वैशंपायन उवाच । (१।१)

कुरुक्षेत्रं ततो दृष्ट्वा दत्त्वा दायांश्च सात्वतः । (१।२)

आश्रमं सुमहद् दिव्यम् अगमज्जनमेजय ॥ (१।३)

मधूकाम्रवनोपेतं प्लक्षन्यग्रोधसंकुलम् । (२।१)

चिरिबिल्वयुतं पुण्यं पनसार्जुनसंकुलम् ॥ (२।२)

तं दृष्ट्वा यादवश्रेष्ठः प्रवरं पुण्यलक्षणम् । (३।१)

पप्रच्छ तान् ऋषीन् सर्वान् कस्याश्रमवरस्त्वयम् ॥ (३।२)

ते तु सर्वे महात्मानम् ऊचू राजन् हलायुधम् । (४।१)

शृणु विस्तरतो राम यस्यायं पूर्वम् आश्रमः ॥ (४।२)

अत्र विष्णुः पुरा देवस्तप्तवांस्तप उत्तमम् । (५।१)

अत्रास्य विधिवद् यज्ञाः सर्वे वृत्ताः सनातनाः ॥ (५।२)

अत्रैव ब्राह्मणी सिद्धा कौमारब्रह्मचारिणी । (६।१)

योगयुक्ता दिवं याता तपःसिद्धा तपस्विनी ॥ (६।२)

बभूव श्रीमती राजञ् शाण्डिल्यस्य महात्मनः । (७।१)

सुता धृतव्रता साध्वी नियता ब्रह्मचारिणी ॥ (७।२)

सा तु प्राप्य परं योगं गता स्वर्गम् अनुत्तमम् । (८।१)

भुक्त्वाश्रमे ऽश्वमेधस्य फलं फलवतां शुभा । (८।२)

गता स्वर्गं महाभागा पूजिता नियतात्मभिः ॥ (८।३)

अभिगम्याश्रमं पुण्यं दृष्ट्वा च यदुपुंगवः । (९।१)

ऋषींस्तान् अभिवाद्याथ पार्श्वे हिमवतो ऽच्युतः । (९।२)

स्कन्धावाराणि सर्वाणि निवर्त्यारुरुहे ऽचलम् ॥ (९।३)

नातिदूरं ततो गत्वा नगं तालध्वजो बली । (१०।१)

पुण्यं तीर्थवरं दृष्ट्वा विस्मयं परमं गतः ॥ (१०।२)

प्रभवं च सरस्वत्याः प्लक्षप्रस्रवणं बलः । (११।१)

सम्प्राप्तः कारपचनं तीर्थप्रवरम् उत्तमम् ॥ (११।२)

हलायुधस्तत्र चापि दत्त्वा दानं महाबलः । (१२।१)

आप्लुतः सलिले शीते तस्माच्चापि जगाम ह । (१२।२)

आश्रमं परमप्रीतो मित्रस्य वरुणस्य च ॥ (१२।३)

इन्द्रो ऽग्निर् अर्यमा चैव यत्र प्राक् प्रीतिम् आप्नुवन् । (१३।१)

तं देशं कारपचनाद् यमुनायां जगाम ह ॥ (१३।२)

स्नात्वा तत्रापि धर्मात्मा परां तुष्टिम् अवाप्य च । (१४।१)

ऋषिभिश्चैव सिद्धैश्च सहितो वै महाबलः । (१४।२)

उपविष्टः कथाः शुभ्राः शुश्राव यदुपुंगवः ॥ (१४।३)

तथा तु तिष्ठतां तेषां नारदो भगवान् ऋषिः । (१५।१)

आजगामाथ तं देशं यत्र रामो व्यवस्थितः ॥ (१५।२)

जटामण्डलसंवीतः स्वर्णचीरी महातपाः । (१६।१)

हेमदण्डधरो राजन् कमण्डलुधरस्तथा ॥ (१६।२)

कच्छपीं सुखशब्दां तां गृह्य वीणां मनोरमाम् । (१७।१)

नृत्ये गीते च कुशलो देवब्राह्मणपूजितः ॥ (१७।२)

प्रकर्ता कलहानां च नित्यं च कलहप्रियः । (१८।१)

तं देशम् अगमद् यत्र श्रीमान् रामो व्यवस्थितः ॥ (१८।२)

प्रत्युत्थाय तु ते सर्वे पूजयित्वा यतव्रतम् । (१९।१)

देवर्षिं पर्यपृच्छन्त यथावृत्तं कुरून् प्रति ॥ (१९।२)

ततो ऽस्याकथयद् राजन्नारदः सर्वधर्मवित् । (२०।१)

सर्वम् एव यथावृत्तम् अतीतं कुरुसंक्षयम् ॥ (२०।२)

ततो ऽब्रवीद् रौहिणेयो नारदं दीनया गिरा । (२१।१)

किमवस्थं तु तत् क्षत्रं ये च तत्राभवन्नृपाः ॥ (२१।२)

श्रुतम् एतन्मया पूर्वं सर्वम् एव तपोधन । (२२।१)

विस्तरश्रवणे जातं कौतूहलम् अतीव मे ॥ (२२।२)

नारद उवाच । (२३।१)

पूर्वम् एव हतो भीष्मो द्रोणः सिन्धुपतिस्तथा । (२३।२)

हतो वैकर्तनः कर्णः पुत्राश्चास्य महारथाः ॥ (२३।३)

भूरिश्रवा रौहिणेय मद्रराजश्च वीर्यवान् । (२४।१)

एते चान्ये च बहवस्तत्र तत्र महाबलाः ॥ (२४।२)

प्रियान् प्राणान् परित्यज्य प्रियार्थं कौरवस्य वै । (२५।१)

राजानो राजपुत्राश्च समरेष्वनिवर्तिनः ॥ (२५।२)

अहतांस्तु महाबाहो शृणु मे तत्र माधव । (२६।१)

धार्तराष्ट्रबले शेषाः कृपो भोजश्च वीर्यवान् । (२६।२)

अश्वत्थामा च विक्रान्तो भग्नसैन्या दिशो गताः ॥ (२६।३)

दुर्योधनो हते सैन्ये प्रद्रुतेषु कृपादिषु । (२७।१)

ह्रदं द्वैपायनं नाम विवेश भृशदुःखितः ॥ (२७।२)

शयानं धार्तराष्ट्रं तु स्तम्भिते सलिले तदा । (२८।१)

पाण्डवाः सह कृष्णेन वाग्भिर् उग्राभिर् आर्दयन् ॥ (२८।२)

स तुद्यमानो बलवान् वाग्भी राम समन्ततः । (२९।१)

उत्थितः प्राग्घ्रदाद् वीरः प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥ (२९।२)

स चाप्युपगतो युद्धं भीमेन सह सांप्रतम् । (३०।१)

भविष्यति च तत् सद्यस्तयो राम सुदारुणम् ॥ (३०।२)

यदि कौतूहलं ते ऽस्ति व्रज माधव माचिरम् । (३१।१)

पश्य युद्धं महाघोरं शिष्ययोर् यदि मन्यसे ॥ (३१।२)

वैशंपायन उवाच । (३२।१)

नारदस्य वचः श्रुत्वा तान् अभ्यर्च्य द्विजर्षभान् । (३२।२)

सर्वान् विसर्जयामास ये तेनाभ्यागताः सह । (३२।३)

गम्यतां द्वारकां चेति सो ऽन्वशाद् अनुयायिनः ॥ (३२।४)

सो ऽवतीर्याचलश्रेष्ठात् प्लक्षप्रस्रवणाच्छुभात् । (३३।१)

ततः प्रीतमना रामः श्रुत्वा तीर्थफलं महत् । (३३।२)

विप्राणां संनिधौ श्लोकम् अगायद् इदम् अच्युतः ॥ (३३।३)

सरस्वतीवाससमा कुतो रतिः सरस्वतीवाससमाः कुतो गुणाः । (३४।१)

सरस्वतीं प्राप्य दिवं गता जनाः सदा स्मरिष्यन्ति नदीं सरस्वतीम् ॥ (३४।२)

सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या सरस्वती लोकसुखावहा सदा । (३५।१)

सरस्वतीं प्राप्य जनाः सुदुष्कृताः सदा न शोचन्ति परत्र चेह च ॥ (३५।२)

ततो मुहुर् मुहुः प्रीत्या प्रेक्षमाणः सरस्वतीम् । (३६।१)

हयैर् युक्तं रथं शुभ्रम् आतिष्ठत परंतपः ॥ (३६।२)

स शीघ्रगामिना तेन रथेन यदुपुंगवः । (३७।१)

दिदृक्षुर् अभिसम्प्राप्तः शिष्ययुद्धम् उपस्थितम् ॥ (३७।२)