वैशम्पायन उवाच । (१।१)

ततो दिशः सम्प्रविहृत्य पार्था मृगान् वराहान् महिषांश्च हत्वा । (१।२)

धनुर्धराः श्रेष्ठतमाः पृथिव्यां पृथक् चरन्तः सहिता बभूवुः ॥ (१।३)

ततो मृगव्यालगणानुकीर्णं महावनं तद् विहगोपघुष्टम् । (२।१)

भ्रातॄंश्च तान् अभ्यवदद् युधिष्ठिरः श्रुत्वा गिरो व्याहरतां मृगाणाम् ॥ (२।२)

आदित्यदीप्तां दिशम् अभ्युपेत्य मृगद्विजाः क्रूरम् इमे वदन्ति । (३।१)

आयासम् उग्रं प्रतिवेदयन्तो महाहवं शत्रुभिर् वावमानम् ॥ (३।२)

क्षिप्रं निवर्तध्वम् अलं मृगैर् नो मनो हि मे दूयति दह्यते च । (४।१)

बुद्धिं समाच्छाद्य च मे समन्युर् उद्धूयते प्राणपतिः शरीरे ॥ (४।२)

सरः सुपर्णेन हृतोरगं यथा राष्ट्रं यथाराजकम् आत्तलक्ष्मि । (५।१)

एवंविधं मे प्रतिभाति काम्यकं शौण्डैर् यथा पीतरसश् च कुम्भः ॥ (५।२)

ते सैन्धवैर् अत्यनिलौघवेगैर् महाजवैर् वाजिभिर् उह्यमानाः । (६।१)

युक्तैर् बृहद्भिः सुरथैर् नृवीरास् तदाश्रमायाभिमुखा बभूवुः ॥ (६।२)

तेषां तु गोमायुर् अनल्पघोषो निवर्ततां वामम् उपेत्य पार्श्वम् । (७।१)

प्रव्याहरत् तं प्रविमृश्य राजा प्रोवाच भीमं च धनंजयं च ॥ (७।२)

यथा वदत्येष विहीनयोनिः शालावृको वामम् उपेत्य पार्श्वम् । (८।१)

सुव्यक्तम् अस्मान् अवमन्य पापैः कृतो ऽभिमर्दः कुरुभिः प्रसह्य ॥ (८।२)

इत्येव ते तद् वनम् आविशन्तो महत्यरण्ये मृगयां चरित्वा । (९।१)

बालाम् अपश्यन्त तदा रुदन्तीं धात्रेयिकां प्रेष्यवधूं प्रियायाः ॥ (९।२)

ताम् इन्द्रसेनस् त्वरितो ऽभिसृत्य रथाद् अवप्लुत्य ततो ऽभ्यधावत् । (१०।१)

प्रोवाच चैनां वचनं नरेन्द्र धात्रेयिकाम् आर्ततरस् तदानीम् ॥ (१०।२)

किं रोदिषि त्वं पतिता धरण्यां किं ते मुखं शुष्यति दीनवर्णम् । (११।१)

कच्चिन् न पापैः सुनृशंसकृद्भिः प्रमाथिता द्रौपदी राजपुत्री । (११।२)

अनिन्द्यरूपा सुविशालनेत्रा शरीरतुल्या कुरुपुंगवानाम् ॥ (११।३)

यद्येव देवी पृथिवीं प्रविष्टा दिवं प्रपन्नाप्यथ वा समुद्रम् । (१२।१)

तस्या गमिष्यन्ति पदं हि पार्थास्तथा हि संतप्यति धर्मराजः ॥ (१२।२)

को हीदृशानाम् अरिमर्दनानां क्लेशक्षमाणाम् अपराजितानाम् । (१३।१)

प्राणैः समाम् इष्टतमां जिहीर्षेद् अनुत्तमं रत्नम् इव प्रमूढः । (१३।२)

न बुध्यते नाथवतीम् इहाद्य बहिश्चरं हृदयं पाण्डवानाम् ॥ (१३।३)

कस्याद्य कायं प्रतिभिद्य घोरा महीं प्रवेक्ष्यन्ति शिताः शराग्र्याः । (१४।१)

मा त्वं शुचस् तां प्रति भीरु विद्धि यथाद्य कृष्णा पुनर् एष्यतीति । (१४।२)

निहत्य सर्वान् द्विषतः समग्रान् पार्थाः समेष्यन्त्यथ याज्ञसेन्या ॥ (१४।३)

अथाब्रवीच्चारुमुखं प्रमृज्य धात्रेयिका सारथिम् इन्द्रसेनम् । (१५।१)

जयद्रथेनापहृता प्रमथ्य पञ्चेन्द्रकल्पान् परिभूय कृष्णा ॥ (१५।२)

तिष्ठन्ति वर्त्मानि नवान्यमूनि वृक्षाश्च न म्लान्ति तथैव भग्नाः । (१६।१)

आवर्तयध्वं ह्यनुयात शीघ्रं न दूरयातैव हि राजपुत्री ॥ (१६।२)

संनह्यध्वं सर्व एवेन्द्रकल्पा महान्ति चारूणि च दंशनानि । (१७।१)

गृह्णीत चापानि महाधनानि शरांश् च शीघ्रं पदवीं व्रजध्वम् ॥ (१७।२)

पुरा हि निर्भर्त्सनदण्डमोहिता प्रमूढचित्ता वदनेन शुष्यता । (१८।१)

ददाति कस्मैचिद् अनर्हते तनुं वराज्यपूर्णाम् इव भस्मनि स्रुचम् ॥ (१८।२)

पुरा तुषाग्नाविव हूयते हविः पुरा श्मशाने स्रग् इवापविध्यते । (१९।१)

पुरा च सोमो ऽध्वरगो ऽवलिह्यते शुना यथा विप्रजने प्रमोहिते । (१९।२)

महत्यरण्ये मृगयां चरित्वा पुरा शृगालो नलिनीं विगाहते ॥ (१९।३)

मा वः प्रियायाः सुनसं सुलोचनं चन्द्रप्रभाच्छं वदनं प्रसन्नम् । (२०।१)

स्पृश्याच्छुभं कश्चिद् अकृत्यकारी श्वा वै पुरोडाशम् इवोपयुङ्क्षीत् । (२०।२)

एतानि वर्त्मान्यनुयात शीघ्रं मा वः कालः क्षिप्रम् इहात्यगाद् वै ॥ (२०।३)

युधिष्ठिर उवाच । (२१।१)

भद्रे तूष्णीम् आस्स्व नियच्छ वाचं मास्मत्सकाशे परुषाण्यवोचः । (२१।२)

राजानो वा यदि वा राजपुत्रा बलेन मत्ता वञ्चनां प्राप्नुवन्ति ॥ (२१।३)

वैशम्पायन उवाच । (२२।१)

एतावद् उक्त्वा प्रययुर् हि शीघ्रं तान्येव वर्त्मान्यनुवर्तमानाः । (२२।२)

मुहुर् मुहुर् व्यालवद् उच्छ्वसन्तो ज्यां विक्षिपन्तश्च महाधनुर्भ्यः ॥ (२२।३)

ततो ऽपश्यंस्तस्य सैन्यस्य रेणुम् उद्धूतं वै वाजिखुरप्रणुन्नम् । (२३।१)

पदातीनां मध्यगतं च धौम्यं विक्रोशन्तं भीमम् अभिद्रवेति ॥ (२३।२)

ते सान्त्व्य धौम्यं परिदीनसत्त्वाः सुखं भवान् एत्विति राजपुत्राः । (२४।१)

श्येना यथैवामिषसम्प्रयुक्ता जवेन तत् सैन्यम् अथाभ्यधावन् ॥ (२४।२)

तेषां महेन्द्रोपमविक्रमाणां संरब्धानां धर्षणाद् याज्ञसेन्याः । (२५।१)

क्रोधः प्रजज्वाल जयद्रथं च दृष्ट्वा प्रियां तस्य रथे स्थितां च ॥ (२५।२)

प्रचुक्रुशुश्चाप्यथ सिन्धुराजं वृकोदरश्चैव धनंजयश्च । (२६।१)

यमौ च राजा च महाधनुर्धरास् ततो दिशः संमुमुहुः परेषाम् ॥ (२६।२)