महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 216

514 of 1995 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

mārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

ग्रहाः सोपग्रहाश्चैव ऋषयो मातरस् तथा । (१।२)

grahāḥ sopagrahāścaiva ṛṣayo mātaras tathā |

1.3१.३

हुताशनमुखाश् चापि दीप्ताः पारिषदां गणाः ॥ (१।३)

hutāśanamukhāś cāpi dīptāḥ pāriṣadāṃ gaṇāḥ ||

2.1२.१

एते चान्ये च बहवो घोरास् त्रिदिववासिनः । (२।१)

ete cānye ca bahavo ghorās tridivavāsinaḥ |

2.2२.२

परिवार्य महासेनं स्थिता मातृगणैः सह ॥ (२।२)

parivārya mahāsenaṃ sthitā mātṛgaṇaiḥ saha ||

3.1३.१

संदिग्धं विजयं दृष्ट्वा विजयेप्सुः सुरेश्वरः । (३।१)

saṃdigdhaṃ vijayaṃ dṛṣṭvā vijayepsuḥ sureśvaraḥ |

3.2३.२

आरुह्यैरावतस्कन्धं प्रययौ दैवतैः सह । (३।२)

āruhyairāvataskandhaṃ prayayau daivataiḥ saha |

3.3३.३

विजिघांसुर् महासेनम् इन्द्रस् तूर्णतरं ययौ ॥ (३।३)

vijighāṃsur mahāsenam indras tūrṇataraṃ yayau ||

4.1४.१

उग्रं तच्च महावेगं देवानीकं महाप्रभम् । (४।१)

ugraṃ tacca mahāvegaṃ devānīkaṃ mahāprabham |

4.2४.२

विचित्रध्वजसंनाहं नानावाहनकार्मुकम् । (४।२)

vicitradhvajasaṃnāhaṃ nānāvāhanakārmukam |

4.3४.३

प्रवराम्बरसंवीतं श्रिया जुष्टम् अलंकृतम् ॥ (४।३)

pravarāmbarasaṃvītaṃ śriyā juṣṭam alaṃkṛtam ||

5.1५.१

विजिघांसुं तदायान्तं कुमारः शक्रम् अभ्ययात् । (५।१)

vijighāṃsuṃ tadāyāntaṃ kumāraḥ śakram abhyayāt |

5.2५.२

विनदन् पथि शक्रस् तु द्रुतं याति महाबलः । (५।२)

vinadan pathi śakras tu drutaṃ yāti mahābalaḥ |

5.3५.३

संहर्षयन् देवसेनां जिघांसुः पावकात्मजम् ॥ (५।३)

saṃharṣayan devasenāṃ jighāṃsuḥ pāvakātmajam ||

6.1६.१

सम्पूज्यमानस् त्रिदशैस् तथैव परमर्षिभिः । (६।१)

sampūjyamānas tridaśais tathaiva paramarṣibhiḥ |

6.2६.२

समीपम् उपसंप्राप्तः कार्त्तिकेयस्य वासवः ॥ (६।२)

samīpam upasaṃprāptaḥ kārttikeyasya vāsavaḥ ||

7.1७.१

सिंहनादं ततश्चक्रे देवेशः सहितः सुरैः । (७।१)

siṃhanādaṃ tataścakre deveśaḥ sahitaḥ suraiḥ |

7.2७.२

गुहो ऽपि शब्दं तं श्रुत्वा व्यनदत् सागरो यथा ॥ (७।२)

guho 'pi śabdaṃ taṃ śrutvā vyanadat sāgaro yathā ||

8.1८.१

तस्य शब्देन महता समुद्धूतोदधिप्रभम् । (८।१)

tasya śabdena mahatā samuddhūtodadhiprabham |

8.2८.२

बभ्राम तत्र तत्रैव देवसैन्यम् अचेतनम् ॥ (८।२)

babhrāma tatra tatraiva devasainyam acetanam ||

9.1९.१

जिघांसून् उपसंप्राप्तान् देवान् दृष्ट्वा स पावकिः । (९।१)

jighāṃsūn upasaṃprāptān devān dṛṣṭvā sa pāvakiḥ |

9.2९.२

विससर्ज मुखात् क्रुद्धः प्रवृद्धाः पावकार्चिषः । (९।२)

visasarja mukhāt kruddhaḥ pravṛddhāḥ pāvakārciṣaḥ |

9.3९.३

ता देवसैन्यान्यदहन् वेष्टमानानि भूतले ॥ (९।३)

tā devasainyānyadahan veṣṭamānāni bhūtale ||

10.1१०.१

ते प्रदीप्तशिरोदेहाः प्रदीप्तायुधवाहनाः । (१०।१)

te pradīptaśirodehāḥ pradīptāyudhavāhanāḥ |

10.2१०.२

प्रच्युताः सहसा भान्ति चित्रास् तारागणा इव ॥ (१०।२)

pracyutāḥ sahasā bhānti citrās tārāgaṇā iva ||

11.1११.१

दह्यमानाः प्रपन्नास् ते शरणं पावकात्मजम् । (११।१)

dahyamānāḥ prapannās te śaraṇaṃ pāvakātmajam |

11.2११.२

देवा वज्रधरं त्यक्त्वा ततः शान्तिम् उपागताः ॥ (११।२)

devā vajradharaṃ tyaktvā tataḥ śāntim upāgatāḥ ||

12.1१२.१

त्यक्तो देवैस् ततः स्कन्दे वज्रं शक्रो ऽभ्यवासृजत् । (१२।१)

tyakto devais tataḥ skande vajraṃ śakro 'bhyavāsṛjat |

12.2१२.२

तद् विसृष्टं जघानाशु पार्श्वं स्कन्दस्य दक्षिणम् । (१२।२)

tad visṛṣṭaṃ jaghānāśu pārśvaṃ skandasya dakṣiṇam |

12.3१२.३

बिभेद च महाराज पार्श्वं तस्य महात्मनः ॥ (१२।३)

bibheda ca mahārāja pārśvaṃ tasya mahātmanaḥ ||

13.1१३.१

वज्रप्रहारात् स्कन्दस्य संजातः पुरुषो ऽपरः । (१३।१)

vajraprahārāt skandasya saṃjātaḥ puruṣo 'paraḥ |

13.2१३.२

युवा काञ्चनसंनाहः शक्तिधृग् दिव्यकुण्डलः । (१३।२)

yuvā kāñcanasaṃnāhaḥ śaktidhṛg divyakuṇḍalaḥ |

13.3१३.३

यद् वज्रविशनाज्जातो विशाखस् तेन सो ऽभवत् ॥ (१३।३)

yad vajraviśanājjāto viśākhas tena so 'bhavat ||

14.1१४.१

तं जातम् अपरं दृष्ट्वा कालानलसमद्युतिम् । (१४।१)

taṃ jātam aparaṃ dṛṣṭvā kālānalasamadyutim |

14.2१४.२

भयाद् इन्द्रस् ततः स्कन्दं प्राञ्जलिः शरणं गतः ॥ (१४।२)

bhayād indras tataḥ skandaṃ prāñjaliḥ śaraṇaṃ gataḥ ||

15.1१५.१

तस्याभयं ददौ स्कन्दः सहसैन्यस्य सत्तम । (१५।१)

tasyābhayaṃ dadau skandaḥ sahasainyasya sattama |

15.2१५.२

ततः प्रहृष्टास् त्रिदशा वादित्राण्यभ्यवादयन् ॥ (१५।२)

tataḥ prahṛṣṭās tridaśā vāditrāṇyabhyavādayan ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 216

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit