जनमेजय उवाच । (१।१)

अत्यद्भुतम् इदं ब्रह्मञ्श्रुतवान् अस्मि तत्त्वतः । (१।२)

अभिषेकं कुमारस्य विस्तरेण यथाविधि ॥ (१।३)

यच्छ्रुत्वा पूतम् आत्मानं विजानामि तपोधन । (२।१)

प्रहृष्टानि च रोमाणि प्रसन्नं च मनो मम ॥ (२।२)

अभिषेकं कुमारस्य दैत्यानां च वधं तथा । (३।१)

श्रुत्वा मे परमा प्रीतिर् भूयः कौतूहलं हि मे ॥ (३।२)

अपां पतिः कथं ह्यस्मिन्न् अभिषिक्तः सुरासुरैः । (४।१)

तन्मे ब्रूहि महाप्राज्ञ कुशलो ह्यसि सत्तम ॥ (४।२)

वैशंपायन उवाच । (५।१)

शृणु राजन्न् इदं चित्रं पूर्वकल्पे यथातथम् । (५।२)

आदौ कृतयुगे तस्मिन् वर्तमाने यथाविधि । (५।३)

वरुणं देवताः सर्वाः समेत्येदम् अथाब्रुवन् ॥ (५।४)

यथास्मान् सुरराट् शक्रो भयेभ्यः पाति सर्वदा । (६।१)

तथा त्वम् अपि सर्वासां सरितां वै पतिर् भव ॥ (६।२)

वासश्च ते सदा देव सागरे मकरालये । (७।१)

समुद्रो ऽयं तव वशे भविष्यति नदीपतिः ॥ (७।२)

सोमेन सार्धं च तव हानिवृद्धी भविष्यतः । (८।१)

एवम् अस्त्विति तान् देवान् वरुणो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (८।२)

समागम्य ततः सर्वे वरुणं सागरालयम् । (९।१)

अपां पतिं प्रचक्रुर् हि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ (९।२)

अभिषिच्य ततो देवा वरुणं यादसां पतिम् । (१०।१)

जग्मुः स्वान्येव स्थानानि पूजयित्वा जलेश्वरम् ॥ (१०।२)

अभिषिक्तस्ततो देवैर् वरुणो ऽपि महायशाः । (११।१)

सरितः सागरांश्चैव नदांश्चैव सरांसि च । (११।२)

पालयामास विधिना यथा देवाञ् शतक्रतुः ॥ (११।३)

ततस्तत्राप्युपस्पृश्य दत्त्वा च विविधं वसु । (१२।१)

अग्नितीर्थं महाप्राज्ञः स जगाम प्रलम्बहा । (१२।२)

नष्टो न दृश्यते यत्र शमीगर्भे हुताशनः ॥ (१२।३)

लोकालोकविनाशे च प्रादुर्भूते तदानघ । (१३।१)

उपतस्थुर् महात्मानं सर्वलोकपितामहम् ॥ (१३।२)

अग्निः प्रनष्टो भगवान् कारणं च न विद्महे । (१४।१)

सर्वलोकक्षयो मा भूत् संपादयतु नो ऽनलम् ॥ (१४।२)

जनमेजय उवाच । (१५।१)

किमर्थं भगवान् अग्निः प्रनष्टो लोकभावनः । (१५।२)

विज्ञातश्च कथं देवैस्तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ (१५।३)

वैशंपायन उवाच । (१६।१)

भृगोः शापाद् भृशं भीतो जातवेदाः प्रतापवान् । (१६।२)

शमीगर्भम् अथासाद्य ननाश भगवांस्ततः ॥ (१६।३)

प्रनष्टे तु तदा वह्नौ देवाः सर्वे सवासवाः । (१७।१)

अन्वेषन्त तदा नष्टं ज्वलनं भृशदुःखिताः ॥ (१७।२)

ततो ऽग्नितीर्थम् आसाद्य शमीगर्भस्थम् एव हि । (१८।१)

ददृशुर् ज्वलनं तत्र वसमानं यथाविधि ॥ (१८।२)

देवाः सर्वे नरव्याघ्र बृहस्पतिपुरोगमाः । (१९।१)

ज्वलनं तं समासाद्य प्रीताभूवन् सवासवाः । (१९।२)

पुनर् यथागतं जग्मुः सर्वभक्षश्च सो ऽभवत् ॥ (१९।३)

भृगोः शापान्महीपाल यद् उक्तं ब्रह्मवादिना । (२०।१)

तत्राप्याप्लुत्य मतिमान् ब्रह्मयोनिं जगाम ह ॥ (२०।२)

ससर्ज भगवान् यत्र सर्वलोकपितामहः । (२१।१)

तत्राप्लुत्य ततो ब्रह्मा सह देवैः प्रभुः पुरा । (२१।२)

ससर्ज चान्नानि तथा देवतानां यथाविधि ॥ (२१।३)

तत्र स्नात्वा च दत्त्वा च वसूनि विविधानि च । (२२।१)

कौबेरं प्रययौ तीर्थं तत्र तप्त्वा महत् तपः । (२२।२)

धनाधिपत्यं सम्प्राप्तो राजन्न् ऐलबिलः प्रभुः ॥ (२२।३)

तत्रस्थम् एव तं राजन् धनानि निधयस्तथा । (२३।१)

उपतस्थुर् नरश्रेष्ठ तत् तीर्थं लाङ्गली ततः । (२३।२)

गत्वा स्नात्वा च विधिवद् ब्राह्मणेभ्यो धनं ददौ ॥ (२३।३)

ददृशे तत्र तत् स्थानं कौबेरे काननोत्तमे । (२४।१)

पुरा यत्र तपस्तप्तं विपुलं सुमहात्मना ॥ (२४।२)

यत्र राज्ञा कुबेरेण वरा लब्धाश्च पुष्कलाः । (२५।१)

धनाधिपत्यं सख्यं च रुद्रेणामिततेजसा ॥ (२५।२)

सुरत्वं लोकपालत्वं पुत्रं च नलकूबरम् । (२६।१)

यत्र लेभे महाबाहो धनाधिपतिर् अञ्जसा ॥ (२६।२)

अभिषिक्तश्च तत्रैव समागम्य मरुद्गणैः । (२७।१)

वाहनं चास्य तद् दत्तं हंसयुक्तं मनोरमम् । (२७।२)

विमानं पुष्पकं दिव्यं नैरृतैश्वर्यम् एव च ॥ (२७।३)

तत्राप्लुत्य बलो राजन् दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् । (२८।१)

जगाम त्वरितो रामस्तीर्थं श्वेतानुलेपनः ॥ (२८।२)

निषेवितं सर्वसत्त्वैर् नाम्ना बदरपाचनम् । (२९।१)

नानर्तुकवनोपेतं सदापुष्पफलं शुभम् ॥ (२९।२)