संजय उवाच । (१।१)

भीमसेनं ततो द्रौणी राजन् विव्याध पत्रिणा । (१।२)

त्वरया परया युक्तो दर्शयन्न् अस्त्रलाघवम् ॥ (१।३)

अथैनं पुनर् आजघ्ने नवत्या निशितैः शरैः । (२।१)

सर्वमर्माणि सम्प्रेक्ष्य मर्मज्ञो लघुहस्तवत् ॥ (२।२)

भीमसेनः समाकीर्णो द्रौणिना निशितैः शरैः । (३।१)

रराज समरे राजन् रश्मिवान् इव भास्करः ॥ (३।२)

ततः शरसहस्रेण सुप्रयुक्तेन पाण्डवः । (४।१)

द्रोणपुत्रम् अवच्छाद्य सिंहनादम् अमुञ्चत ॥ (४।२)

शरैः शरांस् ततो द्रौणिः संवार्य युधि पाण्डवम् । (५।१)

ललाटे ऽभ्यहनद् राजन् नाराचेन स्मयन्न् इव ॥ (५।२)

ललाटस्थं ततो बाणं धारयामास पाण्डवः । (६।१)

यथा शृङ्गं वने दृप्तः खड्गो धारयते नृप ॥ (६।२)

ततो द्रौणिं रणे भीमो यतमानं पराक्रमी । (७।१)

त्रिभिर् विव्याध नाराचैर् ललाटे विस्मयन्न् इव ॥ (७।२)

ललाटस्थैस् ततो बाणैर् ब्राह्मणः स व्यरोचत । (८।१)

प्रावृषीव यथा सिक्तस् त्रिशृङ्गः पर्वतोत्तमः ॥ (८।२)

ततः शरशतैर् द्रौणिम् अर्दयामास पाण्डवः । (९।१)

न चैनं कम्पयामास मातरिश्वेव पर्वतम् ॥ (९।२)

तथैव पाण्डवं युद्धे द्रौणिः शरशतैः शितैः । (१०।१)

नाकम्पयत संहृष्टो वार्योघ इव पर्वतम् ॥ (१०।२)

ताव् अन्योन्यं शरैर् घोरैश् छादयानौ महारथौ । (११।१)

रथचर्यागतौ शूरौ शुशुभाते रणोत्कटौ ॥ (११।२)

आदित्याव् इव संदीप्तौ लोकक्षयकराव् उभौ । (१२।१)

स्वरश्मिभिर् इवान्योन्यं तापयन्तौ शरोत्तमैः ॥ (१२।२)

कृतप्रतिकृते यत्नं कुर्वाणौ च महारणे । (१३।१)

कृतप्रतिकृते यत्नं चक्राते ताव् अभीतवत् ॥ (१३।२)

व्याघ्राव् इव च संग्रामे चेरतुस् तौ महारथौ । (१४।१)

शरदंष्ट्रौ दुराधर्षौ चापव्यात्तौ भयानकौ ॥ (१४।२)

अभूतां ताव् अदृश्यौ च शरजालैः समन्ततः । (१५।१)

मेघजालैर् इव छन्नौ गगने चन्द्रभास्करौ ॥ (१५।२)

प्रकाशौ च मुहूर्तेन तत्रैवास्ताम् अरिंदमौ । (१६।१)

विमुक्तौ मेघजालेन शशिसूर्यौ यथा दिवि ॥ (१६।२)

अपसव्यं ततश् चक्रे द्रौणिस् तत्र वृकोदरम् । (१७।१)

किरञ् शरशतैर् उग्रैर् धाराभिर् इव पर्वतम् ॥ (१७।२)

न तु तन् ममृषे भीमः शत्रोर् विजयलक्षणम् । (१८।१)

प्रतिचक्रे च तं राजन् पाण्डवो ऽप्य् अपसव्यतः ॥ (१८।२)

मण्डलानां विभागेषु गतप्रत्यागतेषु च । (१९।१)

बभूव तुमुलं युद्धं तयोस् तत्र महामृधे ॥ (१९।२)

चरित्वा विविधान् मार्गान् मण्डलं स्थानम् एव च । (२०।१)

शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैर् अन्योन्यम् अभिजघ्नतुः ॥ (२०।२)

अन्योन्यस्य वधे यत्नं चक्रतुस् तौ महारथौ । (२१।१)

ईषतुर् विरथं चैव कर्तुम् अन्योन्यम् आहवे ॥ (२१।२)

ततो द्रौणिर् महास्त्राणि प्रादुश्चक्रे महारथः । (२२।१)

तान्य् अस्त्रैर् एव समरे प्रतिजघ्ने ऽस्य पाण्डवः ॥ (२२।२)

ततो घोरं महाराज अस्त्रयुद्धम् अवर्तत । (२३।१)

ग्रहयुद्धं यथा घोरं प्रजासंहरणे अभूत् ॥ (२३।२)

ते बाणाः समसज्जन्त क्षिप्तास् ताभ्यां तु भारत । (२४।१)

द्योतयन्तो दिशः सर्वास् तच् च सैन्यं समन्ततः ॥ (२४।२)

बाणसंघावृतं घोरम् आकाशं समपद्यत । (२५।१)

उल्कापातकृतं यद्वत् प्रजानां संक्षये नृप ॥ (२५।२)

बाणाभिघातात् संजज्ञे तत्र भारत पावकः । (२६।१)

सविस्फुलिङ्गो दीप्तार्चिः सो ऽदहद् वाहिनीद्वयम् ॥ (२६।२)

तत्र सिद्धा महाराज संपतन्तो ऽब्रुवन् वचः । (२७।१)

अति युद्धानि सर्वाणि युद्धम् एतत् ततो ऽधिकम् ॥ (२७।२)

सर्वयुद्धानि चैतस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् । (२८।१)

नैतादृशं पुनर् युद्धं न भूतं न भविष्यति ॥ (२८।२)

अहो ज्ञानेन संयुक्ताव् उभौ चोग्रपराक्रमौ । (२९।१)

अहो भीमे बलं भीमम् एतयोश् च कृतास्त्रता ॥ (२९।२)

अहो वीर्यस्य सारत्वम् अहो सौष्ठवम् एतयोः । (३०।१)

स्थिताव् एतौ हि समरे कालान्तकयमोपमौ ॥ (३०।२)

रुद्रौ द्वाव् इव सम्भूतौ यथा द्वाव् इव भास्करौ । (३१।१)

यमौ वा पुरुषव्याघ्रौ घोररूपाव् इमौ रणे ॥ (३१।२)

श्रूयन्ते स्म तदा वाचः सिद्धानां वै मुहुर् मुहुः । (३२।१)

सिंहनादश् च संजज्ञे समेतानां दिवौकसाम् । (३२।२)

अद्भुतं चाप्य् अचिन्त्यं च दृष्ट्वा कर्म तयोर् मृधे ॥ (३२।३)

तौ शूरौ समरे राजन् परस्परकृतागसौ । (३३।१)

परस्परम् उदैक्षेतां क्रोधाद् उद्वृत्य चक्षुषी ॥ (३३।२)

क्रोधरक्तेक्षणौ तौ तु क्रोधात् प्रस्फुरिताधरौ । (३४।१)

क्रोधात् संदष्टदशनौ संदष्टदशनच्छदौ ॥ (३४।२)

अन्योन्यं छादयन्तौ स्म शरवृष्ट्या महारथौ । (३५।१)

शराम्बुधारौ समरे शस्त्रविद्युत्प्रकाशिनौ ॥ (३५।२)

ताव् अन्योन्यं ध्वजौ विद्ध्वा सारथी च महारथौ । (३६।१)

अन्योन्यस्य हयान् विद्ध्वा बिभिदाते परस्परम् ॥ (३६।२)

ततः क्रुद्धौ महाराज बाणौ गृह्य महाहवे । (३७।१)

उभौ चिक्षिपतुस् तूर्णम् अन्योन्यस्य वधैषिणौ ॥ (३७।२)

तौ सायकौ महाराज द्योतमानौ चमूमुखे । (३८।१)

आजघ्नाते समासाद्य वज्रवेगौ दुरासदौ ॥ (३८।२)

तौ परस्परवेगाच् च शराभ्यां च भृशाहतौ । (३९।१)

निपेततुर् महावीरौ स्वरथोपस्थयोस् तदा ॥ (३९।२)

ततस् तु सारथिर् ज्ञात्वा द्रोणपुत्रम् अचेतनम् । (४०।१)

अपोवाह रणाद् राजन् सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ (४०।२)

तथैव पाण्डवं राजन् विह्वलन्तं मुहुर् मुहुः । (४१।१)

अपोवाह रथेनाजौ सारथिः शत्रुतापनम् ॥ (४१।२)