जनमेजय उवाच । (१।१)

धर्मागतेन त्यागेन भगवन् सर्वम् अस्ति चेत् । (१।२)

एतन्मे सर्वम् आचक्ष्व कुशलो ह्यसि भाषितुम् ॥ (१।३)

ततोञ्छवृत्तेर् यद् वृत्तं सक्तुदाने फलं महत् । (२।१)

कथितं मे महद् ब्रह्मंस्तथ्यम् एतद् असंशयम् ॥ (२।२)

कथं हि सर्वयज्ञेषु निश्चयः परमो भवेत् । (३।१)

एतद् अर्हसि मे वक्तुं निखिलेन द्विजर्षभ ॥ (३।२)

वैशंपायन उवाच । (४।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (४।२)

अगस्त्यस्य महायज्ञे पुरावृत्तम् अरिंदम ॥ (४।३)

पुरागस्त्यो महातेजा दीक्षां द्वादशवार्षिकीम् । (५।१)

प्रविवेश महाराज सर्वभूतहिते रतः ॥ (५।२)

तत्राग्निकल्पा होतार आसन् सत्रे महात्मनः । (६।१)

मूलाहारा निराहाराः साश्मकुट्टा मरीचिपाः ॥ (६।२)

परिघृष्टिका वैघसिकाः संप्रक्षालास्तथैव च । (७।१)

यतयो भिक्षवश्चात्र बभूवुः पर्यवस्थिताः ॥ (७।२)

सर्वे प्रत्यक्षधर्माणो जितक्रोधा जितेन्द्रियाः । (८।१)

दमे स्थिताश्च ते सर्वे दम्भमोहविवर्जिताः ॥ (८।२)

वृत्ते शुद्धे स्थिता नित्यम् इन्द्रियैश्चाप्य् अवाहिताः । (९।१)

उपासते स्म तं यज्ञं भुञ्जानास्ते महर्षयः ॥ (९।२)

यथाशक्त्या भगवता तद् अन्नं समुपार्जितम् । (१०।१)

तस्मिन् सत्रे तु यत् किंचिद् अयोग्यं तत्र नाभवत् । (१०।२)

तथा ह्यनेकैर् मुनिभिर् महान्तः क्रतवः कृताः ॥ (१०।३)

एवंविधेस्त्व् अगस्त्यस्य वर्तमाने महाध्वरे । (११।१)

न ववर्ष सहस्राक्षस्तदा भरतसत्तम ॥ (११।२)

ततः कर्मान्तरे राजन्न् अगस्त्यस्य महात्मनः । (१२।१)

कथेयम् अभिनिर्वृत्ता मुनीनां भावितात्मनाम् ॥ (१२।२)

अगस्त्यो यजमानो ऽसौ ददात्यन्नं विमत्सरः । (१३।१)

न च वर्षति पर्जन्यः कथम् अन्नं भविष्यति ॥ (१३।२)

सत्रं चेदं महद् विप्रा मुनेर् द्वादशवार्षिकम् । (१४।१)

न वर्षिष्यति देवश्च वर्षाण्येतानि द्वादश ॥ (१४।२)

एतद् भवन्तः संचिन्त्य महर्षेर् अस्य धीमतः । (१५।१)

अगस्त्यस्यातितपसः कर्तुम् अर्हन्त्यनुग्रहम् ॥ (१५।२)

इत्येवम् उक्ते वचने ततो ऽगस्त्यः प्रतापवान् । (१६।१)

प्रोवाचेदं वचो वाग्मी प्रसाद्य शिरसा मुनीन् ॥ (१६।२)

यदि द्वादशवर्षाणि न वर्षिष्यति वासवः । (१७।१)

चिन्तायज्ञं करिष्यामि विधिर् एष सनातनः ॥ (१७।२)

यदि द्वादशवर्षाणि न वर्षिष्यति वासवः । (१८।१)

व्यायामेनाहरिष्यामि यज्ञान् अन्यान् अतिव्रतान् ॥ (१८।२)

बीजयज्ञो मयायं वै बहुवर्षसमाचितः । (१९।१)

बीजैः कृतैः करिष्ये च नात्र विघ्नो भविष्यति ॥ (१९।२)

नेदं शक्यं वृथा कर्तुं मम सत्रं कथंचन । (२०।१)

वर्षिष्यतीह वा देवो न वा देवो भविष्यति ॥ (२०।२)

अथ वाभ्यर्थनाम् इन्द्रः कुर्यान्न त्विह कामतः । (२१।१)

स्वयम् इन्द्रो भविष्यामि जीवयिष्यामि च प्रजाः ॥ (२१।२)

यो यद् आहारजातश्च स तथैव भविष्यति । (२२।१)

विशेषं चैव कर्तास्मि पुनः पुनर् अतीव हि ॥ (२२।२)

अद्येह स्वर्णम् अभ्येतु यच्चान्यद् वसु दुर्लभम् । (२३।१)

त्रिषु लोकेषु यच्चास्ति तद् इहागच्छतां स्वयम् ॥ (२३।२)

दिव्याश्चाप्सरसां संघाः सगन्धर्वाः सकिंनराः । (२४।१)

विश्वावसुश्च ये चान्ये ते ऽप्युपासन्तु वः सदा ॥ (२४।२)

उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्च यत् किंचिद् वसु विद्यते । (२५।१)

सर्वं तद् इह यज्ञे मे स्वयम् एवोपतिष्ठतु । (२५।२)

स्वर्गं स्वर्गसदश्चैव धर्मश्च स्वयम् एव तु ॥ (२५।३)

इत्युक्ते सर्वम् एवैतद् अभवत् तस्य धीमतः । (२६।१)

ततस्ते मुनयो दृष्ट्वा मुनेस्तस्य तपोबलम् । (२६।२)

विस्मिता वचनं प्राहुर् इदं सर्वे महार्थवत् ॥ (२६।३)

प्रीताः स्म तव वाक्येन न त्विच्छामस्तपोव्ययम् । (२७।१)

स्वैर् एव यज्ञैस्तुष्टाः स्मो न्यायेनेच्छामहे वयम् ॥ (२७।२)

यज्ञान् दीक्षास्तथा होमान् यच्चान्यन्मृगयामहे । (२८।१)

तन्नो ऽस्तु स्वकृतैर् यज्ञैर् नान्यतो मृगयामहे ॥ (२८।२)

न्यायेनोपार्जिताहाराः स्वकर्मनिरता वयम् । (२९।१)

वेदांश्च ब्रह्मचर्येण न्यायतः प्रार्थयामहे ॥ (२९।२)

न्यायेनोत्तरकालं च गृहेभ्यो निःसृता वयम् । (३०।१)

धर्मदृष्टैर् विधिद्वारैस्तपस्तप्स्यामहे वयम् ॥ (३०।२)

भवतः सम्यग् एषा हि बुद्धिर् हिंसाविवर्जिता । (३१।१)

एताम् अहिंसां यज्ञेषु ब्रूयास्त्वं सततं प्रभो ॥ (३१।२)

प्रीतास्ततो भविष्यामो वयं द्विजवरोत्तम । (३२।१)

विसर्जिताः समाप्तौ च सत्राद् अस्माद् व्रजामहे ॥ (३२।२)

वैशंपायन उवाच । (३३।१)

तथा कथयताम् एव देवराजः पुरंदरः । (३३।२)

ववर्ष सुमहातेजा दृष्ट्वा तस्य तपोबलम् ॥ (३३।३)

असमाप्तौ च यज्ञस्य तस्यामितपराक्रमः । (३४।१)

निकामवर्षी देवेन्द्रो बभूव जनमेजय ॥ (३४।२)

प्रसादयामास च तम् अगस्त्यं त्रिदशेश्वरः । (३५।१)

स्वयम् अभ्येत्य राजर्षे पुरस्कृत्य बृहस्पतिम् ॥ (३५।२)

ततो यज्ञसमाप्तौ तान् विससर्ज महामुनीन् । (३६।१)

अगस्त्यः परमप्रीतः पूजयित्वा यथाविधि ॥ (३६।२)