धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि बहूनि च । (१।२)

तवाहं संजयाश्रौषं पुत्राणां मम संक्षयम् ॥ (१।३)

तथा तु मे कथयसे यथा युद्धं तु वर्तते । (२।१)

न सन्ति सूत कौरव्या इति मे नैष्ठिकी मतिः ॥ (२।२)

दुर्योधनस् तु विरथः कृतस् तत्र महारणे । (३।१)

धर्मपुत्रः कथं चक्रे तस्मिन् वा नृपतिः कथम् ॥ (३।२)

अपराह्णे कथं युद्धम् अभवल् लोमहर्षणम् । (४।१)

तन् ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्य् असि संजय ॥ (४।२)

संजय उवाच । (५।१)

संसक्तेषु च सैन्येषु युध्यमानेषु भागशः । (५।२)

रथम् अन्यं समास्थाय पुत्रस् तव विशां पते ॥ (५।३)

क्रोधेन महताविष्टः सविषो भुजगो यथा । (६।१)

दुर्योधनस् तु दृष्ट्वा वै धर्मराजं युधिष्ठिरम् । (६।२)

उवाच सूत त्वरितं याहि याहीति भारत ॥ (६।३)

अत्र मां प्रापय क्षिप्रं सारथे यत्र पाण्डवः । (७।१)

ध्रियमाणेन छत्रेण राजा राजति दंशितः ॥ (७।२)

स सूतश् चोदितो राज्ञा राज्ञः स्यन्दनम् उत्तमम् । (८।१)

युधिष्ठिरस्याभिमुखं प्रेषयामास संयुगे ॥ (८।२)

ततो युधिष्ठिरः क्रुद्धः प्रमत्त इव सद्गवः । (९।१)

सारथिं चोदयामास याहि यत्र सुयोधनः ॥ (९।२)

तौ समाजग्मतुर् वीरौ भ्रातरौ रथसत्तमौ । (१०।१)

समेत्य च महावीर्यौ संनद्धौ युद्धदुर्मदौ । (१०।२)

ततक्षतुर् महेष्वासौ शरैर् अन्योन्यम् आहवे ॥ (१०।३)

ततो दुर्योधनो राजा धर्मशीलस्य मारिष । (११।१)

शिलाशितेन भल्लेन धनुश् चिछेद संयुगे । (११।२)

तं नामृष्यत संक्रुद्धो व्यवसायं युधिष्ठिरः ॥ (११।३)

अपविध्य धनुश् छिन्नं क्रोधसंरक्तलोचनः । (१२।१)

अन्यत् कार्मुकम् आदाय धर्मपुत्रश् चमूमुखे ॥ (१२।२)

दुर्योधनस्य चिछेद ध्वजं कार्मुकम् एव च । (१३।१)

अथान्यद् धनुर् आदाय प्रत्यविध्यत पाण्डवम् ॥ (१३।२)

ताव् अन्योन्यं सुसंरब्धौ शरवर्षाण्य् अमुञ्चताम् । (१४।१)

सिंहाव् इव सुसंक्रुद्धौ परस्परजिगीषया ॥ (१४।२)

अन्योन्यं जघ्नतुश् चैव नर्दमानौ वृषाव् इव । (१५।१)

अन्योन्यं प्रेक्षमाणौ च चेरतुस् तौ महारथौ ॥ (१५।२)

ततः पूर्णायतोत्सृष्टैर् अन्योन्यं सुकृतव्रणौ । (१६।१)

विरेजतुर् महाराज पुष्पिताव् इव किंशुकौ ॥ (१६।२)

ततो राजन् प्रतिभयान् सिंहनादान् मुहुर् मुहुः । (१७।१)

तलयोश् च तथा शब्दान् धनुषोश् च महाहवे ॥ (१७।२)

शङ्खशब्दरवांश् चैव चक्रतुस् तौ रथोत्तमौ । (१८।१)

अन्योन्यं च महाराज पीडयांचक्रतुर् भृशम् ॥ (१८।२)

ततो युधिष्ठिरो राजा तव पुत्रं त्रिभिः शरैः । (१९।१)

आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रवेगो दुरासदः ॥ (१९।२)

प्रतिविव्याध तं तूर्णं तव पुत्रो महीपतिम् । (२०।१)

पञ्चभिर् निशितैर् बाणैर् हेमपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ (२०।२)

ततो दुर्योधनो राजा शक्तिं चिक्षेप भारत । (२१।१)

सर्वपारशवीं तीक्ष्णां महोल्काप्रतिमां तदा ॥ (२१।२)

ताम् आपतन्तीं सहसा धर्मराजः शिलाशितैः । (२२।१)

त्रिभिश् चिछेद सहसा तं च विव्याध सप्तभिः ॥ (२२।२)

निपपात ततः साथ हेमदण्डा महाघना । (२३।१)

निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसंनिभा ॥ (२३।२)

शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस् तव विशां पते । (२४।१)

नवभिर् निशितैर् भल्लैर् निजघान युधिष्ठिरम् ॥ (२४।२)

सो ऽतिविद्धो बलवताम् अग्रणीः शत्रुतापनः । (२५।१)

दुर्योधनं समुद्दिश्य बाणं जग्राह सत्वरः ॥ (२५।२)

समाधत्त च तं बाणं धनुष्य् उग्रं महाबलः । (२६।१)

चिक्षेप च ततो राजा राज्ञः क्रुद्धः पराक्रमी ॥ (२६।२)

स तु बाणः समासाद्य तव पुत्रं महारथम् । (२७।१)

व्यमोहयत राजानं धरणीं च जगाम ह ॥ (२७।२)

ततो दुर्योधनः क्रुद्धो गदाम् उद्यम्य वेगितः । (२८।१)

विधित्सुः कलहस्यान्तम् अभिदुद्राव पाण्डवम् ॥ (२८।२)

तम् आलक्ष्योद्यतगदं दण्डहस्तम् इवान्तकम् । (२९।१)

धर्मराजो महाशक्तिं प्राहिणोत् तव सूनवे । (२९।२)

दीप्यमानां महावेगां महोल्कां ज्वलिताम् इव ॥ (२९।३)

रथस्थः स तया विद्धो वर्म भित्त्वा महाहवे । (३०।१)

भृशं संविग्नहृदयः पपात च मुमोह च ॥ (३०।२)

ततस् त्वरितम् आगत्य कृतवर्मा तवात्मजम् । (३१।१)

प्रत्यपद्यत राजानं मग्नं वै व्यसनार्णवे ॥ (३१।२)

भीमो ऽपि महतीं गृह्य गदां हेमपरिष्कृताम् । (३२।१)

अभिदुद्राव वेगेन कृतवर्माणम् आहवे । (३२।२)

एवं तद् अभवद् युद्धं त्वदीयानां परैः सह ॥ (३२।३)