रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 92

598 of 606 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तच्छ्रुत्वा हर्षम् आपेदे राघवो भ्रातृभिः सह । (१।१)

tacchrutvā harṣam āpede rāghavo bhrātṛbhiḥ saha |

1.2१.२

वाक्यं चाद्भुतसंकाशं भ्रातॄन् प्रोवाच राघवः ॥ (१।२)

vākyaṃ cādbhutasaṃkāśaṃ bhrātṝn provāca rāghavaḥ ||

2.1२.१

इमौ कुमारौ सौमित्रे तव धर्मविशारदौ । (२।१)

imau kumārau saumitre tava dharmaviśāradau |

2.2२.२

अङ्गदश्चन्द्रकेतुश्च राज्यार्हौ दृढधन्विनौ ॥ (२।२)

aṅgadaścandraketuśca rājyārhau dṛḍhadhanvinau ||

3.1३.१

इमौ राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि देशः साधु विधीयताम् । (३।१)

imau rājye 'bhiṣekṣyāmi deśaḥ sādhu vidhīyatām |

3.2३.२

रमणीयो ह्यसंबाधो रमेतां यत्र धन्विनौ ॥ (३।२)

ramaṇīyo hyasaṃbādho rametāṃ yatra dhanvinau ||

4.1४.१

न राज्ञां यत्र पीडा स्यान्नाश्रमाणां विनाशनम् । (४।१)

na rājñāṃ yatra pīḍā syānnāśramāṇāṃ vināśanam |

4.2४.२

स देशो दृश्यतां सौम्य नापराध्यामहे यथा ॥ (४।२)

sa deśo dṛśyatāṃ saumya nāparādhyāmahe yathā ||

5.1५.१

तथोक्तवति रामे तु भरतः प्रत्युवाच ह । (५।१)

tathoktavati rāme tu bharataḥ pratyuvāca ha |

5.2५.२

अयं कारापथो देशः सुरमण्यो निरामयः ॥ (५।२)

ayaṃ kārāpatho deśaḥ suramaṇyo nirāmayaḥ ||

6.1६.१

निवेश्यतां तत्र पुरम् अङ्गदस्य महात्मनः । (६।१)

niveśyatāṃ tatra puram aṅgadasya mahātmanaḥ |

6.2६.२

चन्द्रकेतोश्च रुचिरं चन्द्रकान्तं निरामयम् ॥ (६।२)

candraketośca ruciraṃ candrakāntaṃ nirāmayam ||

7.1७.१

तद् वाक्यं भरतेनोक्तं प्रतिजग्राह राघवः । (७।१)

tad vākyaṃ bharatenoktaṃ pratijagrāha rāghavaḥ |

7.2७.२

तं च कृत्वा वशे देशम् अङ्गदस्य न्यवेशयत् ॥ (७।२)

taṃ ca kṛtvā vaśe deśam aṅgadasya nyaveśayat ||

8.1८.१

अङ्गदीया पुरी रम्या अङ्गदस्य निवेशिता । (८।१)

aṅgadīyā purī ramyā aṅgadasya niveśitā |

8.2८.२

रमणीया सुगुप्ता च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ (८।२)

ramaṇīyā suguptā ca rāmeṇākliṣṭakarmaṇā ||

9.1९.१

चन्द्रकेतोस्तु मल्लस्य मल्लभूम्यां निवेशिता । (९।१)

candraketostu mallasya mallabhūmyāṃ niveśitā |

9.2९.२

चन्द्रकान्तेति विख्याता दिव्या स्वर्गपुरी यथा ॥ (९।२)

candrakānteti vikhyātā divyā svargapurī yathā ||

10.1१०.१

ततो रामः परां प्रीतिं भरतो लक्ष्मणस्तथा । (१०।१)

tato rāmaḥ parāṃ prītiṃ bharato lakṣmaṇastathā |

10.2१०.२

ययुर् युधि दुराधर्षा अभिषेकं च चक्रिरे ॥ (१०।२)

yayur yudhi durādharṣā abhiṣekaṃ ca cakrire ||

11.1११.१

अभिषिच्य कुमारौ द्वौ प्रस्थाप्य सबलानुगौ । (११।१)

abhiṣicya kumārau dvau prasthāpya sabalānugau |

11.2११.२

अङ्गदं पश्चिमां भूमिं चन्द्रकेतुम् उदङ्मुखम् ॥ (११।२)

aṅgadaṃ paścimāṃ bhūmiṃ candraketum udaṅmukham ||

12.1१२.१

अङ्गदं चापि सौमित्रिर् लक्ष्मणो ऽनुजगाम ह । (१२।१)

aṅgadaṃ cāpi saumitrir lakṣmaṇo 'nujagāma ha |

12.2१२.२

चन्द्रकेतोस्तु भरतः पार्ष्णिग्राहो बभूव ह ॥ (१२।२)

candraketostu bharataḥ pārṣṇigrāho babhūva ha ||

13.1१३.१

लक्ष्मणस्त्वङ्गदीयायां संवत्सरम् अथोषितः । (१३।१)

lakṣmaṇastvaṅgadīyāyāṃ saṃvatsaram athoṣitaḥ |

13.2१३.२

पुत्रे स्थिते दुराधर्षे अयोध्यां पुनर् आगमत् ॥ (१३।२)

putre sthite durādharṣe ayodhyāṃ punar āgamat ||

14.1१४.१

भरतो ऽपि तथैवोष्य संवत्सरम् अथाधिकम् । (१४।१)

bharato 'pi tathaivoṣya saṃvatsaram athādhikam |

14.2१४.२

अयोध्यां पुनर् अगम्य रामपादावुपागमत् ॥ (१४।२)

ayodhyāṃ punar agamya rāmapādāvupāgamat ||

15.1१५.१

उभौ सौमित्रिभरतौ रामपादावनुव्रतौ । (१५।१)

ubhau saumitribharatau rāmapādāvanuvratau |

15.2१५.२

कालं गतम् अपि स्नेहान्न जज्ञाते ऽतिधार्मिकौ ॥ (१५।२)

kālaṃ gatam api snehānna jajñāte 'tidhārmikau ||

16.1१६.१

एवं वर्षसहस्राणि दश तेषां ययुस्तदा । (१६।१)

evaṃ varṣasahasrāṇi daśa teṣāṃ yayustadā |

16.2१६.२

धर्मे प्रयतमानानां पौरकार्येषु नित्यदा ॥ (१६।२)

dharme prayatamānānāṃ paurakāryeṣu nityadā ||

17.1१७.१

विहृत्य कालं परिपूर्णमानसाः श्रिया वृता धर्मपथे परे स्थिताः । (१७।१)

vihṛtya kālaṃ paripūrṇamānasāḥ śriyā vṛtā dharmapathe pare sthitāḥ |

17.2१७.२

त्रयः समिद्धा इव दीप्ततेजसा हुताग्नयः साधु महाध्वरे त्रयः ॥ (१७।२)

trayaḥ samiddhā iva dīptatejasā hutāgnayaḥ sādhu mahādhvare trayaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 92

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit