विदुर उवाच । (१।१)

यो ऽभ्यर्थितः सद्भिर् असज्जमानः करोत्यर्थं शक्तिम् अहापयित्वा । (१।२)

क्षिप्रं यशस्तं समुपैति सन्तम् अलं प्रसन्ना हि सुखाय सन्तः ॥ (१।३)

महान्तम् अप्यर्थम् अधर्मयुक्तं यः संत्यजत्यनुपाक्रुष्ट एव । (२।१)

सुखं स दुःखान्यवमुच्य शेते जीर्णां त्वचं सर्प इवावमुच्य ॥ (२।२)

अनृतं च समुत्कर्षे राजगामि च पैशुनम् । (३।१)

गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ (३।२)

असूयैकपदं मृत्युर् अतिवादः श्रियो वधः । (४।१)

अशुश्रूषा त्वरा श्लाघा विद्यायाः शत्रवस्त्रयः ॥ (४।२)

सुखार्थिनः कुतो विद्या नास्ति विद्यार्थिनः सुखम् । (५।१)

सुखार्थी वा त्यजेद् विद्यां विद्यार्थी वा सुखं त्यजेत् ॥ (५।२)

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः । (६।१)

नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना ॥ (६।२)

आशा धृतिं हन्ति समृद्धिम् अन्तकः क्रोधः श्रियं हन्ति यशः कदर्यता । (७।१)

अपालनं हन्ति पशूंश्च राजन्न् एकः क्रुद्धो ब्राह्मणो हन्ति राष्ट्रम् ॥ (७।२)

अजश्च कांस्यं च रथश्च नित्यं मध्वाकर्षः शकुनिः श्रोत्रियश्च । (८।१)

वृद्धो ज्ञातिर् अवसन्नो वयस्य एतानि ते सन्तु गृहे सदैव ॥ (८।२)

अजोक्षा चन्दनं वीणा आदर्शो मधुसर्पिषी । (९।१)

विषम् औदुम्बरं शङ्खः स्वर्णं नाभिश्च रोचना ॥ (९।२)

गृहे स्थापयितव्यानि धन्यानि मनुर् अब्रवीत् । (१०।१)

देवब्राह्मणपूजार्थम् अतिथीनां च भारत ॥ (१०।२)

इदं च त्वां सर्वपरं ब्रवीमि पुण्यं पदं तात महाविशिष्टम् । (११।१)

न जातु कामान्न भयान्न लोभाद् धर्मं त्यजेज्जीवितस्यापि हेतोः ॥ (११।२)

नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनित्ये नित्यो जीवो धातुर् अस्य त्वनित्यः । (१२।१)

त्यक्त्वानित्यं प्रतितिष्ठस्व नित्ये संतुष्य त्वं तोषपरो हि लाभः ॥ (१२।२)

महाबलान् पश्य महानुभावान् प्रशास्य भूमिं धनधान्यपूर्णाम् । (१३।१)

राज्यानि हित्वा विपुलांश्च भोगान् गतान्नरेन्द्रान् वशम् अन्तकस्य ॥ (१३।२)

मृतं पुत्रं दुःखपुष्टं मनुष्या उत्क्षिप्य राजन् स्वगृहान्निर्हरन्ति । (१४।१)

तं मुक्तकेशाः करुणं रुदन्तश् चितामध्ये काष्ठम् इव क्षिपन्ति ॥ (१४।२)

अन्यो धनं प्रेतगतस्य भुङ्क्ते वयांसि चाग्निश्च शरीरधातून् । (१५।१)

द्वाभ्याम् अयं सह गच्छत्यमुत्र पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमानः ॥ (१५।२)

उत्सृज्य विनिवर्तन्ते ज्ञातयः सुहृदः सुताः । (१६।१)

अग्नौ प्रास्तं तु पुरुषं कर्मान्वेति स्वयंकृतम् ॥ (१६।२)

अस्माल् लोकाद् ऊर्ध्वम् अमुष्य चाधो महत् तमस्तिष्ठति ह्यन्धकारम् । (१७।१)

तद् वै महामोहनम् इन्द्रियाणां बुध्यस्व मा त्वां प्रलभेत राजन् ॥ (१७।२)

इदं वचः शक्ष्यसि चेद् यथावन् निशम्य सर्वं प्रतिपत्तुम् एवम् । (१८।१)

यशः परं प्राप्स्यसि जीवलोके भयं न चामुत्र न चेह ते ऽस्ति ॥ (१८।२)

आत्मा नदी भारत पुण्यतीर्था सत्योदका धृतिकूला दमोर्मिः । (१९।१)

तस्यां स्नातः पूयते पुण्यकर्मा पुण्यो ह्यात्मा नित्यम् अम्भो ऽम्भ एव ॥ (१९।२)

कामक्रोधग्राहवतीं पञ्चेन्द्रियजलां नदीम् । (२०।१)

कृत्वा धृतिमयीं नावं जन्मदुर्गाणि संतर ॥ (२०।२)

प्रज्ञावृद्धं धर्मवृद्धं स्वबन्धुं विद्यावृद्धं वयसा चापि वृद्धम् । (२१।१)

कार्याकार्ये पूजयित्वा प्रसाद्य यः संपृच्छेन्न स मुह्येत् कदाचित् ॥ (२१।२)

धृत्या शिश्नोदरं रक्षेत् पाणिपादं च चक्षुषा । (२२।१)

चक्षुःश्रोत्रे च मनसा मनो वाचं च कर्मणा ॥ (२२।२)

नित्योदकी नित्ययज्ञोपवीती नित्यस्वाध्यायी पतितान्नवर्जी । (२३।१)

ऋतं ब्रुवन् गुरवे कर्म कुर्वन् न ब्राह्मणश्च्यवते ब्रह्मलोकात् ॥ (२३।२)

अधीत्य वेदान् परिसंस्तीर्य चाग्नीन् इष्ट्वा यज्ञैः पालयित्वा प्रजाश्च । (२४।१)

गोब्राह्मणार्थे शस्त्रपूतान्तरात्मा हतः संग्रामे क्षत्रियः स्वर्गम् एति ॥ (२४।२)

वैश्यो ऽधीत्य ब्राह्मणान् क्षत्रियांश्च धनैः काले संविभज्याश्रितांश्च । (२५।१)

त्रेतापूतं धूमम् आघ्राय पुण्यं प्रेत्य स्वर्गे देवसुखानि भुङ्क्ते ॥ (२५।२)

ब्रह्मक्षत्रं वैश्यवर्णं च शूद्रः क्रमेणैतान्न्यायतः पूजयानः । (२६।१)

तुष्टेष्वेतेष्वव्यथो दग्धपापस् त्यक्त्वा देहं स्वर्गसुखानि भुङ्क्ते ॥ (२६।२)

चातुर्वर्ण्यस्यैष धर्मस्तवोक्तो हेतुं चात्र ब्रुवतो मे निबोध । (२७।१)

क्षात्राद् धर्माद्धीयते पाण्डुपुत्रस् तं त्वं राजन् राजधर्मे नियुङ्क्ष्व ॥ (२७।२)

धृतराष्ट्र उवाच । (२८।१)

एवम् एतद् यथा मां त्वम् अनुशाससि नित्यदा । (२८।२)

ममापि च मतिः सौम्य भवत्येवं यथात्थ माम् ॥ (२८।३)

सा तु बुद्धिः कृताप्येवं पाण्डवान् प्रति मे सदा । (२९।१)

दुर्योधनं समासाद्य पुनर् विपरिवर्तते ॥ (२९।२)

न दिष्टम् अभ्यतिक्रान्तुं शक्यं मर्त्येन केनचित् । (३०।१)

दिष्टम् एव कृतं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ (३०।२)