संजय उवाच । (१।१)

दुर्योधनस्य तद् वाक्यं निशम्य भरतर्षभः । (१।२)

नेत्राभ्याम् अतिताम्राभ्यां कैतव्यं समुदैक्षत ॥ (१।३)

स केशवम् अभिप्रेक्ष्य गुडाकेशो महायशाः । (२।१)

अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ (२।२)

स्ववीर्यं यः समाश्रित्य समाह्वयति वै परान् । (३।१)

अभीतः पूरयञ् शक्तिं स वै पुरुष उच्यते ॥ (३।२)

परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान् । (४।१)

क्षत्रबन्धुर् अशक्तत्वाल् लोके स पुरुषाधमः ॥ (४।२)

स त्वं परेषां वीर्येण मन्यसे वीर्यम् आत्मनः । (५।१)

स्वयं कापुरुषो मूढः परांश्च क्षेप्तुम् इच्छसि ॥ (५।२)

यस्त्वं वृद्धं सर्वराज्ञां हितबुद्धिं जितेन्द्रियम् । (६।१)

मरणाय महाबुद्धिं दीक्षयित्वा विकत्थसे ॥ (६।२)

भावस्ते विदितो ऽस्माभिर् दुर्बुद्धे कुलपांसन । (७।१)

न हनिष्यन्ति गाङ्गेयं पाण्डवा घृणयेति च ॥ (७।२)

यस्य वीर्यं समाश्रित्य धार्तराष्ट्र विकत्थसे । (८।१)

हन्तास्मि प्रथमं भीष्मं मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ (८।२)

कैतव्य गत्वा भरतान् समेत्य सुयोधनं धार्तराष्ट्रं ब्रवीहि । (९।१)

तथेत्याह अर्जुनः सव्यसाची निशाव्यपाये भविता विमर्दः ॥ (९।२)

यद् वो ऽब्रवीद् वाक्यम् अदीनसत्त्वो मध्ये कुरूणां हर्षयन् सत्यसंधः । (१०।१)

अहं हन्ता पाण्डवानाम् अनीकं शाल्वेयकांश्चेति ममैष भारः ॥ (१०।२)

हन्याम् अहं द्रोणम् ऋते हि लोकं न ते भयं विद्यते पाण्डवेभ्यः । (११।१)

ततो हि ते लब्धतमं च राज्यं क्षयं गताः पाण्डवाश्चेति भावः ॥ (११।२)

स दर्पपूर्णो न समीक्षसे त्वम् अनर्थम् आत्मन्यपि वर्तमानम् । (१२।१)

तस्माद् अहं ते प्रथमं समूहे हन्ता समक्षं कुरुवृद्धम् एव ॥ (१२।२)

सूर्योदये युक्तसेनः प्रतीक्ष्य ध्वजी रथी रक्ष च सत्यसंधम् । (१३।१)

अहं हि वः पश्यतां द्वीपम् एनं रथाद् भीष्मं पातयितास्मि बाणैः ॥ (१३।२)

श्वोभूते कत्थनावाक्यं विज्ञास्यति सुयोधनः । (१४।१)

अर्दितं शरजालेन मया दृष्ट्वा पितामहम् ॥ (१४।२)

यद् उक्तश्च सभामध्ये पुरुषो ह्रस्वदर्शनः । (१५।१)

क्रुद्धेन भीमसेनेन भ्राता दुःशासनस्तव ॥ (१५।२)

अधर्मज्ञो नित्यवैरी पापबुद्धिर् नृशंसकृत् । (१६।१)

सत्यां प्रतिज्ञां नचिराद् रक्ष्यसे तां सुयोधन ॥ (१६।२)

अभिमानस्य दर्पस्य क्रोधपारुष्ययोस्तथा । (१७।१)

नैष्ठुर्यस्यावलेपस्य आत्मसंभावनस्य च ॥ (१७।२)

नृशंसतायास्तैक्ष्ण्यस्य धर्मविद्वेषणस्य च । (१८।१)

अधर्मस्यातिवादस्य वृद्धातिक्रमणस्य च ॥ (१८।२)

दर्शनस्य च वक्रस्य कृत्स्नस्यापनयस्य च । (१९।१)

द्रक्ष्यसि त्वं फलं तीव्रम् अचिरेण सुयोधन ॥ (१९।२)

वासुदेवद्वितीये हि मयि क्रुद्धे नराधिप । (२०।१)

आशा ते जीविते मूढ राज्ये वा केन हेतुना ॥ (२०।२)

शान्ते भीष्मे तथा द्रोणे सूतपुत्रे च पातिते । (२१।१)

निराशो जीविते राज्ये पुत्रेषु च भविष्यसि ॥ (२१।२)

भ्रातॄणां निधनं दृष्ट्वा पुत्राणां च सुयोधन । (२२।१)

भीमसेनेन निहतो दुष्कृतानि स्मरिष्यसि ॥ (२२।२)

न द्वितीयां प्रतिज्ञां हि प्रतिज्ञास्यति केशवः । (२३।१)

सत्यं ब्रवीम्यहं ह्येतत् सर्वं सत्यं भविष्यति ॥ (२३।२)

इत्युक्तः कैतवो राजंस्तद् वाक्यम् उपधार्य च । (२४।१)

अनुज्ञातो निववृते पुनर् एव यथागतम् ॥ (२४।२)

उपावृत्य तु पाण्डुभ्यः कैतव्यो धृतराष्ट्रजम् । (२५।१)

गत्वा यथोक्तं तत् सर्वम् उवाच कुरुसंसदि ॥ (२५।२)

केशवार्जुनयोर् वाक्यं निशम्य भरतर्षभः । (२६।१)

दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चाभ्यभाषत ॥ (२६।२)

आज्ञापयत राज्ञश्च बलं मित्रबलं तथा । (२७।१)

यथा प्राग् उदयात् सर्वा युक्ता तिष्ठत्यनीकिनी ॥ (२७।२)

ततः कर्णसमादिष्टा दूताः प्रत्वरिता रथैः । (२८।१)

उष्ट्रवामीभिर् अप्यन्ये सदश्वैश्च महाजवैः ॥ (२८।२)

तूर्णं परिययुः सेनां कृत्स्नां कर्णस्य शासनात् । (२९।१)

आज्ञापयन्तो राज्ञस्तान् योगः प्राग् उदयाद् इति ॥ (२९।२)