धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

यथा वदसि मे सूत एकस्य बहुभिः सह । (१।२)

संग्रामं तुमुलं घोरं जयं चैव महात्मनः ॥ (१।३)

अश्रद्धेयम् इवाश्चर्यं सौभद्रस्याथ विक्रमम् । (२।१)

किंतु नात्यद्भुतं तेषां येषां धर्मो व्यपाश्रयः ॥ (२।२)

दुर्योधने ऽथ विमुखे राजपुत्रशते हते । (३।१)

सौभद्रे प्रतिपत्तिं कां प्रत्यपद्यन्त मामकाः ॥ (३।२)

संजय उवाच । (४।१)

संशुष्कास्याश्चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना लोमहर्षिणः । (४।२)

पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ॥ (४।३)

हतान् भ्रातॄन् पितॄन् पुत्रान् सुहृत्संबन्धिबान्धवान् । (५।१)

उत्सृज्योत्सृज्य समियुस्त्वरयन्तो हयद्विपान् ॥ (५।२)

तान् प्रभग्नांस्तथा दृष्ट्वा द्रोणो द्रौणिर् बृहद्बलः । (६।१)

कृपो दुर्योधनः कर्णः कृतवर्माथ सौबलः ॥ (६।२)

अभिद्रुताः सुसंक्रुद्धाः सौभद्रम् अपराजितम् । (७।१)

ते ऽपि पौत्रेण ते राजन् प्रायशो विमुखीकृताः ॥ (७।२)

एकस्तु सुखसंवृद्धो बाल्याद् दर्पाच्च निर्भयः । (८।१)

इष्वस्त्रविन्महातेजा लक्ष्मणो ऽऽर्जुनिम् अभ्ययात् ॥ (८।२)

तम् अन्वग् एवास्य पिता पुत्रगृद्धी न्यवर्तत । (९।१)

अनु दुर्योधनं चान्ये न्यवर्तन्त महारथाः ॥ (९।२)

तं ते ऽभिषिषिचुर् बाणैर् मेघा गिरिम् इवाम्बुभिः । (१०।१)

स च तान् प्रममाथैको विष्वग् वातो यथाम्बुदान् ॥ (१०।२)

पौत्रं तु तव दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् । (११।१)

पितुः समीपे तिष्ठन्तं शूरम् उद्यतकार्मुकम् ॥ (११।२)

अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम् । (१२।१)

आससाद रणे कार्ष्णिर् मत्तो मत्तम् इव द्विपम् ॥ (१२।२)

लक्ष्मणेन तु संगम्य सौभद्रः परवीरहा । (१३।१)

शरैः सुनिशितैस्तीक्ष्णैर् बाह्वोर् उरसि चार्पितः ॥ (१३।२)

संक्रुद्धो वै महाबाहुर् दण्डाहत इवोरगः । (१४।१)

पौत्रस्तव महाराज तव पौत्रम् अभाषत ॥ (१४।२)

सुदृष्टः क्रियतां लोको ऽमुं लोकं गमिष्यसि । (१५।१)

पश्यतां बान्धवानां त्वां नयामि यमसादनम् ॥ (१५।२)

एवम् उक्त्वा ततो भल्लं सौभद्रः परवीरहा । (१६।१)

उद्बबर्ह महाबाहुर् निर्मुक्तोरगसंनिभम् ॥ (१६।२)

स तस्य भुजनिर्मुक्तो लक्ष्मणस्य सुदर्शनम् । (१७।१)

सुनसं सुभ्रुकेशान्तं शिरो ऽहार्षीत् सकुण्डलम् । (१७।२)

लक्ष्मणं निहतं दृष्ट्वा हा हेत्युच्चुक्रुशुर् जनाः ॥ (१७।३)

ततो दुर्योधनः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते । (१८।१)

हतैनम् इति चुक्रोश क्षत्रियान् क्षत्रियर्षभः ॥ (१८।२)

ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रोणपुत्रो बृहद्बलः । (१९।१)

कृतवर्मा च हार्दिक्यः षड् रथाः पर्यवारयन् ॥ (१९।२)

स तान् विद्ध्वा शितैर् बाणैर् विमुखीकृत्य चार्जुनिः । (२०।१)

वेगेनाभ्यपतत् क्रुद्धः सैन्धवस्य महद् बलम् ॥ (२०।२)

आवव्रुस्तस्य पन्थानं गजानीकेन दंशिताः । (२१।१)

कलिङ्गाश्च निषादाश्च क्राथपुत्रश्च वीर्यवान् । (२१।२)

तत् प्रसक्तम् इवात्यर्थं युद्धम् आसीद् विशां पते ॥ (२१।३)

ततस्तत् कुञ्जरानीकं व्यधमद्धृष्टम् आर्जुनिः । (२२।१)

यथा विवान् नित्यगतिर् जलदाञ् शतशो ऽम्बरे ॥ (२२।२)

ततः क्राथः शरव्रातैर् आर्जुनिं समवाकिरत् । (२३।१)

अथेतरे संनिवृत्ताः पुनर् द्रोणमुखा रथाः । (२३।२)

परमास्त्राणि धुन्वानाः सौभद्रम् अभिदुद्रुवुः ॥ (२३।३)

तान्निवार्यार्जुनिर् बाणैः क्राथपुत्रम् अथार्दयत् । (२४।१)

शरौघेणाप्रमेयेण त्वरमाणो जिघांसया ॥ (२४।२)

सधनुर्बाणकेयूरौ बाहू समुकुटं शिरः । (२५।१)

छत्रं ध्वजं नियन्तारम् अश्वांश्चास्य न्यपातयत् ॥ (२५।२)

कुलशीलश्रुतबलैः कीर्त्या चास्त्रबलेन च । (२६।१)

युक्ते तस्मिन् हते वीराः प्रायशो विमुखाभवन् ॥ (२६।२)