भीष्म उवाच । (१।१)

क्षत्रधर्मम् अनुप्राप्तः स्मरन्न् एव स वीर्यवान् । (१।२)

त्यक्त्वा स कीटतां राजंश्चचार विपुलं तपः ॥ (१।३)

तस्य धर्मार्थविदुषो दृष्ट्वा तद् विपुलं तपः । (२।१)

आजगाम द्विजश्रेष्ठः कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ (२।२)

व्यास उवाच । (३।१)

क्षात्रं चैव व्रतं कीट भूतानां परिपालनम् । (३।२)

क्षात्रं चैव व्रतं ध्यायंस्ततो विप्रत्वम् एष्यसि ॥ (३।३)

पाहि सर्वाः प्रजाः सम्यक् शुभाशुभविद् आत्मवान् । (४।१)

शुभैः संविभजन् कामैर् अशुभानां च पावनैः ॥ (४।२)

आत्मवान् भव सुप्रीतः स्वधर्मचरणे रतः । (५।१)

क्षात्रीं तनुं समुत्सृज्य ततो विप्रत्वम् एष्यसि ॥ (५।२)

भीष्म उवाच । (६।१)

सो ऽथारण्यम् अभिप्रेत्य पुनर् एव युधिष्ठिर । (६।२)

महर्षेर् वचनं श्रुत्वा प्रजा धर्मेण पाल्य च ॥ (६।३)

अचिरेणैव कालेन कीटः पार्थिवसत्तम । (७।१)

प्रजापालनधर्मेण प्रेत्य विप्रत्वम् आगतः ॥ (७।२)

ततस्तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा पुनर् एव महायशाः । (८।१)

आजगाम महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ (८।२)

व्यास उवाच । (९।१)

भो भो विप्रर्षभ श्रीमन्मा व्यथिष्ठाः कथंचन । (९।२)

शुभकृच्छुभयोनीषु पापकृत् पापयोनिषु । (९।३)

उपपद्यति धर्मज्ञ यथाधर्मं यथागमम् ॥ (९।४)

तस्मान्मृत्युभयात् कीट मा व्यथिष्ठाः कथंचन । (१०।१)

धर्मलोपाद् भयं ते स्यात् तस्माद् धर्मं चरोत्तमम् ॥ (१०।२)

कीट उवाच । (११।१)

सुखात् सुखतरं प्राप्तो भगवंस्त्वत्कृते ह्यहम् । (११।२)

धर्ममूलां श्रियं प्राप्य पाप्मा नष्ट इहाद्य मे ॥ (११।३)

भीष्म उवाच । (१२।१)

भगवद्वचनात् कीटो ब्राह्मण्यं प्राप्य दुर्लभम् । (१२।२)

अकरोत् पृथिवीं राजन् यज्ञयूपशताङ्किताम् । (१२।३)

ततः सालोक्यम् अगमद् ब्रह्मणो ब्रह्मवित्तमः ॥ (१२।४)

अवाप च परं कीटः पार्थ ब्रह्म सनातनम् । (१३।१)

स्वकर्मफलनिर्वृत्तं व्यासस्य वचनात् तदा ॥ (१३।२)

ते ऽपि यस्मात् स्वभावेन हताः क्षत्रियपुंगवाः । (१४।१)

सम्प्राप्तास्ते गतिं पुण्यां तस्मान्मा शोच पुत्रक ॥ (१४।२)