MBh, 3, 234
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो दिव्यास्त्रसम्पन्ना गन्धर्वा हेममालिनः । (१।२)
tato divyāstrasampannā gandharvā hemamālinaḥ |
विसृजन्तः शरान् दीप्तान् समन्तात् पर्यवारयन् ॥ (१।३)
visṛjantaḥ śarān dīptān samantāt paryavārayan ||
चत्वारः पाण्डवा वीरा गन्धर्वाश् च सहस्रशः । (२।१)
catvāraḥ pāṇḍavā vīrā gandharvāś ca sahasraśaḥ |
रणे संन्यपतन् राजंस् तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (२।२)
raṇe saṃnyapatan rājaṃs tad adbhutam ivābhavat ||
यथा कर्णस्य च रथो धार्तराष्ट्रस्य चोभयोः । (३।१)
yathā karṇasya ca ratho dhārtarāṣṭrasya cobhayoḥ |
गन्धर्वैः शतशश् छिन्नौ तथा तेषां प्रचक्रिरे ॥ (३।२)
gandharvaiḥ śataśaś chinnau tathā teṣāṃ pracakrire ||
प्रत्यगृह्णन् नरव्याघ्राः शरवर्षैर् अनेकशः ॥ (४।२)
pratyagṛhṇan naravyāghrāḥ śaravarṣair anekaśaḥ ||
न शेकुः पाण्डुपुत्राणां समीपे परिवर्तितुम् ॥ (५।२)
na śekuḥ pāṇḍuputrāṇāṃ samīpe parivartitum ||
अभिक्रुद्धान् अभिप्रेक्ष्य गन्धर्वान् अर्जुनस् तदा । (६।१)
abhikruddhān abhiprekṣya gandharvān arjunas tadā |
लक्षयित्वाथ दिव्यानि महास्त्राण्युपचक्रमे ॥ (६।२)
lakṣayitvātha divyāni mahāstrāṇyupacakrame ||
आग्नेयेनार्जुनः संख्ये गन्धर्वाणां बलोत्कटः ॥ (७।२)
āgneyenārjunaḥ saṃkhye gandharvāṇāṃ balotkaṭaḥ ||
ते वध्यमाना गन्धर्वा दिव्यैर् अस्त्रैर् महात्मभिः । (१०।१)
te vadhyamānā gandharvā divyair astrair mahātmabhiḥ |
उत्पेतुः खम् उपादाय धृतराष्ट्रसुतांस् ततः ॥ (१०।२)
utpetuḥ kham upādāya dhṛtarāṣṭrasutāṃs tataḥ ||
तान् उत्पतिष्णून् बुद्ध्वा तु कुन्तीपुत्रो धनंजयः । (११।१)
tān utpatiṣṇūn buddhvā tu kuntīputro dhanaṃjayaḥ |
ववर्षुर् अर्जुनं क्रोधाद् गदाशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः ॥ (१२।२)
vavarṣur arjunaṃ krodhād gadāśaktyṛṣṭivṛṣṭibhiḥ ||
गदाशक्त्यसिवृष्टीस् ता निहत्य स महास्त्रवित् । (१३।१)
gadāśaktyasivṛṣṭīs tā nihatya sa mahāstravit |
गात्राणि चाहनद् भल्लैर् गन्धर्वाणां धनंजयः ॥ (१३।२)
gātrāṇi cāhanad bhallair gandharvāṇāṃ dhanaṃjayaḥ ||
शिरोभिः प्रपतद्भिश् च चरणैर् बाहुभिस् तथा । (१४।१)
śirobhiḥ prapatadbhiś ca caraṇair bāhubhis tathā |
अश्मवृष्टिर् इवाभाति परेषाम् अभवद् भयम् ॥ (१४।२)
aśmavṛṣṭir ivābhāti pareṣām abhavad bhayam ||
ते वध्यमाना गन्धर्वाः पाण्डवेन महात्मना । (१५।१)
te vadhyamānā gandharvāḥ pāṇḍavena mahātmanā |
भूमिष्ठम् अन्तरिक्षस्थाः शरवर्षैर् अवाकिरन् ॥ (१५।२)
bhūmiṣṭham antarikṣasthāḥ śaravarṣair avākiran ||
अस्त्रैः संवार्य तेजस्वी गन्धर्वान् प्रत्यविध्यत ॥ (१६।२)
astraiḥ saṃvārya tejasvī gandharvān pratyavidhyata ||
स्थूणाकर्णेन्द्रजालं च सौरं चापि तथार्जुनः । (१७।१)
sthūṇākarṇendrajālaṃ ca sauraṃ cāpi tathārjunaḥ |
आग्नेयं चापि सौम्यं च ससर्ज कुरुनन्दनः ॥ (१७।२)
āgneyaṃ cāpi saumyaṃ ca sasarja kurunandanaḥ ||
ते दह्यमाना गन्धर्वाः कुन्तीपुत्रस्य सायकैः । (१८।१)
te dahyamānā gandharvāḥ kuntīputrasya sāyakaiḥ |
विसर्पमाणा भल्लैश् च वार्यन्ते सव्यसाचिना ॥ (१९।२)
visarpamāṇā bhallaiś ca vāryante savyasācinā ||
गन्धर्वांस् त्रासितान् दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रेण धीमता । (२०।१)
gandharvāṃs trāsitān dṛṣṭvā kuntīputreṇa dhīmatā |
चित्रसेनो गदां गृह्य सव्यसाचिनम् आद्रवत् ॥ (२०।२)
citraseno gadāṃ gṛhya savyasācinam ādravat ||
गदां सर्वायसीं पार्थः शरैश् चिछेद सप्तधा ॥ (२१।२)
gadāṃ sarvāyasīṃ pārthaḥ śaraiś cicheda saptadhā ||
स गदां बहुधा दृष्ट्वा कृत्तां बाणैस् तरस्विना । (२२।१)
sa gadāṃ bahudhā dṛṣṭvā kṛttāṃ bāṇais tarasvinā |
संवृत्य विद्ययात्मानं योधयामास पाण्डवम् । (२२।२)
saṃvṛtya vidyayātmānaṃ yodhayāmāsa pāṇḍavam |
अस्त्राणि तस्य दिव्यानि योधयामास खे स्थितः ॥ (२२।३)
astrāṇi tasya divyāni yodhayāmāsa khe sthitaḥ ||
अन्तर्हितं समालक्ष्य प्रहरन्तम् अथार्जुनः । (२३।२)
antarhitaṃ samālakṣya praharantam athārjunaḥ |
ताडयामास खचरैर् दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥ (२३।३)
tāḍayāmāsa khacarair divyāstrapratimantritaiḥ ||
अन्तर्धानवधं चास्य चक्रे क्रुद्धो ऽर्जुनस् तदा । (२४।१)
antardhānavadhaṃ cāsya cakre kruddho 'rjunas tadā |
शब्दवेध्यम् उपाश्रित्य बहुरूपो धनंजयः ॥ (२४।२)
śabdavedhyam upāśritya bahurūpo dhanaṃjayaḥ ||
स वध्यमानस् तैर् अस्त्रैर् अर्जुनेन महात्मना । (२५।१)
sa vadhyamānas tair astrair arjunena mahātmanā |
अथास्य दर्शयामास तदात्मानं प्रियः सखा ॥ (२५।२)
athāsya darśayāmāsa tadātmānaṃ priyaḥ sakhā ||
चित्रसेनम् अथालक्ष्य सखायं युधि दुर्बलम् । (२६।१)
citrasenam athālakṣya sakhāyaṃ yudhi durbalam |
संजहारास्त्रम् अथ तत् प्रसृष्टं पाण्डवर्षभः ॥ (२६।२)
saṃjahārāstram atha tat prasṛṣṭaṃ pāṇḍavarṣabhaḥ ||
दृष्ट्वा तु पाण्डवाः सर्वे संहृतास्त्रं धनंजयम् । (२७।१)
dṛṣṭvā tu pāṇḍavāḥ sarve saṃhṛtāstraṃ dhanaṃjayam |
संजह्रुः प्रद्रुतान् अश्वाञ्शरवेगान् धनूंषि च ॥ (२७।२)
saṃjahruḥ pradrutān aśvāñśaravegān dhanūṃṣi ca ||
पृष्ट्वा कौशलम् अन्योन्यं रथेष्वेवावतस्थिरे ॥ (२८।२)
pṛṣṭvā kauśalam anyonyaṃ ratheṣvevāvatasthire ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.