धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

कथं द्रोणो महेष्वासः पाञ्चाल्यश्चापि पार्षतः । (१।२)

रणे समीयतुर् यत्तौ तन्ममाचक्ष्व संजय ॥ (१।३)

दिष्टम् एव परं मन्ये पौरुषाद् अपि संजय । (२।१)

यत्र शांतनवो भीष्मो नातरद् युधि पाण्डवम् ॥ (२।२)

भीष्मो हि समरे क्रुद्धो हन्याल् लोकांश्चराचरान् । (३।१)

स कथं पाण्डवं युद्धे नातरत् संजयौजसा ॥ (३।२)

संजय उवाच । (४।१)

शृणु राजन् स्थिरो भूत्वा युद्धम् एतत् सुदारुणम् । (४।२)

न शक्यः पाण्डवो जेतुं देवैर् अपि सवासवैः ॥ (४।३)

द्रोणस्तु निशितैर् बाणैर् धृष्टद्युम्नम् अयोधयत् । (५।१)

सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडाद् अपातयत् ॥ (५।२)

तस्याथ चतुरो वाहांश्चतुर्भिः सायकोत्तमैः । (६।१)

पीडयामास संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ॥ (६।२)

धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणं नवत्या निशितैः शरैः । (७।१)

विव्याध प्रहसन् वीरस् तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ (७।२)

ततः पुनर् अमेयात्मा भारद्वाजः प्रतापवान् । (८।१)

शरैः प्रच्छादयामास धृष्टद्युम्नम् अमर्षणम् ॥ (८।२)

आददे च शरं घोरं पार्षतस्य वधं प्रति । (९।१)

शक्राशनिसमस्पर्शं मृत्युदण्डम् इवापरम् ॥ (९।२)

हाहाकारो महान् आसीत् सर्वसैन्यस्य भारत । (१०।१)

तम् इषुं संधितं दृष्ट्वा भारद्वाजेन संयुगे ॥ (१०।२)

तत्राद्भुतम् अपश्याम धृष्टद्युम्नस्य पौरुषम् । (११।१)

यद् एकः समरे वीरस्तस्थौ गिरिर् इवाचलः ॥ (११।२)

तं च दीप्तं शरं घोरम् आयान्तं मृत्युम् आत्मनः । (१२।१)

चिछेद शरवृष्टिं च भारद्वाजे मुमोच ह ॥ (१२।२)

तत उच्चुक्रुशुः सर्वे पाञ्चालाः पाण्डवैः सह । (१३।१)

धृष्टद्युम्नेन तत् कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ॥ (१३।२)

ततः शक्तिं महावेगां स्वर्णवैडूर्यभूषिताम् । (१४।१)

द्रोणस्य निधनाकाङ्क्षी चिक्षेप स पराक्रमी ॥ (१४।२)

ताम् आपतन्तीं सहसा शक्तिं कनकभूषणाम् । (१५।१)

त्रिधा चिक्षेप समरे भारद्वाजो हसन्न् इव ॥ (१५।२)

शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् । (१६।१)

ववर्ष शरवर्षाणि द्रोणं प्रति जनेश्वर ॥ (१६।२)

शरवर्षं ततस्तं तु संनिवार्य महायशाः । (१७।१)

द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य मध्ये चिछेद कार्मुकम् ॥ (१७।२)

स छिन्नधन्वा समरे गदां गुर्वीं महायशाः । (१८।१)

द्रोणाय प्रेषयामास गिरिसारमयीं बली ॥ (१८।२)

सा गदा वेगवन्मुक्ता प्रायाद् द्रोणजिघांसया । (१९।१)

तत्राद्भुतम् अपश्याम भारद्वाजस्य विक्रमम् ॥ (१९।२)

लाघवाद् व्यंसयामास गदां हेमविभूषिताम् । (२०।१)

व्यंसयित्वा गदां तां च प्रेषयामास पार्षते ॥ (२०।२)

भल्लान् सुनिशितान् पीतान् स्वर्णपुङ्खाञ् शिलाशितान् । (२१।१)

ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितम् आहवे ॥ (२१।२)

अथान्यद् धनुर् आदाय धृष्टद्युम्नो महामनाः । (२२।१)

द्रोणं युधि पराक्रम्य शरैर् विव्याध पञ्चभिः ॥ (२२।२)

रुधिराक्तौ ततस्तौ तु शुशुभाते नरर्षभौ । (२३।१)

वसन्तसमये राजन् पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ (२३।२)

अमर्षितस्ततो राजन् पराक्रम्य चमूमुखे । (२४।१)

द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य पुनश्चिछेद कार्मुकम् ॥ (२४।२)

अथैनं छिन्नधन्वानं शरैः संनतपर्वभिः । (२५।१)

अवाकिरद् अमेयात्मा वृष्ट्या मेघ इवाचलम् ॥ (२५।२)

सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडाद् अपातयत् । (२६।१)

अथास्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिर् निशितैः शरैः ॥ (२६।२)

पातयामास समरे सिंहनादं ननाद च । (२७।१)

ततो ऽपरेण भल्लेन हस्ताच्चापम् अथाच्छिनत् ॥ (२७।२)

स छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । (२८।१)

गदापाणिर् अवारोहत् ख्यापयन् पौरुषं महत् ॥ (२८।२)

ताम् अस्य विशिखैस्तूर्णं पातयामास भारत । (२९।१)

रथाद् अनवरूढस्य तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (२९।२)

ततः स विपुलं चर्म शतचन्द्रं च भानुमत् । (३०।१)

खड्गं च विपुलं दिव्यं प्रगृह्य सुभुजो बली ॥ (३०।२)

अभिदुद्राव वेगेन द्रोणस्य वधकाङ्क्षया । (३१।१)

आमिषार्थी यथा सिंहो वने मत्तम् इव द्विपम् ॥ (३१।२)

तत्राद्भुतम् अपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम् । (३२।१)

लाघवं चास्त्रयोगं च बलं बाह्वोश्च भारत ॥ (३२।२)

यद् एनं शरवर्षेण वारयामास पार्षतम् । (३३।१)

न शशाक ततो गन्तुं बलवान् अपि संयुगे ॥ (३३।२)

तत्र स्थितम् अपश्याम धृष्टद्युम्नं महारथम् । (३४।१)

वारयाणं शरौघांश्च चर्मणा कृतहस्तवत् ॥ (३४।२)

ततो भीमो महाबाहुः सहसाभ्यपतद् बली । (३५।१)

साहाय्यकारी समरे पार्षतस्य महात्मनः ॥ (३५।२)

स द्रोणं निशितैर् बाणै राजन् विव्याध सप्तभिः । (३६।१)

पार्षतं च तदा तूर्णम् अन्यम् आरोपयद् रथम् ॥ (३६।२)

ततो दुर्योधनो राजा कलिङ्गं समचोदयत् । (३७।१)

सैन्येन महता युक्तं भारद्वाजस्य रक्षणे ॥ (३७।२)

ततः सा महती सेना कलिङ्गानां जनेश्वर । (३८।१)

भीमम् अभ्युद्ययौ तूर्णं तव पुत्रस्य शासनात् ॥ (३८।२)

पाञ्चाल्यम् अभिसंत्यज्य द्रोणो ऽपि रथिनां वरः । (३९।१)

विराटद्रुपदौ वृद्धौ योधयामास संगतौ । (३९।२)

धृष्टद्युम्नो ऽपि समरे धर्मराजं समभ्ययात् ॥ (३९।३)

ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । (४०।१)

कलिङ्गानां च समरे भीमस्य च महात्मनः । (४०।२)

जगतः प्रक्षयकरं घोररूपं भयानकम् ॥ (४०।३)