विभाण्डक उवाच । (१।१)

रक्षांसि चैतानि चरन्ति पुत्र रूपेण तेनाद्भुतदर्शनेन । (१।२)

अतुल्यरूपाण्यतिघोरवन्ति विघ्नं सदा तपसश् चिन्तयन्ति ॥ (१।३)

सुरूपरूपाणि च तानि तात प्रलोभयन्ते विविधैर् उपायैः । (२।१)

सुखाच्च लोकाच्च निपातयन्ति तान्युग्रकर्माणि मुनीन् वनेषु ॥ (२।२)

न तानि सेवेत मुनिर् यतात्मा सतां लोकान् प्रार्थयानः कथंचित् । (३।१)

कृत्वा विघ्नं तापसानां रमन्ते पापाचारास् तपसस् तान्यपाप ॥ (३।२)

असज्जनेनाचरितानि पुत्र पापान्यपेयानि मधूनि तानि । (४।१)

माल्यानि चैतानि न वै मुनीनां स्मृतानि चित्रोज्ज्वलगन्धवन्ति ॥ (४।२)

लोमश उवाच । (५।१)

रक्षांसि तानीति निवार्य पुत्रं विभाण्डकस् तां मृगयां बभूव । (५।२)

नासादयामास यदा त्र्यहेण तदा स पर्याववृत आश्रमाय ॥ (५।३)

यदा पुनः काश्यपो वै जगाम फलान्याहर्तुं विधिना श्रामणेन । (६।१)

तदा पुनर् लोभयितुं जगाम सा वेशयोषा मुनिम् ऋश्यशृङ्गम् ॥ (६।२)

दृष्ट्वैव ताम् ऋश्यशृङ्गः प्रहृष्टः संभ्रान्तरूपो ऽभ्यपतत् तदानीम् । (७।१)

प्रोवाच चैनां भवत आश्रमाय गच्छाव यावन् न पिता ममैति ॥ (७।२)

ततो राजन् काश्यपस्यैकपुत्रं प्रवेश्य योगेन विमुच्य नावम् । (८।१)

प्रलोभयन्त्यो विविधैर् उपायैर् आजग्मुर् अङ्गाधिपतेः समीपम् ॥ (८।२)

संस्थाप्य ताम् आश्रमदर्शने तु संतारितां नावम् अतीव शुभ्राम् । (९।१)

तीराद् उपादाय तथैव चक्रे राजाश्रमं नाम वनं विचित्रम् ॥ (९।२)

अन्तःपुरे तं तु निवेश्य राजा विभाण्डकस्यात्मजम् एकपुत्रम् । (१०।१)

ददर्श देवं सहसा प्रवृष्टम् आपूर्यमाणं च जगज्जलेन ॥ (१०।२)

स लोमपादः परिपूर्णकामः सुतां ददावृश्यशृङ्गाय शान्ताम् । (११।१)

क्रोधप्रतीकारकरं च चक्रे गोभिश्च मार्गेष्वभिकर्षणं च ॥ (११।२)

विभाण्डकस्याव्रजतः स राजा पशून् प्रभूतान् पशुपांश्च वीरान् । (१२।१)

समादिशत् पुत्रगृद्धी महर्षिर् विभाण्डकः परिपृच्छेद् यदा वः ॥ (१२।२)

स वक्तव्यः प्राञ्जलिभिर् भवद्भिः पुत्रस्य ते पशवः कर्षणं च । (१३।१)

किं ते प्रियं वै क्रियतां महर्षे दासाः स्म सर्वे तव वाचि बद्धाः ॥ (१३।२)

अथोपायात् स मुनिश् चण्डकोपः स्वम् आश्रमं मूलफलानि गृह्य । (१४।१)

अन्वेषमाणश्च न तत्र पुत्रं ददर्श चुक्रोध ततो भृशं सः ॥ (१४।२)

ततः स कोपेन विदीर्यमाण आशङ्कमानो नृपतेर् विधानम् । (१५।१)

जगाम चम्पां प्रदिधक्षमाणस् तम् अङ्गराजं विषयं च तस्य ॥ (१५।२)

स वै श्रान्तः क्षुधितः काश्यपस् तान् घोषान् समासादितवान् समृद्धान् । (१६।१)

गोपैश्च तैर् विधिवत् पूज्यमानो राजेव तां रात्रिम् उवास तत्र ॥ (१६।२)

सम्प्राप्य सत्कारम् अतीव तेभ्यः प्रोवाच कस्य प्रथिताः स्थ सौम्याः । (१७।१)

ऊचुस् ततस् ते ऽभ्युपगम्य सर्वे धनं तवेदं विहितं सुतस्य ॥ (१७।२)

देशे तु देशे तु स पूज्यमानस् तांश्चैव शृण्वन् मधुरान् प्रलापान् । (१८।१)

प्रशान्तभूयिष्ठरजाः प्रहृष्टः समाससादाङ्गपतिं पुरस्थम् ॥ (१८।२)

सम्पूजितस् तेन नरर्षभेण ददर्श पुत्रं दिवि देवं यथेन्द्रम् । (१९।१)

शान्तां स्नुषां चैव ददर्श तत्र सौदामिनीम् उच्चरन्तीं यथैव ॥ (१९।२)

ग्रामांश्च घोषांश् च सुतं च दृष्ट्वा शान्तां च शान्तो ऽस्य परः स कोपः । (२०।१)

चकार तस्मै परमं प्रसादं विभाण्डको भूमिपतेर् नरेन्द्र ॥ (२०।२)

स तत्र निक्षिप्य सुतं महर्षिर् उवाच सूर्याग्निसमप्रभावम् । (२१।१)

जाते पुत्रे वनम् एवाव्रजेथा राज्ञः प्रियाण्यस्य सर्वाणि कृत्वा ॥ (२१।२)

स तद्वचः कृतवान् ऋश्यशृङ्गो ययौ च यत्रास्य पिता बभूव । (२२।१)

शान्ता चैनं पर्यचरद् यथावत् खे रोहिणी सोमम् इवानुकूला ॥ (२२।२)

अरुन्धती वा सुभगा वसिष्ठं लोपामुद्रा वापि यथा ह्यगस्त्यम् । (२३।१)

नलस्य वा दमयन्ती यथाभूद् यथा शची वज्रधरस्य चैव ॥ (२३।२)

नाडायनी चेन्द्रसेना यथैव वश्या नित्यं मुद्गलस्याजमीढ । (२४।१)

तथा शान्ता ऋश्यशृङ्गं वनस्थं प्रीत्या युक्ता पर्यचरन्नरेन्द्र ॥ (२४।२)

तस्याश्रमः पुण्य एषो विभाति महाह्रदं शोभयन् पुण्यकीर्तेः । (२५।१)

अत्र स्नातः कृतकृत्यो विशुद्धस् तीर्थान्यन्यान्यनुसंयाहि राजन् ॥ (२५।२)