नारद उवाच । (१।१)

हिरण्यपुरम् इत्येतत् ख्यातं पुरवरं महत् । (१।२)

दैत्यानां दानवानां च मायाशतविचारिणाम् ॥ (१।३)

अनल्पेन प्रयत्नेन निर्मितं विश्वकर्मणा । (२।१)

मयेन मनसा सृष्टं पातालतलम् आश्रितम् ॥ (२।२)

अत्र मायासहस्राणि विकुर्वाणा महौजसः । (३।१)

दानवा निवसन्ति स्म शूरा दत्तवराः पुरा ॥ (३।२)

नैते शक्रेण नान्येन वरुणेन यमेन वा । (४।१)

शक्यन्ते वशम् आनेतुं तथैव धनदेन च ॥ (४।२)

असुराः कालखञ्जाश्च तथा विष्णुपदोद्भवाः । (५।१)

नैरृता यातुधानाश्च ब्रह्मवेदोद्भवाश्च ये ॥ (५।२)

दंष्ट्रिणो भीमरूपाश्च निवसन्त्यात्मरक्षिणः । (६।१)

मायावीर्योपसंपन्ना निवसन्त्यात्मरक्षिणः ॥ (६।२)

निवातकवचा नाम दानवा युद्धदुर्मदाः । (७।१)

जानासि च यथा शक्रो नैताञ् शक्नोति बाधितुम् ॥ (७।२)

बहुशो मातले त्वं च तव पुत्रश्च गोमुखः । (८।१)

निर्भग्नो देवराजश्च सहपुत्रः शचीपतिः ॥ (८।२)

पश्य वेश्मानि रौक्माणि मातले राजतानि च । (९।१)

कर्मणा विधियुक्तेन युक्तान्युपगतानि च ॥ (९।२)

वैडूर्यहरितानीव प्रवालरुचिराणि च । (१०।१)

अर्कस्फटिकशुभ्राणि वज्रसारोज्ज्वलानि च ॥ (१०।२)

पार्थिवानीव चाभान्ति पुनर् नगमयानि च । (११।१)

शैलानीव च दृश्यन्ते तारकाणीव चाप्युत ॥ (११।२)

सूर्यरूपाणि चाभान्ति दीप्ताग्निसदृशानि च । (१२।१)

मणिजालविचित्राणि प्रांशूनि निबिडानि च ॥ (१२।२)

नैतानि शक्यं निर्देष्टुं रूपतो द्रव्यतस्तथा । (१३।१)

गुणतश्चैव सिद्धानि प्रमाणगुणवन्ति च ॥ (१३।२)

आक्रीडान् पश्य दैत्यानां तथैव शयनान्युत । (१४।१)

रत्नवन्ति महार्हाणि भाजनान्यासनानि च ॥ (१४।२)

जलदाभांस्तथा शैलांस्तोयप्रस्रवणान्वितान् । (१५।१)

कामपुष्पफलांश्चैव पादपान् कामचारिणः ॥ (१५।२)

मातले कश्चिद् अत्रापि रुचितस्ते वरो भवेत् । (१६।१)

अथ वान्यां दिशं भूमेर् गच्छाव यदि मन्यसे ॥ (१६।२)

कण्व उवाच । (१७।१)

मातलिस्त्वब्रवीद् एनं भाषमाणं तथाविधम् । (१७।२)

देवर्षे नैव मे कार्यं विप्रियं त्रिदिवौकसाम् ॥ (१७।३)

नित्यानुषक्तवैरा हि भ्रातरो देवदानवाः । (१८।१)

अरिपक्षेण संबन्धं रोचयिष्याम्यहं कथम् ॥ (१८।२)

अन्यत्र साधु गच्छावो द्रष्टुं नार्हामि दानवान् । (१९।१)

जानामि तु तथात्मानं दित्सात्मकमलं यथा ॥ (१९।२)