MBh, 13, 122
Select a line for its word-by-word analysis.
एवम् उक्तः प्रत्युवाच मैत्रेयः कर्मपूजकः । (१।२)
evam uktaḥ pratyuvāca maitreyaḥ karmapūjakaḥ |
अत्यन्तं श्रीमति कुले जातः प्राज्ञो बहुश्रुतः ॥ (१।३)
atyantaṃ śrīmati kule jātaḥ prājño bahuśrutaḥ ||
अनुज्ञातस्तु भवता किंचिद् ब्रूयाम् अहं विभो ॥ (२।२)
anujñātastu bhavatā kiṃcid brūyām ahaṃ vibho ||
यद् यद् इच्छसि मैत्रेय यावद् यावद् यथा तथा । (३।२)
yad yad icchasi maitreya yāvad yāvad yathā tathā |
विद्यातपोभ्यां हि भवान् भावितात्मा न संशयः ॥ (४।३)
vidyātapobhyāṃ hi bhavān bhāvitātmā na saṃśayaḥ ||
मन्ये भवत्प्रसादो ऽयं तद्धि कर्म स्वभावतः ॥ (६।२)
manye bhavatprasādo 'yaṃ taddhi karma svabhāvataḥ ||
तपः श्रुतं च योनिश्चाप्येतद् ब्राह्मण्यकारणम् । (७।१)
tapaḥ śrutaṃ ca yoniścāpyetad brāhmaṇyakāraṇam |
त्रिभिर् गुणैः समुदितस्ततो भवति वै द्विजः ॥ (७।२)
tribhir guṇaiḥ samuditastato bhavati vai dvijaḥ ||
तस्मिंस्तृप्ते च तृप्यन्ते पितरो दैवतानि च । (८।१)
tasmiṃstṛpte ca tṛpyante pitaro daivatāni ca |
न हि श्रुतवतां किंचिद् अधिकं ब्राह्मणाद् ऋते ॥ (८।२)
na hi śrutavatāṃ kiṃcid adhikaṃ brāhmaṇād ṛte ||
यथा हि सुकृते क्षेत्रे फलं विन्दति मानवः । (९।१)
yathā hi sukṛte kṣetre phalaṃ vindati mānavaḥ |
ब्राह्मणश्चेन्न विद्येत श्रुतवृत्तोपसंहितः । (१०।१)
brāhmaṇaścenna vidyeta śrutavṛttopasaṃhitaḥ |
प्रतिग्रहीता दानस्य मोघं स्याद् धनिनां धनम् ॥ (१०।२)
pratigrahītā dānasya moghaṃ syād dhanināṃ dhanam ||
अदन् ह्यविद्वान् हन्त्यन्नम् अद्यमानं च हन्ति तम् । (११।१)
adan hyavidvān hantyannam adyamānaṃ ca hanti tam |
तं च हन्यति यस्यान्नं स हत्वा हन्यते ऽबुधः ॥ (११।२)
taṃ ca hanyati yasyānnaṃ sa hatvā hanyate 'budhaḥ ||
प्रभुर् ह्यन्नम् अदन् विद्वान् पुनर् जनयतीश्वरः । (१२।१)
prabhur hyannam adan vidvān punar janayatīśvaraḥ |
स चान्नाज्जायते तस्मात् सूक्ष्म एव व्यतिक्रमः ॥ (१२।२)
sa cānnājjāyate tasmāt sūkṣma eva vyatikramaḥ ||
यद् एव ददतः पुण्यं तद् एव प्रतिगृह्णतः । (१३।१)
yad eva dadataḥ puṇyaṃ tad eva pratigṛhṇataḥ |
न ह्येकचक्रं वर्तेत इत्येवम् ऋषयो विदुः ॥ (१३।२)
na hyekacakraṃ varteta ityevam ṛṣayo viduḥ ||
यत्र वै ब्राह्मणाः सन्ति श्रुतवृत्तोपसंहिताः । (१४।१)
yatra vai brāhmaṇāḥ santi śrutavṛttopasaṃhitāḥ |
तत्र दानफलं पुण्यम् इह चामुत्र चाश्नुते ॥ (१४।२)
tatra dānaphalaṃ puṇyam iha cāmutra cāśnute ||
दानाध्ययनसम्पन्नास्ते वै पूज्यतमाः सदा ॥ (१५।२)
dānādhyayanasampannāste vai pūjyatamāḥ sadā ||
तैर् हि सद्भिः कृतः पन्थाश्चेतयानो न मुह्यते । (१६।१)
tair hi sadbhiḥ kṛtaḥ panthāścetayāno na muhyate |
ते हि स्वर्गस्य नेतारो यज्ञवाहाः सनातनाः ॥ (१६।२)
te hi svargasya netāro yajñavāhāḥ sanātanāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.