महाभारतMahābhārata

MBh, 1, 106

106 of 1995 · 32 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातः स्वबाहुविजितं धनम् । (१।२)

dhṛtarāṣṭrābhyanujñātaḥ svabāhuvijitaṃ dhanam |

1.3१.३

भीष्माय सत्यवत्यै च मात्रे चोपजहार सः ॥ (१।३)

bhīṣmāya satyavatyai ca mātre copajahāra saḥ ||

2.1२.१

विदुराय च वै पाण्डुः प्रेषयामास तद् धनम् । (२।१)

vidurāya ca vai pāṇḍuḥ preṣayāmāsa tad dhanam |

2.2२.२

सुहृदश्चापि धर्मात्मा धनेन समतर्पयत् ॥ (२।२)

suhṛdaścāpi dharmātmā dhanena samatarpayat ||

3.1३.१

ततः सत्यवतीं भीष्मः कौसल्यां च यशस्विनीम् । (३।१)

tataḥ satyavatīṃ bhīṣmaḥ kausalyāṃ ca yaśasvinīm |

3.2३.२

शुभैः पाण्डुजितै रत्नैस्तोषयामास भारत ॥ (३।२)

śubhaiḥ pāṇḍujitai ratnaistoṣayāmāsa bhārata ||

4.1४.१

ननन्द माता कौसल्या तम् अप्रतिमतेजसम् । (४।१)

nananda mātā kausalyā tam apratimatejasam |

4.2४.२

जयन्तम् इव पौलोमी परिष्वज्य नरर्षभम् ॥ (४।२)

jayantam iva paulomī pariṣvajya nararṣabham ||

5.1५.१

तस्य वीरस्य विक्रान्तैः सहस्रशतदक्षिणैः । (५।१)

tasya vīrasya vikrāntaiḥ sahasraśatadakṣiṇaiḥ |

5.2५.२

पाण्डोर् बाहुविनिर्जितैः । (५।२)

pāṇḍor bāhuvinirjitaiḥ |

5.3५.३

असंख्येयैर् धनै राजा । (५।३)

asaṃkhyeyair dhanai rājā |

5.4५.४

अश्वमेधशतैर् ईजे धृतराष्ट्रो महामखैः ॥ (५।४)

aśvamedhaśatair īje dhṛtarāṣṭro mahāmakhaiḥ ||

6.1६.१

सम्प्रयुक्तश्च कुन्त्या च माद्र्या च भरतर्षभ । (६।१)

samprayuktaśca kuntyā ca mādryā ca bharatarṣabha |

6.2६.२

जिततन्द्रीस्तदा पाण्डुर् बभूव वनगोचरः ॥ (६।२)

jitatandrīstadā pāṇḍur babhūva vanagocaraḥ ||

7.1७.१

हित्वा प्रासादनिलयं शुभानि शयनानि च । (७।१)

hitvā prāsādanilayaṃ śubhāni śayanāni ca |

7.2७.२

अरण्यनित्यः सततं बभूव मृगयापरः ॥ (७।२)

araṇyanityaḥ satataṃ babhūva mṛgayāparaḥ ||

8.1८.१

स चरन् दक्षिणं पार्श्वं रम्यं हिमवतो गिरेः । (८।१)

sa caran dakṣiṇaṃ pārśvaṃ ramyaṃ himavato gireḥ |

8.2८.२

उवास गिरिपृष्ठेषु महाशालवनेषु च ॥ (८।२)

uvāsa giripṛṣṭheṣu mahāśālavaneṣu ca ||

9.1९.१

रराज कुन्त्या माद्र्या च पाण्डुः सह वने वसन् । (९।१)

rarāja kuntyā mādryā ca pāṇḍuḥ saha vane vasan |

9.2९.२

करेण्वोर् इव मध्यस्थः श्रीमान् पौरंदरो गजः ॥ (९।२)

kareṇvor iva madhyasthaḥ śrīmān pauraṃdaro gajaḥ ||

10.1१०.१

भारतं सह भार्याभ्यां बाणखड्गधनुर्धरम् । (१०।१)

bhārataṃ saha bhāryābhyāṃ bāṇakhaḍgadhanurdharam |

10.2१०.२

विचित्रकवचं वीरं परमास्त्रविदं नृपम् । (१०।२)

vicitrakavacaṃ vīraṃ paramāstravidaṃ nṛpam |

10.3१०.३

देवो ऽयम् इत्यमन्यन्त चरन्तं वनवासिनः ॥ (१०।३)

devo 'yam ityamanyanta carantaṃ vanavāsinaḥ ||

11.1११.१

तस्य कामांश्च भोगांश्च नरा नित्यम् अतन्द्रिताः । (११।१)

tasya kāmāṃśca bhogāṃśca narā nityam atandritāḥ |

11.2११.२

उपजह्रुर् वनान्तेषु धृतराष्ट्रेण चोदिताः ॥ (११।२)

upajahrur vanānteṣu dhṛtarāṣṭreṇa coditāḥ ||

12.1१२.१

अथ पारशवीं कन्यां देवकस्य महीपतेः । (१२।१)

atha pāraśavīṃ kanyāṃ devakasya mahīpateḥ |

12.2१२.२

रूपयौवनसम्पन्नां स शुश्रावापगासुतः ॥ (१२।२)

rūpayauvanasampannāṃ sa śuśrāvāpagāsutaḥ ||

13.1१३.१

ततस्तु वरयित्वा ताम् आनाय्य पुरुषर्षभः । (१३।१)

tatastu varayitvā tām ānāyya puruṣarṣabhaḥ |

13.2१३.२

विवाहं कारयामास विदुरस्य महामतेः ॥ (१३।२)

vivāhaṃ kārayāmāsa vidurasya mahāmateḥ ||

14.1१४.१

तस्यां चोत्पादयामास विदुरः कुरुनन्दनः । (१४।१)

tasyāṃ cotpādayāmāsa viduraḥ kurunandanaḥ |

14.2१४.२

पुत्रान् विनयसम्पन्नान् आत्मनः सदृशान् गुणैः ॥ (१४।२)

putrān vinayasampannān ātmanaḥ sadṛśān guṇaiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 1, 106

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit