वैशंपायन उवाच । (१।१)

तयोर् दुःखितयोर् वाक्यम् अतिमात्रं निशम्य तत् । (१।२)

भृशं दुःखपरीताङ्गी कन्या तावभ्यभाषत ॥ (१।३)

किम् इदं भृशदुःखार्तौ रोरवीथो ऽनाथवत् । (२।१)

ममापि श्रूयतां किंचिच् छ्रुत्वा च क्रियतां क्षमम् ॥ (२।२)

धर्मतो ऽहं परित्याज्या युवयोर् नात्र संशयः । (३।१)

त्यक्तव्यां मां परित्यज्य त्रातं सर्वं मयैकया ॥ (३।२)

इत्यर्थम् इष्यते ऽपत्यं तारयिष्यति माम् इति । (४।१)

तस्मिन्न् उपस्थिते काले तरतं प्लववन् मया ॥ (४।२)

इह वा तारयेद् दुर्गाद् उत वा प्रेत्य तारयेत् । (५।१)

सर्वथा तारयेत् पुत्रः पुत्र इत्युच्यते बुधैः । (५।२)

पुन्नाम्नो नरकात् त्राणात् तनयः पुत्र उच्यते ॥ (५।३)

आकाङ्क्षन्ते च दौहित्रान् अपि नित्यं पितामहाः । (६।१)

तान् स्वयं वै परित्रास्ये रक्षन्ती जीवितं पितुः ॥ (६।२)

भ्राता च मम बालो ऽयं गते लोकम् अमुं त्वयि । (७।१)

अचिरेणैव कालेन विनश्येत न संशयः ॥ (७।२)

ताते ऽपि हि गते स्वर्गं विनष्टे च ममानुजे । (८।१)

पिण्डः पितॄणां व्युच्छिद्येत् तत् तेषाम् अप्रियं भवेत् ॥ (८।२)

पित्रा त्यक्ता तथा मात्रा भ्रात्रा चाहम् असंशयम् । (९।१)

दुःखाद् दुःखतरं प्राप्य म्रियेयम् अतथोचिता ॥ (९।२)

त्वयि त्वरोगे निर्मुक्ते माता भ्राता च मे शिशुः । (१०।१)

संतानश्चैव पिण्डश्च प्रतिष्ठास्यत्यसंशयम् ॥ (१०।२)

आत्मा पुत्रः सखा भार्या कृच्छ्रं तु दुहिता किल । (११।१)

स कृच्छ्रान् मोचयात्मानं मां च धर्मेण योजय ॥ (११।२)

अनाथा कृपणा बाला यत्रक्वचनगामिनी । (१२।१)

भविष्यामि त्वया तात विहीना कृपणा बत ॥ (१२।२)

अथवाहं करिष्यामि कुलस्यास्य विमोक्षणम् । (१३।१)

फलसंस्था भविष्यामि कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ (१३।२)

अथवा यास्यसे तत्र त्यक्त्वा मां द्विजसत्तम । (१४।१)

पीडिताहं भविष्यामि तद् अवेक्षस्व माम् अपि ॥ (१४।२)

तद् अस्मदर्थं धर्मार्थं प्रसवार्थं च सत्तम । (१५।१)

आत्मानं परिरक्षस्व त्यक्तव्यां मां च संत्यज ॥ (१५।२)

अवश्यकरणीये ऽर्थे मा त्वां कालो ऽत्यगाद् अयम् । (१६।१)

त्वया दत्तेन तोयेन भविष्यति हितं च मे ॥ (१६।२)

किं न्वतः परमं दुःखं यद् वयं स्वर्गते त्वयि । (१७।१)

याचमानाः पराद् अन्नं परिधावेमहि श्ववत् ॥ (१७।२)

त्वयि त्वरोगे निर्मुक्ते क्लेशाद् अस्मात् सबान्धवे । (१८।१)

अमृते वसती लोके भविष्यामि सुखान्विता । (१८।२)

इतः प्रदाने देवाश्च पितरश्चेति नः श्रुतम् । (१८।३)

इत्येतद् उभयं तात निशाम्य तव यद्धितम् । (१८।४)

तद् व्यवस्य तथाम्बाया हितं स्वस्य सुतस्य च । (१८।५)

मातापित्रोः पुनः पुत्रा भवितारो गुणान्विताः । (१८।६)

न तु पुत्रस्य पितरौ पुनर् जातु भविष्यतः ॥ (१८।७)

एवं बहुविधं तस्या निशम्य परिदेवितम् । (१९।१)

पिता माता च सा चैव कन्या प्ररुरुदुस्त्रयः ॥ (१९।२)

ततः प्ररुदितान् सर्वान् निशम्याथ सुतस्तयोः । (२०।१)

उत्फुल्लनयनो बालः कलम् अव्यक्तम् अब्रवीत् ॥ (२०।२)

मा रोदीस्तात मा मातर् मा स्वसस्त्वम् इति ब्रुवन् । (२१।१)

प्रहसन्न् इव सर्वांस्तान् एकैकं सो ऽपसर्पति ॥ (२१।२)

ततः स तृणम् आदाय प्रहृष्टः पुनर् अब्रवीत् । (२२।१)

अनेन तं हनिष्यामि राक्षसं पुरुषादकम् ॥ (२२।२)

तथापि तेषां दुःखेन परीतानां निशम्य तत् । (२३।१)

बालस्य वाक्यम् अव्यक्तं हर्षः समभवन् महान् ॥ (२३।२)

अयं काल इति ज्ञात्वा कुन्ती समुपसृत्य तान् । (२४।१)

गतासून् अमृतेनेव जीवयन्तीदम् अब्रवीत् ॥ (२४।२)