वैशंपायन उवाच । (१।१)

अथ राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा रथयूथपः । (१।२)

प्राप्तकालम् इदं वाक्यम् उवाच त्वरितो भृशम् ॥ (१।३)

असकृन्निकृतः पूर्वं मत्स्यैः साल्वेयकैः सह । (२।१)

सूतेन चैव मत्स्यस्य कीचकेन पुनः पुनः ॥ (२।२)

बाधितो बन्धुभिः सार्धं बलाद् बलवता विभो । (३।१)

स कर्णम् अभ्युदीक्ष्याथ दुर्योधनम् अभाषत ॥ (३।२)

असकृन्मत्स्यराज्ञा मे राष्ट्रं बाधितम् ओजसा । (४।१)

प्रणेता कीचकश्चास्य बलवान् अभवत् पुरा ॥ (४।२)

क्रूरो ऽमर्षी स दुष्टात्मा भुवि प्रख्यातविक्रमः । (५।१)

निहतस्तत्र गन्धर्वैः पापकर्मा नृशंसवान् ॥ (५।२)

तस्मिंश्च निहते राजन् हीनदर्पो निराश्रयः । (६।१)

भविष्यति निरुत्साहो विराट इति मे मतिः ॥ (६।२)

तत्र यात्रा मम मता यदि ते रोचते ऽनघ । (७।१)

कौरवाणां च सर्वेषां कर्णस्य च महात्मनः ॥ (७।२)

एतत् प्राप्तम् अहं मन्ये कार्यम् आत्ययिकं हितम् । (८।१)

राष्ट्रं तस्याभियात्वाशु बहुधान्यसमाकुलम् ॥ (८।२)

आददामो ऽस्य रत्नानि विविधानि वसूनि च । (९।१)

ग्रामान् राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागशः ॥ (९।२)

अथवा गोसहस्राणि बहूनि च शुभानि च । (१०।१)

विविधानि हरिष्यामः प्रतिपीड्य पुरं बलात् ॥ (१०।२)

कौरवैः सह संगम्य त्रिगर्तैश्च विशां पते । (११।१)

गास्तस्यापहरामाशु सह सर्वैः सुसंहताः ॥ (११।२)

संधिं वा तेन कृत्वा तु निबध्नीमो ऽस्य पौरुषम् । (१२।१)

हत्वा चास्य चमूं कृत्स्नां वशम् अन्वानयामहे ॥ (१२।२)

तं वशे न्यायतः कृत्वा सुखं वत्स्यामहे वयम् । (१३।१)

भवतो बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः ॥ (१३।२)

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कर्णो राजानम् अब्रवीत् । (१४।१)

सूक्तं सुशर्मणा वाक्यं प्राप्तकालं हितं च नः ॥ (१४।२)

तस्मात् क्षिप्रं विनिर्यामो योजयित्वा वरूथिनीम् । (१५।१)

विभज्य चाप्यनीकानि यथा वा मन्यसे ऽनघ ॥ (१५।२)

प्रज्ञावान् कुरुवृद्धो ऽयं सर्वेषां नः पितामहः । (१६।१)

आचार्यश्च तथा द्रोणः कृपः शारद्वतस्तथा ॥ (१६।२)

मन्यन्ते ते यथा सर्वे तथा यात्रा विधीयताम् । (१७।१)

संमन्त्र्य चाशु गच्छामः साधनार्थं महीपतेः ॥ (१७।२)

किं च नः पाण्डवैः कार्यं हीनार्थबलपौरुषैः । (१८।१)

अत्यर्थं वा प्रनष्टास्ते प्राप्ता वापि यमक्षयम् ॥ (१८।२)

यामो राजन्न् अनुद्विग्ना विराटविषयं वयम् । (१९।१)

आदास्यामो हि गास्तस्य विविधानि वसूनि च ॥ (१९।२)

ततो दुर्योधनो राजा वाक्यम् आदाय तस्य तत् । (२०।१)

वैकर्तनस्य कर्णस्य क्षिप्रम् आज्ञापयत् स्वयम् ॥ (२०।२)

शासने नित्यसंयुक्तं दुःशासनम् अनन्तरम् । (२१।१)

सह वृद्धैस्तु संमन्त्र्य क्षिप्रं योजय वाहिनीम् ॥ (२१।२)

यथोद्देशं च गच्छामः सहिताः सर्वकौरवैः । (२२।१)

सुशर्मा तु यथोद्दिष्टं देशं यातु महारथः ॥ (२२।२)

त्रिगर्तैः सहितो राजा समग्रबलवाहनः । (२३।१)

प्राग् एव हि सुसंवीतो मत्स्यस्य विषयं प्रति ॥ (२३।२)

जघन्यतो वयं तत्र यास्यामो दिवसान्तरम् । (२४।१)

विषयं मत्स्यराजस्य सुसमृद्धं सुसंहताः ॥ (२४।२)

ते यात्वा सहसा तत्र विराटनगरं प्रति । (२५।१)

क्षिप्रं गोपान् समासाद्य गृह्णन्तु विपुलं धनम् ॥ (२५।२)

गवां शतसहस्राणि श्रीमन्ति गुणवन्ति च । (२६।१)

वयम् अपि निगृह्णीमो द्विधा कृत्वा वरूथिनीम् ॥ (२६।२)

स स्म गत्वा यथोद्दिष्टां दिशं वह्नेर् महीपतिः । (२७।१)

आदत्त गाः सुशर्माथ घर्मपक्षस्य सप्तमीम् ॥ (२७।२)

अपरं दिवसं सर्वे राजन् सम्भूय कौरवाः । (२८।१)

अष्टम्यां तान्यगृह्णन्त गोकुलानि सहस्रशः ॥ (२८।२)