वैशंपायन उवाच । (१।१)

दृष्ट्वैव नरशार्दूलस्तावग्निसमतेजसौ । (१।२)

संजहार शरं दिव्यं त्वरमाणो धनंजयः ॥ (१।३)

उवाच वदतां श्रेष्ठस्ताव् ऋषी प्राञ्जलिस्तदा । (२।१)

प्रयुक्तम् अस्त्रम् अस्त्रेण शाम्यताम् इति वै मया ॥ (२।२)

संहृते परमास्त्रे ऽस्मिन् सर्वान् अस्मान् अशेषतः । (३।१)

पापकर्मा ध्रुवं द्रौणिः प्रधक्ष्यत्यस्त्रतेजसा ॥ (३।२)

अत्र यद्धितम् अस्माकं लोकानां चैव सर्वथा । (४।१)

भवन्तौ देवसंकाशौ तथा संहर्तुम् अर्हतः ॥ (४।२)

इत्युक्त्वा संजहारास्त्रं पुनर् एव धनंजयः । (५।१)

संहारो दुष्करस्तस्य देवैर् अपि हि संयुगे ॥ (५।२)

विसृष्टस्य रणे तस्य परमास्त्रस्य संग्रहे । (६।१)

न शक्तः पाण्डवाद् अन्यः साक्षाद् अपि शतक्रतुः ॥ (६।२)

ब्रह्मतेजोभवं तद्धि विसृष्टम् अकृतात्मना । (७।१)

न शक्यम् आवर्तयितुं ब्रह्मचारिव्रताद् ऋते ॥ (७।२)

अचीर्णब्रह्मचर्यो यः सृष्ट्वावर्तयते पुनः । (८।१)

तद् अस्त्रं सानुबन्धस्य मूर्धानं तस्य कृन्तति ॥ (८।२)

ब्रह्मचारी व्रती चापि दुरवापम् अवाप्य तत् । (९।१)

परमव्यसनार्तो ऽपि नार्जुनो ऽस्त्रं व्यमुञ्चत ॥ (९।२)

सत्यव्रतधरः शूरो ब्रह्मचारी च पाण्डवः । (१०।१)

गुरुवर्ती च तेनास्त्रं संजहारार्जुनः पुनः ॥ (१०।२)

द्रौणिर् अप्यथ सम्प्रेक्ष्य ताव् ऋषी पुरतः स्थितौ । (११।१)

न शशाक पुनर् घोरम् अस्त्रं संहर्तुम् आहवे ॥ (११।२)

अशक्तः प्रतिसंहारे परमास्त्रस्य संयुगे । (१२।१)

द्रौणिर् दीनमना राजन् द्वैपायनम् अभाषत ॥ (१२।२)

उत्तमव्यसनार्तेन प्राणत्राणम् अभीप्सुना । (१३।१)

मयैतद् अस्त्रम् उत्सृष्टं भीमसेनभयान्मुने ॥ (१३।२)

अधर्मश्च कृतो ऽनेन धार्तराष्ट्रं जिघांसता । (१४।१)

मिथ्याचारेण भगवन् भीमसेनेन संयुगे ॥ (१४।२)

अतः सृष्टम् इदं ब्रह्मन्मयास्त्रम् अकृतात्मना । (१५।१)

तस्य भूयो ऽद्य संहारं कर्तुं नाहम् इहोत्सहे ॥ (१५।२)

विसृष्टं हि मया दिव्यम् एतद् अस्त्रं दुरासदम् । (१६।१)

अपाण्डवायेति मुने वह्नितेजो ऽनुमन्त्र्य वै ॥ (१६।२)

तद् इदं पाण्डवेयानाम् अन्तकायाभिसंहितम् । (१७।१)

अद्य पाण्डुसुतान् सर्वाञ् जीविताद् भ्रंशयिष्यति ॥ (१७।२)

कृतं पापम् इदं ब्रह्मन् रोषाविष्टेन चेतसा । (१८।१)

वधम् आशास्य पार्थानां मयास्त्रं सृजता रणे ॥ (१८।२)

व्यास उवाच । (१९।१)

अस्त्रं ब्रह्मशिरस्तात विद्वान् पार्थो धनंजयः । (१९।२)

उत्सृष्टवान्न रोषेण न वधाय तवाहवे ॥ (१९।३)

अस्त्रम् अस्त्रेण तु रणे तव संशमयिष्यता । (२०।१)

विसृष्टम् अर्जुनेनेदं पुनश्च प्रतिसंहृतम् ॥ (२०।२)

ब्रह्मास्त्रम् अप्यवाप्यैतद् उपदेशात् पितुस्तव । (२१।१)

क्षत्रधर्मान् महाबाहुर् नाकम्पत धनंजयः ॥ (२१।२)

एवं धृतिमतः साधोः सर्वास्त्रविदुषः सतः । (२२।१)

सभ्रातृबन्धोः कस्मात् त्वं वधम् अस्य चिकीर्षसि ॥ (२२।२)

अस्त्रं ब्रह्मशिरो यत्र परमास्त्रेण वध्यते । (२३।१)

समा द्वादश पर्जन्यस्तद् राष्ट्रं नाभिवर्षति ॥ (२३।२)

एतदर्थं महाबाहुः शक्तिमान् अपि पाण्डवः । (२४।१)

न विहन्त्येतद् अस्त्रं ते प्रजाहितचिकीर्षया ॥ (२४।२)

पाण्डवास्त्वं च राष्ट्रं च सदा संरक्ष्यम् एव नः । (२५।१)

तस्मात् संहर दिव्यं त्वम् अस्त्रम् एतन्महाभुज ॥ (२५।२)

अरोषस्तव चैवास्तु पार्थाः सन्तु निरामयाः । (२६।१)

न ह्यधर्मेण राजर्षिः पाण्डवो जेतुम् इच्छति ॥ (२६।२)

मणिं चैतं प्रयच्छैभ्यो यस्ते शिरसि तिष्ठति । (२७।१)

एतद् आदाय ते प्राणान् प्रतिदास्यन्ति पाण्डवाः ॥ (२७।२)

द्रौणिर् उवाच । (२८।१)

पाण्डवैर् यानि रत्नानि यच्चान्यत् कौरवैर् धनम् । (२८।२)

अवाप्तानीह तेभ्यो ऽयं मणिर् मम विशिष्यते ॥ (२८।३)

यम् आबध्य भयं नास्ति शस्त्रव्याधिक्षुधाश्रयम् । (२९।१)

देवेभ्यो दानवेभ्यो वा नागेभ्यो वा कथंचन ॥ (२९।२)

न च रक्षोगणभयं न तस्करभयं तथा । (३०।१)

एवंवीर्यो मणिर् अयं न मे त्याज्यः कथंचन ॥ (३०।२)

यत् तु मे भगवान् आह तन्मे कार्यम् अनन्तरम् । (३१।१)

अयं मणिर् अयं चाहम् इषीका निपतिष्यति । (३१।२)

गर्भेषु पाण्डवेयानाम् अमोघं चैतद् उद्यतम् ॥ (३१।३)

व्यास उवाच । (३२।१)

एवं कुरु न चान्या ते बुद्धिः कार्या कदाचन । (३२।२)

गर्भेषु पाण्डवेयानां विसृज्यैतद् उपारम ॥ (३२।३)

वैशंपायन उवाच । (३३।१)

ततः परमम् अस्त्रं तद् अश्वत्थामा भृशातुरः । (३३।२)

द्वैपायनवचः श्रुत्वा गर्भेषु प्रमुमोच ह ॥ (३३।३)