MBh, 14, 14
Select a line for its word-by-word analysis.
एवं बहुविधैर् वाक्यैर् मुनिभिस्तैस्तपोधनैः । (१।२)
evaṃ bahuvidhair vākyair munibhistaistapodhanaiḥ |
समाश्वस्यत राजर्षिर् हतबन्धुर् युधिष्ठिरः ॥ (१।३)
samāśvasyata rājarṣir hatabandhur yudhiṣṭhiraḥ ||
अन्यैश्च पुरुषव्याघ्रैर् ब्राह्मणैः शास्त्रदृष्टिभिः । (४।१)
anyaiśca puruṣavyāghrair brāhmaṇaiḥ śāstradṛṣṭibhiḥ |
व्यजहाच्छोकजं दुःखं संतापं चैव मानसम् ॥ (४।२)
vyajahācchokajaṃ duḥkhaṃ saṃtāpaṃ caiva mānasam ||
अर्चयामास देवांश्च ब्राह्मणांश्च युधिष्ठिरः । (५।१)
arcayāmāsa devāṃśca brāhmaṇāṃśca yudhiṣṭhiraḥ |
कृत्वाथ प्रेतकार्याणि बन्धूनां स पुनर् नृपः । (५।२)
kṛtvātha pretakāryāṇi bandhūnāṃ sa punar nṛpaḥ |
प्रशान्तचेताः कौरव्यः स्वराज्यं प्राप्य केवलम् । (६।१)
praśāntacetāḥ kauravyaḥ svarājyaṃ prāpya kevalam |
व्यासं च नारदं चैव तांश्चान्यान् अब्रवीन्नृपः ॥ (६।२)
vyāsaṃ ca nāradaṃ caiva tāṃścānyān abravīnnṛpaḥ ||
आश्वासितो ऽहं प्राग् वृद्धैर् भवद्भिर् मुनिपुंगवैः । (७।१)
āśvāsito 'haṃ prāg vṛddhair bhavadbhir munipuṃgavaiḥ |
न सूक्ष्मम् अपि मे किंचिद् व्यलीकम् इह विद्यते ॥ (७।२)
na sūkṣmam api me kiṃcid vyalīkam iha vidyate ||
अर्थश्च सुमहान् प्राप्तो येन यक्ष्यामि देवताः । (८।१)
arthaśca sumahān prāpto yena yakṣyāmi devatāḥ |
बह्वाश्चर्यो हि देशः स श्रूयते द्विजसत्तम ॥ (९।२)
bahvāścaryo hi deśaḥ sa śrūyate dvijasattama ||
तथा भगवता चित्रं कल्याणं बहु भाषितम् । (१०।१)
tathā bhagavatā citraṃ kalyāṇaṃ bahu bhāṣitam |
नाभागधेयः पुरुषः कश्चिद् एवंविधान् गुरून् । (११।१)
nābhāgadheyaḥ puruṣaḥ kaścid evaṃvidhān gurūn |
लभते व्यसनं प्राप्य सुहृदः साधुसंमतान् ॥ (११।२)
labhate vyasanaṃ prāpya suhṛdaḥ sādhusaṃmatān ||
एवम् उक्तास्तु ते राज्ञा सर्व एव महर्षयः । (१२।१)
evam uktāstu te rājñā sarva eva maharṣayaḥ |
अभ्यनुज्ञाप्य राजानं तथोभौ कृष्णफल्गुनौ । (१२।२)
abhyanujñāpya rājānaṃ tathobhau kṛṣṇaphalgunau |
पश्यताम् एव सर्वेषां तत्रैवादर्शनं ययुः ॥ (१२।३)
paśyatām eva sarveṣāṃ tatraivādarśanaṃ yayuḥ ||
ततो धर्मसुतो राजा तत्रैवोपाविशत् प्रभुः । (१३।१)
tato dharmasuto rājā tatraivopāviśat prabhuḥ |
कुर्वतां शौचकर्माणि भीष्मस्य निधने तदा । (१४।१)
kurvatāṃ śaucakarmāṇi bhīṣmasya nidhane tadā |
महादानानि विप्रेभ्यो ददताम् और्ध्वदैहिकम् ॥ (१४।२)
mahādānāni viprebhyo dadatām aurdhvadaihikam ||
सहितो धृतराष्ट्रेण प्रददावौर्ध्वदैहिकम् ॥ (१५।२)
sahito dhṛtarāṣṭreṇa pradadāvaurdhvadaihikam ||
ततो दत्त्वा बहु धनं विप्रेभ्यः पाण्डवर्षभः । (१६।१)
tato dattvā bahu dhanaṃ viprebhyaḥ pāṇḍavarṣabhaḥ |
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विवेश गजसाह्वयम् ॥ (१६।२)
dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya viveśa gajasāhvayam ||
स समाश्वास्य पितरं प्रज्ञाचक्षुषम् ईश्वरम् । (१७।१)
sa samāśvāsya pitaraṃ prajñācakṣuṣam īśvaram |
अन्वशाद् वै स धर्मात्मा पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥ (१७।२)
anvaśād vai sa dharmātmā pṛthivīṃ bhrātṛbhiḥ saha ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.