तद् अज्ञानान् महत् पापं कृत्वा संकुलितेन्द्रियः । (१।१)

एकस् त्व् अचिन्तयं बुद्ध्या कथं नु सुकृतं भवेत् ॥ (१।२)

ततस् तं घटम् आदाय पूर्णं परमवारिणा । (२।१)

आश्रमं तम् अहं प्राप्य यथाख्यातपथं गतः ॥ (२।२)

तत्राहं दुर्बलाव् अन्धौ वृद्धाव् अपरिणायकौ । (३।१)

अपश्यं तस्य पितरौ लूनपक्षाव् इव द्विजौ ॥ (३।२)

तन्निमित्ताभिर् आसीनौ कथाभिर् अपरिक्रमौ । (४।१)

ताम् आशां मत्कृते हीनाव् उदासीनाव् अनाथवत् ॥ (४।२)

पदशब्दं तु मे श्रुत्वा मुनिर् वाक्यम् अभाषत । (५।१)

किं चिरायसि मे पुत्र पानीयं क्षिप्रम् आनय ॥ (५।२)

यन्निमित्तम् इदं तात सलिले क्रीडितं त्वया । (६।१)

उत्कण्ठिता ते मातेयं प्रविश क्षिप्रम् आश्रमम् ॥ (६।२)

यद् व्यलीकं कृतं पुत्र मात्रा ते यदि वा मया । (७।१)

न तन् मनसि कर्तव्यं त्वया तात तपस्विना ॥ (७।२)

त्वं गतिस् त्व् अगतीनां च चक्षुस् त्वं हीनचक्षुषाम् । (८।१)

समासक्तास् त्वयि प्राणाः किंचिन् नौ नाभिभाषसे ॥ (८।२)

मुनिम् अव्यक्तया वाचा तम् अहं सज्जमानया । (९।१)

हीनव्यञ्जनया प्रेक्ष्य भीतो भीत इवाब्रुवम् ॥ (९।२)

मनसः कर्म चेष्टाभिर् अभिसंस्तभ्य वाग्बलम् । (१०।१)

आचचक्षे त्व् अहं तस्मै पुत्रव्यसनजं भयम् ॥ (१०।२)

क्षत्रियो ऽहं दशरथो नाहं पुत्रो महात्मनः । (११।१)

सज्जनावमतं दुःखम् इदं प्राप्तं स्वकर्मजम् ॥ (११।२)

भगवंश् चापहस्तो ऽहं सरयूतीरम् आगतः । (१२।१)

जिघांसुः श्वापदं किंचिन् निपाने वागतं गजम् ॥ (१२।२)

तत्र श्रुतो मया शब्दो जले कुम्भस्य पूर्यतः । (१३।१)

द्विपो ऽयम् इति मत्वा हि बाणेनाभिहतो मया ॥ (१३।२)

गत्वा नद्यास् ततस् तीरम् अपश्यम् इषुणा हृदि । (१४।१)

विनिर्भिन्नं गतप्राणं शयानं भुवि तापसम् ॥ (१४।२)

भगवञ् शब्दम् आलक्ष्य मया गजजिघांसुना । (१५।१)

विसृष्टो ऽम्भसि नाराचस् तेन ते निहतः सुतः ॥ (१५।२)

स चोद्धृतेन बाणेन तत्रैव स्वर्गम् आस्थितः । (१६।१)

भगवन्ताव् उभौ शोचन्न् अन्धाव् इति विलप्य च ॥ (१६।२)

अज्ञानाद् भवतः पुत्रः सहसाभिहतो मया । (१७।१)

शेषम् एवंगते यत् स्यात् तत् प्रसीदतु मे मुनिः ॥ (१७।२)

स तच् छ्रुत्वा वचः क्रूरं निःश्वसञ् शोककर्शितः । (१८।१)

माम् उवाच महातेजाः कृताञ्जलिम् उपस्थितम् ॥ (१८।२)

यद्य् एतद् अशुभं कर्म न स्म मे कथयेः स्वयम् । (१९।१)

फलेन् मूर्धा स्म ते राजन् सद्यः शतसहस्रधा ॥ (१९।२)

क्षत्रियेण वधो राजन् वानप्रस्थे विशेषतः । (२०।१)

ज्ञानपूर्वं कृतः स्थानाच् च्यावयेद् अपि वज्रिणम् ॥ (२०।२)

अज्ञानाद्धि कृतं यस्माद् इदं तेनैव जीवसि । (२१।१)

अपि ह्य् अद्य कुलं न स्याद् राघवाणां कुतो भवान् ॥ (२१।२)

नय नौ नृप तं देशम् इति मां चाभ्यभाषत । (२२।१)

अद्य तं द्रष्टुम् इच्छावः पुत्रं पश्चिमदर्शनम् ॥ (२२।२)

रुधिरेणावसिताङ्गं प्रकीर्णाजिनवाससम् । (२३।१)

शयानं भुवि निःसंज्ञं धर्मराजवशं गतम् ॥ (२३।२)

अथाहम् एकस् तं देशं नीत्वा तौ भृशदुःखितौ । (२४।१)

अस्पर्शयम् अहं पुत्रं तं मुनिं सह भार्यया ॥ (२४।२)

तौ पुत्रम् आत्मनः स्पृष्ट्वा तम् आसाद्य तपस्विनौ । (२५।१)

निपेततुः शरीरे ऽस्य पिता चास्येदम् अब्रवीत् ॥ (२५।२)

न न्व् अहं ते प्रियः पुत्र मातरं पश्य धार्मिक । (२६।१)

किं नु नालिङ्गसे पुत्र सुकुमार वचो वद ॥ (२६।२)

कस्य वापररात्रे ऽहं श्रोष्यामि हृदयंगमम् । (२७।१)

अधीयानस्य मधुरं शास्त्रं वान्यद् विशेषतः ॥ (२७।२)

को मां संध्याम् उपास्यैव स्नात्वा हुतहुताशनः । (२८।१)

श्लाघयिष्यत्य् उपासीनः पुत्रशोकभयार्दितम् ॥ (२८।२)

कन्दमूलफलं हृत्वा को मां प्रियम् इवातिथिम् । (२९।१)

भोजयिष्यत्य् अकर्मण्यम् अप्रग्रहम् अनायकम् ॥ (२९।२)

इमाम् अन्धां च वृद्धां च मातरं ते तपस्विनीम् । (३०।१)

कथं पुत्र भरिष्यामि कृपणां पुत्रगर्धिनीम् ॥ (३०।२)

तिष्ठ मा मा गमः पुत्र यमस्य सदनं प्रति । (३१।१)

श्वो मया सह गन्तासि जनन्या च समेधितः ॥ (३१।२)

उभाव् अपि च शोकार्ताव् अनाथौ कृपणौ वने । (३२।१)

क्षिप्रम् एव गमिष्यावस् त्वया हीनौ यमक्षयम् ॥ (३२।२)

ततो वैवस्वतं दृष्ट्वा तं प्रवक्ष्यामि भारतीम् । (३३।१)

क्षमतां धर्मराजो मे बिभृयात् पितराव् अयम् ॥ (३३।२)

अपापो ऽसि यथा पुत्र निहतः पापकर्मणा । (३४।१)

तेन सत्येन गच्छाशु ये लोकाः शस्त्रयोधिनाम् ॥ (३४।२)

यान्ति शूरा गतिं यां च संग्रामेष्व् अनिवर्तिनः । (३५।१)

हतास् त्व् अभिमुखाः पुत्र गतिं तां परमां व्रज ॥ (३५।२)

यां गतिं सगरः शैब्यो दिलीपो जनमेजयः । (३६।१)

नहुषो धुन्धुमारश् च प्राप्तास् तां गच्छ पुत्रक ॥ (३६।२)

या गतिः सर्वसाधूनां स्वाध्यायात् तपसा च या । (३७।१)

भूमिदस्याहिताग्नेश् च एकपत्नीव्रतस्य च ॥ (३७।२)

गोसहस्रप्रदातॄणां या या गुरुभृताम् अपि । (३८।१)

देहन्यासकृतां या च तां गतिं गच्छ पुत्रक । (३८।२)

न हि त्व् अस्मिन् कुले जातो गच्छत्य् अकुशलां गतिम् ॥ (३८।३)

एवं स कृपणं तत्र पर्यदेवयतासकृत् । (३९।१)

ततो ऽस्मै कर्तुम् उदकं प्रवृत्तः सह भार्यया ॥ (३९।२)

स तु दिव्येन रूपेण मुनिपुत्रः स्वकर्मभिः । (४०।१)

आश्वास्य च मुहूर्तं तु पितरौ वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (४०।२)

स्थानम् अस्मि महत् प्राप्तो भवतोः परिचारणात् । (४१।१)

भवन्ताव् अपि च क्षिप्रं मम मूलम् उपैष्यतः ॥ (४१।२)

एवम् उक्त्वा तु दिव्येन विमानेन वपुष्मता । (४२।१)

आरुरोह दिवं क्षिप्रं मुनिपुत्रो जितेन्द्रियः ॥ (४२।२)

स कृत्वा तूदकं तूर्णं तापसः सह भार्यया । (४३।१)

माम् उवाच महातेजाः कृताञ्जलिम् उपस्थितम् ॥ (४३।२)

अद्यैव जहि मां राजन् मरणे नास्ति मे व्यथा । (४४।१)

यच् छरेणैकपुत्रं मां त्वम् अकार्षीर् अपुत्रकम् ॥ (४४।२)

त्वया तु यद् अविज्ञानान् निहतो मे सुतः शुचिः । (४५।१)

तेन त्वाम् अभिशप्स्यामि सुदुःखम् अतिदारुणम् ॥ (४५।२)

पुत्रव्यसनजं दुःखं यद् एतन् मम साम्प्रतम् । (४६।१)

एवं त्वं पुत्रशोकेन राजन् कालं करिष्यसि ॥ (४६।२)

तस्मान् माम् आगतं भद्रे तस्योदारस्य तद्वचः । (४७।१)

यद् अहं पुत्रशोकेन संत्यक्ष्याम्य् अद्य जीवितम् ॥ (४७।२)

यदि मां संस्पृशेद् रामः सकृद् अद्यालभेत वा । (४८।१)

न तन् मे सदृशं देवि यन् मया राघवे कृतम् ॥ (४८।२)

चक्षुषा त्वां न पश्यामि स्मृतिर् मम विलुप्यते । (४९।१)

दूता वैवस्वतस्यैते कौसल्ये त्वरयन्ति माम् ॥ (४९।२)

अतस् तु किं दुःखतरं यद् अहं जीवितक्षये । (५०।१)

न हि पश्यामि धर्मज्ञं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ (५०।२)

न ते मनुष्या देवास् ते ये चारुशुभकुण्डलम् । (५१।१)

मुखं द्रक्ष्यन्ति रामस्य वर्षे पञ्चदशे पुनः ॥ (५१।२)

पद्मपत्त्रेक्षणं सुभ्रु सुदंष्ट्रं चारुनासिकम् । (५२।१)

धन्या द्रक्ष्यन्ति रामस्य ताराधिपनिभं मुखम् ॥ (५२।२)

सदृशं शारदस्येन्दोः फुल्लस्य कमलस्य च । (५३।१)

सुगन्धि मम नाथस्य धन्या द्रक्ष्यन्ति तन्मुखम् ॥ (५३।२)

निवृत्तवनवासं तम् अयोध्यां पुनर् आगतम् । (५४।१)

द्रक्ष्यन्ति सुखिनो रामं शुक्रं मार्गगतं यथा ॥ (५४।२)

अयम् आत्मभवः शोको माम् अनाथम् अचेतनम् । (५५।१)

संसादयति वेगेन यथा कूलं नदीरयः ॥ (५५।२)

हा राघव महाबाहो हा ममायासनाशन । (५६।१)

राजा दशरथः शोचञ् जीवितान्तम् उपागमत् ॥ (५६।२)

तथा तु दीनं कथयन् नराधिपः प्रियस्य पुत्रस्य विवासनातुरः । (५७।१)

गते ऽर्धरात्रे भृशदुःखपीडितस् तदा जहौ प्राणम् उदारदर्शनः ॥ (५७।२)