विमानात् तु सुसंक्रम्य प्राकारं हरियूथपः । (१।१)

हनूमान् वेगवान् आसीद् यथा विद्युद्घनान्तरे ॥ (१।२)

सम्परिक्रम्य हनुमान् रावणस्य निवेशनान् । (२।१)

अदृष्ट्वा जानकीं सीताम् अब्रवीद् वचनं कपिः ॥ (२।२)

भूयिष्ठं लोडिता लङ्का रामस्य चरता प्रियम् । (३।१)

न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वाङ्गशोभनाम् ॥ (३।२)

पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा । (४।१)

नद्यो ऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः । (४।२)

लोडिता वसुधा सर्वा न च पश्यामि जानकीम् ॥ (४।३)

इह संपातिना सीता रावणस्य निवेशने । (५।१)

आख्याता गृध्रराजेन न च पश्यामि ताम् अहम् ॥ (५।२)

किं नु सीताथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा । (६।१)

उपतिष्ठेत विवशा रावणं दुष्टचारिणम् ॥ (६।२)

क्षिप्रम् उत्पततो मन्ये सीताम् आदाय रक्षसः । (७।१)

बिभ्यतो रामबाणानाम् अन्तरा पतिता भवेत् ॥ (७।२)

अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते । (८।१)

मन्ये पतितम् आर्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम् ॥ (८।२)

रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च । (९।१)

तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितम् आर्यया ॥ (९।२)

उपर्युपरि वा नूनं सागरं क्रमतस्तदा । (१०।१)

विवेष्टमाना पतिता समुद्रे जनकात्मजा ॥ (१०।२)

आहो क्षुद्रेण चानेन रक्षन्ती शीलम् आत्मनः । (११।१)

अबन्धुर् भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी ॥ (११।२)

अथ वा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिर् असितेक्षणा । (१२।१)

अदुष्टा दुष्टभावाभिर् भक्षिता सा भविष्यति ॥ (१२।२)

सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम् । (१३।१)

रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता ॥ (१३।२)

हा राम लक्ष्मणेत्येव हायोध्येति च मैथिली । (१४।१)

विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति ॥ (१४।२)

अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने । (१५।१)

नूनं लालप्यते मन्दं पञ्जरस्थेव शारिका ॥ (१५।२)

जनकस्य कुले जाता रामपत्नी सुमध्यमा । (१६।१)

कथम् उत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत् ॥ (१६।२)

विनष्टा वा प्रनष्टा वा मृता वा जनकात्मजा । (१७।१)

रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम् ॥ (१७।२)

निवेद्यमाने दोषः स्याद् दोषः स्याद् अनिवेदने । (१८।१)

कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे ॥ (१८।२)

अस्मिन्न् एवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम् । (१९।१)

भवेद् इति मतिं भूयो हनुमान् प्रविचारयन् ॥ (१९।२)

यदि सीताम् अदृष्ट्वाहं वानरेन्द्रपुरीम् इतः । (२०।१)

गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति ॥ (२०।२)

ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति । (२१।१)

प्रवेशश्चैव लङ्काया राक्षसानां च दर्शनम् ॥ (२१।२)

किं वा वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वा समागताः । (२२।१)

किष्किन्धां समनुप्राप्तौ तौ वा दशरथात्मजौ ॥ (२२।२)

गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परम् अप्रियम् । (२३।१)

न दृष्टेति मया सीता ततस्त्यक्ष्यन्ति जीवितम् ॥ (२३।२)

परुषं दारुणं क्रूरं तीक्ष्णम् इन्द्रियतापनम् । (२४।१)

सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ॥ (२४।२)

तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम् । (२५।१)

भृशानुरक्तो मेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः ॥ (२५।२)

विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतो ऽपि मरिष्यति । (२६।१)

भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति ॥ (२६।२)

पुत्रान्मृतान् समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः । (२७।१)

कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः ॥ (२७।२)

कृतज्ञः सत्यसंधश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः । (२८।१)

रामं तथा गतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यन्ति जीवितम् ॥ (२८।२)

दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी । (२९।१)

पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ (२९।२)

वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता । (३०।१)

पञ्चत्वगमने राज्ञस्तारापि न भविष्यति ॥ (३०।२)

मातापित्रोर् विनाशेन सुग्रीवव्यसनेन च । (३१।१)

कुमारो ऽप्यङ्गदः कस्माद् धारयिष्यति जीवितम् ॥ (३१।२)

भर्तृजेन तु शोकेन अभिभूता वनौकसः । (३२।१)

शिरांस्यभिहनिष्यन्ति तलैर् मुष्टिभिर् एव च ॥ (३२।२)

सान्त्वेनानुप्रदानेन मानेन च यशस्विना । (३३।१)

लालिताः कपिराजेन प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति वानराः ॥ (३३।२)

न वनेषु न शैलेषु न निरोधेषु वा पुनः । (३४।१)

क्रीडाम् अनुभविष्यन्ति समेत्य कपिकुञ्जराः ॥ (३४।२)

सपुत्रदाराः सामात्या भर्तृव्यसनपीडिताः । (३५।१)

शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेत्य विषमेषु च ॥ (३५।२)

विषम् उद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा । (३६।१)

उपवासम् अथो शस्त्रं प्रचरिष्यन्ति वानराः ॥ (३६।२)

घोरम् आरोदनं मन्ये गते मयि भविष्यति । (३७।१)

इक्ष्वाकुकुलनाशश्च नाशश्चैव वनौकसाम् ॥ (३७।२)

सो ऽहं नैव गमिष्यामि किष्किन्धां नगरीम् इतः । (३८।१)

न हि शक्ष्याम्यहं द्रष्टुं सुग्रीवं मैथिलीं विना ॥ (३८।२)

मय्यगच्छति चेहस्थे धर्मात्मानौ महारथौ । (३९।१)

आशया तौ धरिष्येते वानराश्च मनस्विनः ॥ (३९।२)

हस्तादानो मुखादानो नियतो वृक्षमूलिकः । (४०।१)

वानप्रस्थो भविष्यामि अदृष्ट्वा जनकात्मजाम् ॥ (४०।२)

सागरानूपजे देशे बहुमूलफलोदके । (४१।१)

चितां कृत्वा प्रवेक्ष्यामि समिद्धम् अरणीसुतम् ॥ (४१।२)

उपविष्टस्य वा सम्यग् लिङ्गिनं साधयिष्यतः । (४२।१)

शरीरं भक्षयिष्यन्ति वायसाः श्वापदानि च ॥ (४२।२)

इदम् अप्य् ऋषिभिर् दृष्टं निर्याणम् इति मे मतिः । (४३।१)

सम्यग् आपः प्रवेक्ष्यामि न चेत् पश्यामि जानकीम् ॥ (४३।२)

सुजातमूला सुभगा कीर्तिमालायशस्विनी । (४४।१)

प्रभग्ना चिररात्रीयं मम सीताम् अपश्यतः ॥ (४४।२)

तापसो वा भविष्यामि नियतो वृक्षमूलिकः । (४५।१)

नेतः प्रतिगमिष्यामि ताम् अदृष्ट्वासितेक्षणाम् ॥ (४५।२)

यदीतः प्रतिगच्छामि सीताम् अनधिगम्य ताम् । (४६।१)

अङ्गदः सहितैः सर्वैर् वानरैर् न भविष्यति ॥ (४६।२)

विनाशे बहवो दोषा जीवन् प्राप्नोति भद्रकम् । (४७।१)

तस्मात् प्राणान् धरिष्यामि ध्रुवो जीवति संगमः ॥ (४७।२)

एवं बहुविधं दुःखं मनसा धारयन्मुहुः । (४८।१)

नाध्यगच्छत् तदा पारं शोकस्य कपिकुञ्जरः ॥ (४८।२)

रावणं वा वधिष्यामि दशग्रीवं महाबलम् । (४९।१)

कामम् अस्तु हृता सीता प्रत्याचीर्णं भविष्यति ॥ (४९।२)

अथवैनं समुत्क्षिप्य उपर्युपरि सागरम् । (५०।१)

रामायोपहरिष्यामि पशुं पशुपतेर् इव ॥ (५०।२)

इति चिन्तासमापन्नः सीताम् अनधिगम्य ताम् । (५१।१)

ध्यानशोकपरीतात्मा चिन्तयामास वानरः ॥ (५१।२)

यावत् सीतां न पश्यामि रामपत्नीं यशस्विनीम् । (५२।१)

तावद् एतां पुरीं लङ्कां विचिनोमि पुनः पुनः ॥ (५२।२)

संपातिवचनाच्चापि रामं यद्यानयाम्यहम् । (५३।१)

अपश्यन् राघवो भार्यां निर्दहेत् सर्ववानरान् ॥ (५३।२)

इहैव नियताहारो वत्स्यामि नियतेन्द्रियः । (५४।१)

न मत्कृते विनश्येयुः सर्वे ते नरवानराः ॥ (५४।२)

अशोकवनिका चापि महतीयं महाद्रुमा । (५५।१)

इमाम् अभिगमिष्यामि न हीयं विचिता मया ॥ (५५।२)

वसून् रुद्रांस्तथादित्यान् अश्विनौ मरुतो ऽपि च । (५६।१)

नमस्कृत्वा गमिष्यामि रक्षसां शोकवर्धनः ॥ (५६।२)

जित्वा तु राक्षसान् देवीम् इक्ष्वाकुकुलनन्दिनीम् । (५७।१)

सम्प्रदास्यामि रामाय यथासिद्धिं तपस्विने ॥ (५७।२)

स मुहूर्तम् इव ध्यात्वा चिन्ताविग्रथितेन्द्रियः । (५८।१)

उदतिष्ठन्महाबाहुर् हनूमान्मारुतात्मजः ॥ (५८।२)

नमो ऽस्तु रामाय सलक्ष्मणाय देव्यै च तस्यै जनकात्मजायै । (५९।१)

नमो ऽस्तु रुद्रेन्द्रयमानिलेभ्यो नमो ऽस्तु चन्द्रार्कमरुद्गणेभ्यः ॥ (५९।२)

स तेभ्यस्तु नमस्कृत्वा सुग्रीवाय च मारुतिः । (६०।१)

दिशः सर्वाः समालोक्य अशोकवनिकां प्रति ॥ (६०।२)

स गत्वा मनसा पूर्वम् अशोकवनिकां शुभाम् । (६१।१)

उत्तरं चिन्तयामास वानरो मारुतात्मजः ॥ (६१।२)

ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला । (६२।१)

अशोकवनिका चिन्त्या सर्वसंस्कारसंस्कृता ॥ (६२।२)

रक्षिणश्चात्र विहिता नूनं रक्षन्ति पादपान् । (६३।१)

भगवान् अपि सर्वात्मा नातिक्षोभं प्रवायति ॥ (६३।२)

संक्षिप्तो ऽयं मयात्मा च रामार्थे रावणस्य च । (६४।१)

सिद्धिं मे संविधास्यन्ति देवाः सर्षिगणास्त्विह ॥ (६४।२)

ब्रह्मा स्वयम्भूर् भगवान् देवाश्चैव दिशन्तु मे । (६५।१)

सिद्धिम् अग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रधृत् ॥ (६५।२)

वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च । (६६।१)

अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः सर्व एव च ॥ (६६।२)

सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः । (६७।१)

दास्यन्ति मम ये चान्ये अदृष्टाः पथि गोचराः ॥ (६७।२)

तद् उन्नसं पाण्डुरदन्तम् अव्रणं शुचिस्मितं पद्मपलाशलोचनम् । (६८।१)

द्रक्ष्ये तद् आर्यावदनं कदा न्वहं प्रसन्नताराधिपतुल्यदर्शनम् ॥ (६८।२)

क्षुद्रेण पापेन नृशंसकर्मणा सुदारुणालंकृतवेषधारिणा । (६९।१)

बलाभिभूता अबला तपस्विनी कथं नु मे दृष्टपथे ऽद्य सा भवेत् ॥ (६९।२)