वैशंपायन उवाच । (१।१)

तथा समुपविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु । (१।२)

व्यासः सत्यवतीपुत्रः प्रोवाचामन्त्र्य पार्थिवम् ॥ (१।३)

धृतराष्ट्र महाबाहो कच्चित् ते वर्धते तपः । (२।१)

कच्चिन्मनस्ते प्रीणाति वनवासे नराधिप ॥ (२।२)

कच्चिद्धृदि न ते शोको राजन् पुत्रविनाशजः । (३।१)

कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवानघ ॥ (३।२)

कच्चिद् बुद्धिं दृढां कृत्वा चरस्यारण्यकं विधिम् । (४।१)

कच्चिद् वधूश्च गान्धारी न शोकेनाभिभूयते ॥ (४।२)

महाप्रज्ञा बुद्धिमती देवी धर्मार्थदर्शिनी । (५।१)

आगमापायतत्त्वज्ञा कच्चिद् एषा न शोचति ॥ (५।२)

कच्चित् कुन्ती च राजंस्त्वां शुश्रूषुर् अनहंकृता । (६।१)

या परित्यज्य राज्यं स्वं गुरुशुश्रूषणे रता ॥ (६।२)

कच्चिद् धर्मसुतो राजा त्वया प्रीत्याभिनन्दितः । (७।१)

भीमार्जुनयमाश्चैव कच्चिद् एते ऽपि सान्त्विताः ॥ (७।२)

कच्चिन्नन्दसि दृष्ट्वैतान् कच्चित् ते निर्मलं मनः । (८।१)

कच्चिद् विशुद्धभावो ऽसि जातज्ञानो नराधिप ॥ (८।२)

एतद्धि त्रितयं श्रेष्ठं सर्वभूतेषु भारत । (९।१)

निर्वैरता महाराज सत्यम् अद्रोह एव च ॥ (९।२)

कच्चित् ते नानुतापो ऽस्ति वनवासेन भारत । (१०।१)

स्वदते वन्यम् अन्नं वा मुनिवासांसि वा विभो ॥ (१०।२)

विदितं चापि मे राजन् विदुरस्य महात्मनः । (११।१)

गमनं विधिना येन धर्मस्य सुमहात्मनः ॥ (११।२)

माण्डव्यशापाद्धि स वै धर्मो विदुरतां गतः । (१२।१)

महाबुद्धिर् महायोगी महात्मा सुमहामनाः ॥ (१२।२)

बृहस्पतिर् वा देवेषु शुक्रो वाप्यसुरेषु यः । (१३।१)

न तथा बुद्धिसम्पन्नो यथा स पुरुषर्षभः ॥ (१३।२)

तपोबलव्ययं कृत्वा सुमहच्चिरसंभृतम् । (१४।१)

माण्डव्येनर्षिणा धर्मो ह्यभिभूतः सनातनः ॥ (१४।२)

नियोगाद् ब्रह्मणः पूर्वं मया स्वेन बलेन च । (१५।१)

वैचित्रवीर्यके क्षेत्रे जातः स सुमहामतिः ॥ (१५।२)

भ्राता तव महाराज देवदेवः सनातनः । (१६।१)

धारणाच्छ्रेयसो ध्यानाद् यं धर्मं कवयो विदुः ॥ (१६।२)

सत्येन संवर्धयति दमेन नियमेन च । (१७।१)

अहिंसया च दानेन तपसा च सनातनः ॥ (१७।२)

येन योगबलाज्जातः कुरुराजो युधिष्ठिरः । (१८।१)

धर्म इत्येष नृपते प्राज्ञेनामितबुद्धिना ॥ (१८।२)

यथा ह्यग्निर् यथा वायुर् यथापः पृथिवी यथा । (१९।१)

यथाकाशं तथा धर्म इह चामुत्र च स्थितः ॥ (१९।२)

सर्वगश्चैव कौरव्य सर्वं व्याप्य चराचरम् । (२०।१)

दृश्यते देवदेवः स सिद्धैर् निर्दग्धकिल्बिषैः ॥ (२०।२)

यो हि धर्मः स विदुरो विदुरो यः स पाण्डवः । (२१।१)

स एष राजन् वश्यस्ते पाण्डवः प्रेष्यवत् स्थितः ॥ (२१।२)

प्रविष्टः स स्वम् आत्मानं भ्राता ते बुद्धिसत्तमः । (२२।१)

दिष्ट्या महात्मा कौन्तेयं महायोगबलान्वितः ॥ (२२।२)

त्वां चापि श्रेयसा योक्ष्ये नचिराद् भरतर्षभ । (२३।१)

संशयच्छेदनार्थं हि प्राप्तं मां विद्धि पुत्रक ॥ (२३।२)

न कृतं यत् पुरा कैश्चित् कर्म लोके महर्षिभिः । (२४।१)

आश्चर्यभूतं तपसः फलं संदर्शयामि वः ॥ (२४।२)

किम् इच्छसि महीपाल मत्तः प्राप्तुम् अमानुषम् । (२५।१)

द्रष्टुं स्प्रष्टुम् अथ श्रोतुं वद कर्तास्मि तत् तथा ॥ (२५।२)