युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

उक्ताः पितामहेनेह सुवर्णस्य विधानतः । (१।२)

विस्तरेण प्रदानस्य ये गुणाः श्रुतिलक्षणाः ॥ (१।३)

यत् तु कारणम् उत्पत्तेः सुवर्णस्येह कीर्तितम् । (२।१)

स कथं तारकः प्राप्तो निधनं तद् ब्रवीहि मे ॥ (२।२)

उक्तः स देवतानां हि अवध्य इति पार्थिव । (३।१)

न च तस्येह ते मृत्युर् विस्तरेण प्रकीर्तितः ॥ (३।२)

एतद् इच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तः कुरुकुलोद्वह । (४।१)

कार्त्स्न्येन तारकवधं परं कौतूहलं हि मे ॥ (४।२)

भीष्म उवाच । (५।१)

विपन्नकृत्या राजेन्द्र देवता ऋषयस्तथा । (५।२)

कृत्तिकाश्चोदयामासुर् अपत्यभरणाय वै ॥ (५।३)

न देवतानां काचिद्धि समर्था जातवेदसः । (६।१)

एकापि शक्ता तं गर्भं संधारयितुम् ओजसा ॥ (६।२)

षण्णां तासां ततः प्रीतः पावको गर्भधारणात् । (७।१)

स्वेन तेजोविसर्गेण वीर्येण परमेण च ॥ (७।२)

तास्तु षट् कृत्तिका गर्भं पुपुषुर् जातवेदसः । (८।१)

षट्सु वर्त्मसु तेजो ऽग्नेः सकलं निहितं प्रभो ॥ (८।२)

ततस्ता वर्धमानस्य कुमारस्य महात्मनः । (९।१)

तेजसाभिपरीताङ्ग्यो न क्वचिच्छर्म लेभिरे ॥ (९।२)

ततस्तेजःपरीताङ्ग्यः सर्वाः काल उपस्थिते । (१०।१)

समं गर्भं सुषुविरे कृत्तिकास्ता नरर्षभ ॥ (१०।२)

ततस्तं षडधिष्ठानं गर्भम् एकत्वम् आगतम् । (११।१)

पृथिवी प्रतिजग्राह कान्तीपुरसमीपतः ॥ (११।२)

स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान् पावकप्रभः । (१२।१)

दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रियदर्शनः ॥ (१२।२)

ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालं वह्निसमद्युतिम् । (१३।१)

जातस्नेहाश्च सौहार्दात् पुपुषुः स्तन्यविस्रवैः ॥ (१३।२)

अभवत् कार्त्तिकेयः स त्रैलोक्ये सचराचरे । (१४।१)

स्कन्नत्वात् स्कन्दतां चाप गुहावासाद् गुहो ऽभवत् ॥ (१४।२)

ततो देवास्त्रयस्त्रिंशद् दिशश्च सदिगीश्वराः । (१५।१)

रुद्रो धाता च विष्णुश्च यज्ञः पूषार्यमा भगः ॥ (१५।२)

अंशो मित्रश्च साध्याश्च वसवो वासवो ऽश्विनौ । (१६।१)

आपो वायुर् नभश्चन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रविः ॥ (१६।२)

पृथग् भूतानि चान्यानि यानि देवार्पणानि वै । (१७।१)

आजग्मुस्तत्र तं द्रष्टुं कुमारं ज्वलनात्मजम् । (१७।२)

ऋषयस्तुष्टुवुश्चैव गन्धर्वाश्च जगुस्तथा ॥ (१७।३)

षडाननं कुमारं तं द्विषडक्षं द्विजप्रियम् । (१८।१)

पीनांसं द्वादशभुजं पावकादित्यवर्चसम् ॥ (१८।२)

शयानं शरगुल्मस्थं दृष्ट्वा देवाः सहर्षिभिः । (१९।१)

लेभिरे परमं हर्षं मेनिरे चासुरं हतम् ॥ (१९।२)

ततो देवाः प्रियाण्यस्य सर्व एव समाचरन् । (२०।१)

क्रीडतः क्रीडनीयानि ददुः पक्षिगणांश्च ह ॥ (२०।२)

सुपर्णो ऽस्य ददौ पत्रं मयूरं चित्रबर्हिणम् । (२१।१)

राक्षसाश्च ददुस्तस्मै वराहमहिषावुभौ ॥ (२१।२)

कुक्कुटं चाग्निसंकाशं प्रददौ वरुणः स्वयम् । (२२।१)

चन्द्रमाः प्रददौ मेषम् आदित्यो रुचिरां प्रभाम् ॥ (२२।२)

गवां माता च गा देवी ददौ शतसहस्रशः । (२३।१)

छागम् अग्निर् गुणोपेतम् इला पुष्पफलं बहु ॥ (२३।२)

सुधन्वा शकटं चैव रथं चामितकूबरम् । (२४।१)

वरुणो वारुणान् दिव्यान् भुजंगान् प्रददौ शुभान् । (२४।२)

सिंहान् सुरेन्द्रो व्याघ्रांश्च द्वीपिनो ऽन्यांश्च दंष्ट्रिणः ॥ (२४।३)

श्वापदांश्च बहून् घोरांश्छत्राणि विविधानि च । (२५।१)

राक्षसासुरसंघाश्च ये ऽनुजग्मुस्तम् ईश्वरम् ॥ (२५।२)

वर्धमानं तु तं दृष्ट्वा प्रार्थयामास तारकः । (२६।१)

उपायैर् बहुभिर् हन्तुं नाशकच्चापि तं विभुम् ॥ (२६।२)

सेनापत्येन तं देवाः पूजयित्वा गुहालयम् । (२७।१)

शशंसुर् विप्रकारं तं तस्मै तारककारितम् ॥ (२७।२)

स विवृद्धो महावीर्यो देवसेनापतिः प्रभुः । (२८।१)

जघानामोघया शक्त्या दानवं तारकं गुहः ॥ (२८।२)

तेन तस्मिन् कुमारेण क्रीडता निहते ऽसुरे । (२९।१)

सुरेन्द्रः स्थापितो राज्ये देवानां पुनर् ईश्वरः ॥ (२९।२)

स सेनापतिर् एवाथ बभौ स्कन्दः प्रतापवान् । (३०।१)

ईशो गोप्ता च देवानां प्रियकृच्छंकरस्य च ॥ (३०।२)

हिरण्यमूर्तिर् भगवान् एष एव च पावकिः । (३१।१)

सदा कुमारो देवानां सेनापत्यम् अवाप्तवान् ॥ (३१।२)

तस्मात् सुवर्णं मङ्गल्यं रत्नम् अक्षय्यम् उत्तमम् । (३२।१)

सहजं कार्त्तिकेयस्य वह्नेस्तेजः परं मतम् ॥ (३२।२)

एवं रामाय कौरव्य वसिष्ठो ऽकथयत् पुरा । (३३।१)

तस्मात् सुवर्णदानाय प्रयतस्व नराधिप ॥ (३३।२)

रामः सुवर्णं दत्त्वा हि विमुक्तः सर्वकिल्बिषैः । (३४।१)

त्रिविष्टपे महत् स्थानम् अवापासुलभं नरैः ॥ (३४।२)