संजय उवाच । (१।१)

शतानीकं शरैस्तूर्णं निर्दहन्तं चमूं तव । (१।२)

चित्रसेनस्तव सुतो वारयामास भारत ॥ (१।३)

नाकुलिश्चित्रसेनं तु नाराचेनार्दयद् भृशम् । (२।१)

स च तं प्रतिविव्याध दशभिर् निशितैः शरैः ॥ (२।२)

चित्रसेनो महाराज शतानीकं पुनर् युधि । (३।१)

नवभिर् निशितैर् बाणैर् आजघान स्तनान्तरे ॥ (३।२)

नाकुलिस्तस्य विशिखैर् वर्म संनतपर्वभिः । (४।१)

गात्रात् संच्यावयामास तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (४।२)

सो ऽपेतवर्मा पुत्रस्ते विरराज भृशं नृप । (५।१)

उत्सृज्य काले राजेन्द्र निर्मोकम् इव पन्नगः ॥ (५।२)

ततो ऽस्य निशितैर् बाणैर् ध्वजं चिछेद नाकुलिः । (६।१)

धनुश्चैव महाराज यतमानस्य संयुगे ॥ (६।२)

स छिन्नधन्वा समरे विवर्मा च महारथः । (७।१)

धनुर् अन्यन्महाराज जग्राहारिविदारणम् ॥ (७।२)

ततस्तूर्णं चित्रसेनो नाकुलिं नवभिः शरैः । (८।१)

विव्याध समरे क्रुद्धो भरतानां महारथः ॥ (८।२)

शतानीको ऽथ संक्रुद्धश्चित्रसेनस्य मारिष । (९।१)

जघान चतुरो वाहान् सारथिं च नरोत्तमः ॥ (९।२)

अवप्लुत्य रथात् तस्माच्चित्रसेनो महारथः । (१०।१)

नाकुलिं पञ्चविंशत्या शराणाम् आर्दयद् बली ॥ (१०।२)

तस्य तत् कुर्वतः कर्म नकुलस्य सुतो रणे । (११।१)

अर्धचन्द्रेण चिछेद चापं रत्नविभूषितम् ॥ (११।२)

स छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । (१२।१)

आरुरोह रथं तूर्णं हार्दिक्यस्य महात्मनः ॥ (१२।२)

द्रुपदं तु सहानीकं द्रोणप्रेप्सुं महारथम् । (१३।१)

वृषसेनो ऽभ्ययात् तूर्णं किरञ् शरशतैस्तदा ॥ (१३।२)

यज्ञसेनस्तु समरे कर्णपुत्रं महारथम् । (१४।१)

षष्ट्या शराणां विव्याध बाह्वोर् उरसि चानघ ॥ (१४।२)

वृषसेनस्तु संक्रुद्धो यज्ञसेनं रथे स्थितम् । (१५।१)

बहुभिः सायकैस्तीक्ष्णैर् आजघान स्तनान्तरे ॥ (१५।२)

तावुभौ शरनुन्नाङ्गौ शरकण्टकिनौ रणे । (१६।१)

व्यभ्राजेतां महाराज श्वाविधौ शललैर् इव ॥ (१६।२)

रुक्मपुङ्खैर् अजिह्माग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ । (१७।१)

रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ (१७।२)

तपनीयनिभौ चित्रौ कल्पवृक्षाविवाद्भुतौ । (१८।१)

किंशुकाविव चोत्फुल्लौ व्यकाशेतां रणाजिरे ॥ (१८।२)

वृषसेनस्ततो राजन्नवभिर् द्रुपदं शरैः । (१९।१)

विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनश्चान्यैस्त्रिभिः शरैः ॥ (१९।२)

ततः शरसहस्राणि विमुञ्चन् विबभौ तदा । (२०।१)

कर्णपुत्रो महाराज वर्षमाण इवाम्बुदः ॥ (२०।२)

ततस्तु द्रुपदानीकं शरैश्छिन्नतनुच्छदम् । (२१।१)

सम्प्राद्रवद् रणे राजन्निशीथे भैरवे सति ॥ (२१।२)

प्रदीपैर् हि परित्यक्तैर् ज्वलद्भिस्तैः समन्ततः । (२२।१)

व्यराजत मही राजन् वीताभ्रा द्यौर् इव ग्रहैः ॥ (२२।२)

तथाङ्गदैर् निपतितैर् व्यराजत वसुंधरा । (२३।१)

प्रावृट्काले महाराज विद्युद्भिर् इव तोयदः ॥ (२३।२)

ततः कर्णसुतत्रस्ताः सोमका विप्रदुद्रुवुः । (२४।१)

यथेन्द्रभयवित्रस्ता दानवास् तारकामये ॥ (२४।२)

तेनार्द्यमानाः समरे द्रवमाणाश्च सोमकाः । (२५।१)

व्यराजन्त महाराज प्रदीपैर् अवभासिताः ॥ (२५।२)

तांस्तु निर्जित्य समरे कर्णपुत्रो व्यरोचत । (२६।१)

मध्यंदिनम् अनुप्राप्तो घर्मांशुर् इव भारत ॥ (२६।२)

तेषु राजसहस्रेषु तावकेषु परेषु च । (२७।१)

एक एव ज्वलंस्तस्थौ वृषसेनः प्रतापवान् ॥ (२७।२)

स विजित्य रणे शूरान् सोमकानां महारथान् । (२८।१)

जगाम त्वरितस्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ (२८।२)

प्रतिविन्ध्यम् अथ क्रुद्धं प्रदहन्तं रणे रिपून् । (२९।१)

दुःशासनस्तव सुतः प्रत्युद्गच्छन्महारथः ॥ (२९।२)

तयोः समागमो राजंश्चित्ररूपो बभूव ह । (३०।१)

व्यपेतजलदे व्योम्नि बुधभार्गवयोर् इव ॥ (३०।२)

प्रतिविन्ध्यं तु समरे कुर्वाणं कर्म दुष्करम् । (३१।१)

दुःशासनस्त्रिभिर् बाणैर् ललाटे समविध्यत ॥ (३१।२)

सो ऽतिविद्धो बलवता पुत्रेण तव धन्विना । (३२।१)

विरराज महाबाहुः सशृङ्ग इव पर्वतः ॥ (३२।२)

दुःशासनं तु समरे प्रतिविन्ध्यो महारथः । (३३।१)

नवभिः सायकैर् विद्ध्वा पुनर् विव्याध सप्तभिः ॥ (३३।२)

तत्र भारत पुत्रस्ते कृतवान् कर्म दुष्करम् । (३४।१)

प्रतिविन्ध्यहयान् उग्रैः पातयामास यच्छरैः ॥ (३४।२)

सारथिं चास्य भल्लेन ध्वजं च समपातयत् । (३५।१)

रथं च शतशो राजन् व्यधमत् तस्य धन्विनः ॥ (३५।२)

पताकाश्च स तूणीरान् रश्मीन् योक्त्राणि चाभिभो । (३६।१)

चिछेद तिलशः क्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः ॥ (३६।२)

विरथः स तु धर्मात्मा धनुष्पाणिर् अवस्थितः । (३७।१)

अयोधयत् तव सुतं किरञ् शरशतान् बहून् ॥ (३७।२)

क्षुरप्रेण धनुस्तस्य चिछेद कृतहस्तवत् । (३८।१)

अथैनं दशभिर् भल्लैश्छिन्नधन्वानम् आर्दयत् ॥ (३८।२)

तं दृष्ट्वा विरथं तत्र भ्रातरो ऽस्य महारथाः । (३९।१)

अन्ववर्तन्त वेगेन महत्या सेनया सह ॥ (३९।२)

आप्लुतः स ततो यानं सुतसोमस्य भास्वरम् । (४०।१)

धनुर् गृह्य महाराज विव्याध तनयं तव ॥ (४०।२)

ततस्तु तावकाः सर्वे परिवार्य सुतं तव । (४१।१)

अभ्यवर्तन्त संग्रामे महत्या सेनया वृताः ॥ (४१।२)

ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत । (४२।१)

निशीथे दारुणे काले यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ (४२।२)