महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 234

532 of 1995 · 59 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशम्पायन उवाच । (१।१)

vaiśampāyana uvāca

1.2१.२

ततो दिव्यास्त्रसम्पन्ना गन्धर्वा हेममालिनः । (१।२)

tato divyāstrasampannā gandharvā hemamālinaḥ |

1.3१.३

विसृजन्तः शरान् दीप्तान् समन्तात् पर्यवारयन् ॥ (१।३)

visṛjantaḥ śarān dīptān samantāt paryavārayan ||

2.1२.१

चत्वारः पाण्डवा वीरा गन्धर्वाश् च सहस्रशः । (२।१)

catvāraḥ pāṇḍavā vīrā gandharvāś ca sahasraśaḥ |

2.2२.२

रणे संन्यपतन् राजंस् तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (२।२)

raṇe saṃnyapatan rājaṃs tad adbhutam ivābhavat ||

3.1३.१

यथा कर्णस्य च रथो धार्तराष्ट्रस्य चोभयोः । (३।१)

yathā karṇasya ca ratho dhārtarāṣṭrasya cobhayoḥ |

3.2३.२

गन्धर्वैः शतशश् छिन्नौ तथा तेषां प्रचक्रिरे ॥ (३।२)

gandharvaiḥ śataśaś chinnau tathā teṣāṃ pracakrire ||

4.1४.१

तान् समापततो राजन् गन्धर्वाञ्शतशो रणे । (४।१)

tān samāpatato rājan gandharvāñśataśo raṇe |

4.2४.२

प्रत्यगृह्णन् नरव्याघ्राः शरवर्षैर् अनेकशः ॥ (४।२)

pratyagṛhṇan naravyāghrāḥ śaravarṣair anekaśaḥ ||

5.1५.१

अवकीर्यमाणाः खगमाः शरवर्षैः समन्ततः । (५।१)

avakīryamāṇāḥ khagamāḥ śaravarṣaiḥ samantataḥ |

5.2५.२

न शेकुः पाण्डुपुत्राणां समीपे परिवर्तितुम् ॥ (५।२)

na śekuḥ pāṇḍuputrāṇāṃ samīpe parivartitum ||

6.1६.१

अभिक्रुद्धान् अभिप्रेक्ष्य गन्धर्वान् अर्जुनस् तदा । (६।१)

abhikruddhān abhiprekṣya gandharvān arjunas tadā |

6.2६.२

लक्षयित्वाथ दिव्यानि महास्त्राण्युपचक्रमे ॥ (६।२)

lakṣayitvātha divyāni mahāstrāṇyupacakrame ||

7.1७.१

सहस्राणां सहस्रं स प्राहिणोद् यमसादनम् । (७।१)

sahasrāṇāṃ sahasraṃ sa prāhiṇod yamasādanam |

7.2७.२

आग्नेयेनार्जुनः संख्ये गन्धर्वाणां बलोत्कटः ॥ (७।२)

āgneyenārjunaḥ saṃkhye gandharvāṇāṃ balotkaṭaḥ ||

8.1८.१

तथा भीमो महेष्वासः संयुगे बलिनां वरः । (८।१)

tathā bhīmo maheṣvāsaḥ saṃyuge balināṃ varaḥ |

8.2८.२

गन्धर्वाञ्शतशो राजञ्जघान निशितैः शरैः ॥ (८।२)

gandharvāñśataśo rājañjaghāna niśitaiḥ śaraiḥ ||

9.1९.१

माद्रीपुत्रावपि तथा युध्यमानौ बलोत्कटौ । (९।१)

mādrīputrāvapi tathā yudhyamānau balotkaṭau |

9.2९.२

परिगृह्याग्रतो राजञ्जघ्नतुः शतशः परान् ॥ (९।२)

parigṛhyāgrato rājañjaghnatuḥ śataśaḥ parān ||

10.1१०.१

ते वध्यमाना गन्धर्वा दिव्यैर् अस्त्रैर् महात्मभिः । (१०।१)

te vadhyamānā gandharvā divyair astrair mahātmabhiḥ |

10.2१०.२

उत्पेतुः खम् उपादाय धृतराष्ट्रसुतांस् ततः ॥ (१०।२)

utpetuḥ kham upādāya dhṛtarāṣṭrasutāṃs tataḥ ||

11.1११.१

तान् उत्पतिष्णून् बुद्ध्वा तु कुन्तीपुत्रो धनंजयः । (११।१)

tān utpatiṣṇūn buddhvā tu kuntīputro dhanaṃjayaḥ |

11.2११.२

महता शरजालेन समन्तात् पर्यवारयत् ॥ (११।२)

mahatā śarajālena samantāt paryavārayat ||

12.1१२.१

ते बद्धाः शरजालेन शकुन्ता इव पञ्जरे । (१२।१)

te baddhāḥ śarajālena śakuntā iva pañjare |

12.2१२.२

ववर्षुर् अर्जुनं क्रोधाद् गदाशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः ॥ (१२।२)

vavarṣur arjunaṃ krodhād gadāśaktyṛṣṭivṛṣṭibhiḥ ||

13.1१३.१

गदाशक्त्यसिवृष्टीस् ता निहत्य स महास्त्रवित् । (१३।१)

gadāśaktyasivṛṣṭīs tā nihatya sa mahāstravit |

13.2१३.२

गात्राणि चाहनद् भल्लैर् गन्धर्वाणां धनंजयः ॥ (१३।२)

gātrāṇi cāhanad bhallair gandharvāṇāṃ dhanaṃjayaḥ ||

14.1१४.१

शिरोभिः प्रपतद्भिश् च चरणैर् बाहुभिस् तथा । (१४।१)

śirobhiḥ prapatadbhiś ca caraṇair bāhubhis tathā |

14.2१४.२

अश्मवृष्टिर् इवाभाति परेषाम् अभवद् भयम् ॥ (१४।२)

aśmavṛṣṭir ivābhāti pareṣām abhavad bhayam ||

15.1१५.१

ते वध्यमाना गन्धर्वाः पाण्डवेन महात्मना । (१५।१)

te vadhyamānā gandharvāḥ pāṇḍavena mahātmanā |

15.2१५.२

भूमिष्ठम् अन्तरिक्षस्थाः शरवर्षैर् अवाकिरन् ॥ (१५।२)

bhūmiṣṭham antarikṣasthāḥ śaravarṣair avākiran ||

16.1१६.१

तेषां तु शरवर्षाणि सव्यसाची परंतपः । (१६।१)

teṣāṃ tu śaravarṣāṇi savyasācī paraṃtapaḥ |

16.2१६.२

अस्त्रैः संवार्य तेजस्वी गन्धर्वान् प्रत्यविध्यत ॥ (१६।२)

astraiḥ saṃvārya tejasvī gandharvān pratyavidhyata ||

17.1१७.१

स्थूणाकर्णेन्द्रजालं च सौरं चापि तथार्जुनः । (१७।१)

sthūṇākarṇendrajālaṃ ca sauraṃ cāpi tathārjunaḥ |

17.2१७.२

आग्नेयं चापि सौम्यं च ससर्ज कुरुनन्दनः ॥ (१७।२)

āgneyaṃ cāpi saumyaṃ ca sasarja kurunandanaḥ ||

18.1१८.१

ते दह्यमाना गन्धर्वाः कुन्तीपुत्रस्य सायकैः । (१८।१)

te dahyamānā gandharvāḥ kuntīputrasya sāyakaiḥ |

18.2१८.२

दैतेया इव शक्रेण विषादम् अगमन् परम् ॥ (१८।२)

daiteyā iva śakreṇa viṣādam agaman param ||

19.1१९.१

ऊर्ध्वम् आक्रममाणाश् च शरजालेन वारिताः । (१९।१)

ūrdhvam ākramamāṇāś ca śarajālena vāritāḥ |

19.2१९.२

विसर्पमाणा भल्लैश् च वार्यन्ते सव्यसाचिना ॥ (१९।२)

visarpamāṇā bhallaiś ca vāryante savyasācinā ||

20.1२०.१

गन्धर्वांस् त्रासितान् दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रेण धीमता । (२०।१)

gandharvāṃs trāsitān dṛṣṭvā kuntīputreṇa dhīmatā |

20.2२०.२

चित्रसेनो गदां गृह्य सव्यसाचिनम् आद्रवत् ॥ (२०।२)

citraseno gadāṃ gṛhya savyasācinam ādravat ||

21.1२१.१

तस्याभिपततस् तूर्णं गदाहस्तस्य संयुगे । (२१।१)

tasyābhipatatas tūrṇaṃ gadāhastasya saṃyuge |

21.2२१.२

गदां सर्वायसीं पार्थः शरैश् चिछेद सप्तधा ॥ (२१।२)

gadāṃ sarvāyasīṃ pārthaḥ śaraiś cicheda saptadhā ||

22.1२२.१

स गदां बहुधा दृष्ट्वा कृत्तां बाणैस् तरस्विना । (२२।१)

sa gadāṃ bahudhā dṛṣṭvā kṛttāṃ bāṇais tarasvinā |

22.2२२.२

संवृत्य विद्ययात्मानं योधयामास पाण्डवम् । (२२।२)

saṃvṛtya vidyayātmānaṃ yodhayāmāsa pāṇḍavam |

22.3२२.३

अस्त्राणि तस्य दिव्यानि योधयामास खे स्थितः ॥ (२२।३)

astrāṇi tasya divyāni yodhayāmāsa khe sthitaḥ ||

23.1२३.१

गन्धर्वराजो बलवान् माययान्तर्हितस् तदा । (२३।१)

gandharvarājo balavān māyayāntarhitas tadā |

23.2२३.२

अन्तर्हितं समालक्ष्य प्रहरन्तम् अथार्जुनः । (२३।२)

antarhitaṃ samālakṣya praharantam athārjunaḥ |

23.3२३.३

ताडयामास खचरैर् दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥ (२३।३)

tāḍayāmāsa khacarair divyāstrapratimantritaiḥ ||

24.1२४.१

अन्तर्धानवधं चास्य चक्रे क्रुद्धो ऽर्जुनस् तदा । (२४।१)

antardhānavadhaṃ cāsya cakre kruddho 'rjunas tadā |

24.2२४.२

शब्दवेध्यम् उपाश्रित्य बहुरूपो धनंजयः ॥ (२४।२)

śabdavedhyam upāśritya bahurūpo dhanaṃjayaḥ ||

25.1२५.१

स वध्यमानस् तैर् अस्त्रैर् अर्जुनेन महात्मना । (२५।१)

sa vadhyamānas tair astrair arjunena mahātmanā |

25.2२५.२

अथास्य दर्शयामास तदात्मानं प्रियः सखा ॥ (२५।२)

athāsya darśayāmāsa tadātmānaṃ priyaḥ sakhā ||

26.1२६.१

चित्रसेनम् अथालक्ष्य सखायं युधि दुर्बलम् । (२६।१)

citrasenam athālakṣya sakhāyaṃ yudhi durbalam |

26.2२६.२

संजहारास्त्रम् अथ तत् प्रसृष्टं पाण्डवर्षभः ॥ (२६।२)

saṃjahārāstram atha tat prasṛṣṭaṃ pāṇḍavarṣabhaḥ ||

27.1२७.१

दृष्ट्वा तु पाण्डवाः सर्वे संहृतास्त्रं धनंजयम् । (२७।१)

dṛṣṭvā tu pāṇḍavāḥ sarve saṃhṛtāstraṃ dhanaṃjayam |

27.2२७.२

संजह्रुः प्रद्रुतान् अश्वाञ्शरवेगान् धनूंषि च ॥ (२७।२)

saṃjahruḥ pradrutān aśvāñśaravegān dhanūṃṣi ca ||

28.1२८.१

चित्रसेनश् च भीमश् च सव्यसाची यमावपि । (२८।१)

citrasenaś ca bhīmaś ca savyasācī yamāvapi |

28.2२८.२

पृष्ट्वा कौशलम् अन्योन्यं रथेष्वेवावतस्थिरे ॥ (२८।२)

pṛṣṭvā kauśalam anyonyaṃ ratheṣvevāvatasthire ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 234

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit