दुर्योधन उवाच । (१।१)

परेषाम् एव यशसा श्लाघसे त्वं सदा छन्नः कुत्सयन् धार्तराष्ट्रान् । (१।२)

जानीमस्त्वां विदुर यत्प्रियस्त्वं बालान् इवास्मान् अवमन्यसे त्वम् ॥ (१।३)

सुविज्ञेयः पुरुषो ऽन्यत्रकामो निन्दाप्रशंसे हि तथा युनक्ति । (२।१)

जिह्वा मनस्ते हृदयं निर्व्यनक्ति ज्यायो निराह मनसः प्रातिकूल्यम् ॥ (२।२)

उत्सङ्गेन व्याल इवाहृतो ऽसि मार्जारवत् पोषकं चोपहंसि । (३।१)

भर्तृघ्नत्वान्न हि पापीय आहुस् तस्मात् क्षत्तः किं न बिभेषि पापात् ॥ (३।२)

जित्वा शत्रून् फलम् आप्तं महन्नो मास्मान् क्षत्तः परुषाणीह वोचः । (४।१)

द्विषद्भिस्त्वं संप्रयोगाभिनन्दी मुहुर् द्वेषं यासि नः संप्रमोहात् ॥ (४।२)

अमित्रतां याति नरो ऽक्षमं ब्रुवन् निगूहते गुह्यम् अमित्रसंस्तवे । (५।१)

तदाश्रितापत्रपा किं न बाधते यद् इच्छसि त्वं तद् इहाद्य भाषसे ॥ (५।२)

मा नो ऽवमंस्था विद्म मनस्तवेदं शिक्षस्व बुद्धिं स्थविराणां सकाशात् । (६।१)

यशो रक्षस्व विदुर सम्प्रणीतं मा व्यापृतः परकार्येषु भूस्त्वम् ॥ (६।२)

अहं कर्तेति विदुर मावमंस्था मा नो नित्यं परुषाणीह वोचः । (७।१)

न त्वां पृच्छामि विदुर यद्धितं मे स्वस्ति क्षत्तर् मा तितिक्षून् क्षिणु त्वम् ॥ (७।२)

एकः शास्ता न द्वितीयो ऽस्ति शास्ता गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता । (८।१)

तेनानुशिष्टः प्रवणाद् इवाम्भो यथा नियुक्तो ऽस्मि तथा वहामि ॥ (८।२)

भिनत्ति शिरसा शैलम् अहिं भोजयते च यः । (९।१)

स एव तस्य कुरुते कार्याणाम् अनुशासनम् ॥ (९।२)

यो बलाद् अनुशास्तीह सो ऽमित्रं तेन विन्दति । (१०।१)

मित्रताम् अनुवृत्तं तु समुपेक्षेत पण्डितः ॥ (१०।२)

प्रदीप्य यः प्रदीप्ताग्निं प्राक् त्वरन्नाभिधावति । (११।१)

भस्मापि न स विन्देत शिष्टं क्वचन भारत ॥ (११।२)

न वासयेत् पारवर्ग्यं द्विषन्तं विशेषतः क्षत्तर् अहितं मनुष्यम् । (१२।१)

स यत्रेच्छसि विदुर तत्र गच्छ सुसान्त्वितापि ह्यसती स्त्री जहाति ॥ (१२।२)

विदुर उवाच । (१३।१)

एतावता ये पुरुषं त्यजन्ति तेषां सख्यम् अन्तवद् ब्रूहि राजन् । (१३।२)

राज्ञां हि चित्तानि परिप्लुतानि सान्त्वं दत्त्वा मुसलैर् घातयन्ति ॥ (१३।३)

अबालस्त्वं मन्यसे राजपुत्र बालो ऽहम् इत्येव सुमन्दबुद्धे । (१४।१)

यः सौहृदे पुरुषं स्थापयित्वा पश्चाद् एनं दूषयते स बालः ॥ (१४।२)

न श्रेयसे नीयते मन्दबुद्धिः स्त्री श्रोत्रियस्येव गृहे प्रदुष्टा । (१५।१)

ध्रुवं न रोचेद् भरतर्षभस्य पतिः कुमार्या इव षष्टिवर्षः ॥ (१५।२)

अनुप्रियं चेद् अनुकाङ्क्षसे त्वं सर्वेषु कार्येषु हिताहितेषु । (१६।१)

स्त्रियश्च राजञ् जडपङ्गुकांश्च पृच्छ त्वं वै तादृशांश्चैव मूढान् ॥ (१६।२)

लभ्यः खलु प्रातिपीय नरो ऽनुप्रियवाग् इह । (१७।१)

अप्रियस्य तु पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ॥ (१७।२)

यस्तु धर्मे पराश्वस्य हित्वा भर्तुः प्रियाप्रिये । (१८।१)

अप्रियाण्याह पथ्यानि तेन राजा सहायवान् ॥ (१८।२)

अव्याधिजं कटुकं तीक्ष्णम् उष्णं यशोमुषं परुषं पूतिगन्धि । (१९।१)

सतां पेयं यन्न पिबन्त्यसन्तो मन्युं महाराज पिब प्रशाम्य ॥ (१९।२)

वैचित्रवीर्यस्य यशो धनं च वाञ्छाम्यहं सहपुत्रस्य शश्वत् । (२०।१)

यथा तथा वो ऽस्तु नमश्च वो ऽस्तु ममापि च स्वस्ति दिशन्तु विप्राः ॥ (२०।२)

आशीविषान्नेत्रविषान् कोपयेन्न तु पण्डितः । (२१।१)

एवं ते ऽहं वदामीदं प्रयतः कुरुनन्दन ॥ (२१।२)