भीष्म उवाच । (१।१)

कलांशास्तात युज्यन्ते मुहूर्ताश्च दिनानि च । (१।२)

अर्धमासाश्च मासाश्च नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ॥ (१।३)

ऋतवश्चापि युज्यन्ते तथा संवत्सरा अपि । (२।१)

एवं कालविभागेन कालचक्रं प्रवर्तते ॥ (२।२)

तेषां कालातिरेकेण ज्योतिषां च व्यतिक्रमात् । (३।१)

पञ्चमे पञ्चमे वर्षे द्वौ मासावुपजायतः ॥ (३।२)

तेषाम् अभ्यधिका मासाः पञ्च द्वादश च क्षपाः । (४।१)

त्रयोदशानां वर्षाणाम् इति मे वर्तते मतिः ॥ (४।२)

सर्वं यथावच्चरितं यद् यद् एभिः परिश्रुतम् । (५।१)

एवम् एतद् ध्रुवं ज्ञात्वा ततो बीभत्सुर् आगतः ॥ (५।२)

सर्वे चैव महात्मानः सर्वे धर्मार्थकोविदाः । (६।१)

येषां युधिष्ठिरो राजा कस्माद् धर्मे ऽपराध्नुयुः ॥ (६।२)

अलुब्धाश्चैव कौन्तेयाः कृतवन्तश्च दुष्करम् । (७।१)

न चापि केवलं राज्यम् इच्छेयुस्ते ऽनुपायतः ॥ (७।२)

तदैव ते हि विक्रान्तुम् ईषुः कौरवनन्दनाः । (८।१)

धर्मपाशनिबद्धास्तु न चेलुः क्षत्रियव्रतात् ॥ (८।२)

यच्चानृत इति ख्यायेद् यच्च गच्छेत् पराभवम् । (९।१)

वृणुयुर् मरणं पार्था नानृतत्वं कथंचन ॥ (९।२)

प्राप्ते तु काले प्राप्तव्यं नोत्सृजेयुर् नरर्षभाः । (१०।१)

अपि वज्रभृता गुप्तं तथावीर्या हि पाण्डवाः ॥ (१०।२)

प्रतियुध्याम समरे सर्वशस्त्रभृतां वरम् । (११।१)

तस्माद् यद् अत्र कल्याणं लोके सद्भिर् अनुष्ठितम् । (११।२)

तत् संविधीयतां क्षिप्रं मा नो ह्यर्थो ऽतिगात् परान् ॥ (११।३)

न हि पश्यामि संग्रामे कदाचिद् अपि कौरव । (१२।१)

एकान्तसिद्धिं राजेन्द्र सम्प्राप्तश्च धनंजयः ॥ (१२।२)

सम्प्रवृत्ते तु संग्रामे भावाभावौ जयाजयौ । (१३।१)

अवश्यम् एकं स्पृशतो दृष्टम् एतद् असंशयम् ॥ (१३।२)

तस्माद् युद्धावचरिकं कर्म वा धर्मसंहितम् । (१४।१)

क्रियताम् आशु राजेन्द्र सम्प्राप्तो हि धनंजयः ॥ (१४।२)

दुर्योधन उवाच । (१५।१)

नाहं राज्यं प्रदास्यामि पाण्डवानां पितामह । (१५।२)

युद्धावचारिकं यत् तु तच्छीघ्रं संविधीयताम् ॥ (१५।३)

भीष्म उवाच । (१६।१)

अत्र या मामकी बुद्धिः श्रूयतां यदि रोचते । (१६।२)

क्षिप्रं बलचतुर्भागं गृह्य गच्छ पुरं प्रति । (१६।३)

ततो ऽपरश्चतुर्भागो गाः समादाय गच्छतु ॥ (१६।४)

वयं त्वर्धेन सैन्येन प्रतियोत्स्याम पाण्डवम् । (१७।१)

मत्स्यं वा पुनर् आयातम् अथ वापि शतक्रतुम् ॥ (१७।२)

आचार्यो मध्यतस्तिष्ठत्वश्वत्थामा तु सव्यतः । (१८।१)

कृपः शारद्वतो धीमान् पार्श्वं रक्षतु दक्षिणम् ॥ (१८।२)

अग्रतः सूतपुत्रस्तु कर्णस्तिष्ठतु दंशितः । (१९।१)

अहं सर्वस्य सैन्यस्य पश्चात् स्थास्यामि पालयन् ॥ (१९।२)