudūṣaṇaḥ |

4.2४.२

जग्राह गिरिशृङ्गाभं परिघं रोमहर्षणम् ॥ (४।२)

jagrāha giriśṛṅgābhaṃ parighaṃ romaharṣaṇam ||

5.1५.१

वेष्टितं काञ्चनैः पट्टैर् देवसैन्याभिमर्दनम् । (५।१)

veṣṭitaṃ kāñcanaiḥ paṭṭair devasainyābhimardanam |

5.2५.२

आयसैः शङ्कुभिस् तीक्ष्णैः कीर्णं परवसोक्षितम् ॥ (५।२)

āyasaiḥ śaṅkubhis tīkṣṇaiḥ kīrṇaṃ paravasokṣitam ||

6.1६.१

वज्राशनिसमस्पर्शं परगोपुरदारणम् । (६।१)

vajrāśanisamasparśaṃ paragopuradāraṇam |

6.2६.२

तं महोरगसंकाशं प्रगृह्य परिघं रणे । (६।२)

taṃ mahoragasaṃkāśaṃ pragṛhya parighaṃ raṇe |

6.3६.३

दूषणो ऽभ्यपतद् रामं क्रूरकर्मा निशाचरः ॥ (६।३)

dūṣaṇo 'bhyapatad rāmaṃ krūrakarmā niśācaraḥ ||

7.1७.१

तस्याभिपतमानस्य दूषणस्य स राघवः । (७।१)

tasyābhipatamānasya dūṣaṇasya sa rāghavaḥ |

7.2७.२

द्वाभ्यां शराभ्यां चिछेद सहस्ताभरणौ भुजौ ॥ (७।२)

dvābhyāṃ śarābhyāṃ cicheda sahastābharaṇau bhujau ||

8.1८.१

भ्रष्टस् तस्य महाकायः पपात रणमूर्धनि । (८।१)

bhraṣṭas tasya mahākāyaḥ papāta raṇamūrdhani |

8.2८.२

परिघश् छिन्नहस्तस्य शक्रध्वज इवाग्रतः ॥ (८।२)

parighaś chinnahastasya śakradhvaja ivāgrataḥ ||

9.1९.१

स कराभ्यां विकीर्णाभ्यां पपात भुवि दूषणः । (९।१)

sa karābhyāṃ vikīrṇābhyāṃ papāta bhuvi dūṣaṇaḥ |

9.2९.२

विषाणाभ्यां विशीर्णाभ्यां मनस्वीव महागजः ॥ (९।२)

viṣāṇābhyāṃ viśīrṇābhyāṃ manasvīva mahāgajaḥ ||

10.1१०.१

दृष्ट्वा तं पतितं भूमौ दूषणं निहतं रणे । (१०।१)

dṛṣṭvā taṃ patitaṃ bhūmau dūṣaṇaṃ nihataṃ raṇe |

10.2१०.२

साधु साध्व् इति काकुत्स्थं सर्वभूतान्य् अपूजयन् ॥ (१०।२)

sādhu sādhv iti kākutsthaṃ sarvabhūtāny apūjayan ||

11.1११.१

एतस्मिन्न् अन्तरे क्रुद्धास् त्रयः सेनाग्रयायिनः । (११।१)

etasminn antare kruddhās trayaḥ senāgrayāyinaḥ |

11.2११.२

संहत्याभ्यद्रवन् रामं मृत्युपाशावपाशिताः । (११।२)

saṃhatyābhyadravan rāmaṃ mṛtyupāśāvapāśitāḥ |

11.3११.३

महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथी च महाबलः ॥ (११।३)

mahākapālaḥ sthūlākṣaḥ pramāthī ca mahābalaḥ ||

12.1१२.१

महाकपालो विपुलं शूलम् उद्यम्य राक्षसः । (१२।१)

mahākapālo vipulaṃ śūlam udyamya rākṣasaḥ |

12.2१२.२

स्थूलाक्षः पट्टिशं गृह्य प्रमाथी च परश्वधम् ॥ (१२।२)

sthūlākṣaḥ paṭṭiśaṃ gṛhya pramāthī ca paraśvadham ||

13.1१३.१

दृष्ट्वैवापततस् तांस् तु राघवः सायकैः शितैः । (१३।१)

dṛṣṭvaivāpatatas tāṃs tu rāghavaḥ sāyakaiḥ śitaiḥ |

13.2१३.२

तीक्ष्णाग्रैः प्रतिजग्राह सम्प्राप्तान् अतिथीन् इव ॥ (१३।२)

tīkṣṇāgraiḥ pratijagrāha samprāptān atithīn iva ||

14.1१४.१

महाकपालस्य शिरश् चिछेद रघुनन्दनः । (१४।१)

mahākapālasya śiraś cicheda raghunandanaḥ |

14.2१४.२

असंख्येयैस् तु बाणौघैः प्रममाथ प्रमाथिनम् ॥ (१४।२)

asaṃkhyeyais tu bāṇaughaiḥ pramamātha pramāthinam ||

15.1१५.१

स्थूलाक्षस्याक्षिणी तीक्ष्णैः पूरयामास सायकैः । (१५।१)

sthūlākṣasyākṣiṇī tīkṣṇaiḥ pūrayāmāsa sāyakaiḥ |

15.2१५.२

स पपात हतो भूमौ विटपीव महाद्रुमः ॥ (१५।२)

sa papāta hato bhūmau viṭapīva mahādrumaḥ ||

16.1१६.१

ततः पावकसंकाशैर् हेमवज्रविभूषितैः । (१६।१)

tataḥ pāvakasaṃkāśair hemavajravibhūṣitaiḥ |

16.2१६.२

जघनशेषं तेजस्वी तस्य सैन्यस्य सायकैः ॥ (१६।२)

jaghanaśeṣaṃ tejasvī tasya sainyasya sāyakaiḥ ||

17.1१७.१

ते रुक्मपुङ्खा विशिखाः सधूमा इव पावकाः । (१७।१)

te rukmapuṅkhā viśikhāḥ sadhūmā iva pāvakāḥ |

17.2१७.२

निजघ्नुस् तानि रक्षांसि वज्रा इव महाद्रुमान् ॥ (१७।२)

nijaghnus tāni rakṣāṃsi vajrā iva mahādrumān ||

18.1१८.१

रक्षसां तु शतं रामः शतेनैकेन कर्णिना । (१८।१)

rakṣasāṃ tu śataṃ rāmaḥ śatenaikena karṇinā |

18.2१८.२

सहस्रं च सहस्रेण जघान रणमूर्धनि ॥ (१८।२)

sahasraṃ ca sahasreṇa jaghāna raṇamūrdhani ||

19.1१९.१

तैर् भिन्नवर्माभरणाश् छिन्नभिन्नशरासनाः । (१९।१)

tair bhinnavarmābharaṇāś chinnabhinnaśarāsanāḥ |

19.2१९.२

निपेतुः शोणितादिग्धा धरण्यां रजनीचराः ॥ (१९।२)

nipetuḥ śoṇitādigdhā dharaṇyāṃ rajanīcarāḥ ||

20.1२०.१

तैर् मुक्तकेशैः समरे पतितैः शोणितोक्षितैः । (२०।१)

tair muktakeśaiḥ samare patitaiḥ śoṇitokṣitaiḥ |

20.2२०.२

आस्तीर्णा वसुधा कृत्स्ना महावेदिः कुशैर् इव ॥ (२०।२)

āstīrṇā vasudhā kṛtsnā mahāvediḥ kuśair iva ||

21.1२१.१

क्षणेन तु महाघोरं वनं निहतराक्षसम् । (२१।१)

kṣaṇena tu mahāghoraṃ vanaṃ nihatarākṣasam |

21.2२१.२

बभूव निरयप्रख्यं मांसशोणितकर्दमम् ॥ (२१।२)

babhūva nirayaprakhyaṃ māṃsaśoṇitakardamam ||

22.1२२.१

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् । (२२।१)

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |

22.2२२.२

हतान्य् एकेन रामेण मानुषेण पदातिना ॥ (२२।२)

hatāny ekena rāmeṇa mānuṣeṇa padātinā ||

23.1२३.१

तस्य सैन्यस्य सर्वस्य खरः शेषो महारथः । (२३।१)

tasya sainyasya sarvasya kharaḥ śeṣo mahārathaḥ |

23.2२३.२

राक्षसस् त्रिशिराश् चैव रामश् च रिपुसूदनः ॥ (२३।२)

rākṣasas triśirāś caiva rāmaś ca ripusūdanaḥ ||

24.1२४.१

ततस् तु तद् भीमबलं महाहवे समीक्ष्य रामेण हतं बलीयसा । (२४।१)

tatas tu tad bhīmabalaṃ mahāhave samīkṣya rāmeṇa hataṃ balīyasā |

24.2२४.२

रथेन रामं महता खरस् ततः समाससादेन्द्र इवोद्यताशनिः ॥ (२४।२)

rathena rāmaṃ mahatā kharas tataḥ samāsasādendra ivodyatāśaniḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 25

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit