युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

कथं स वै विपन्नश्च कथं वै पातितो भुवि । (१।२)

कथं चानिन्द्रतां प्राप्तस्तद् भवान् वक्तुम् अर्हति ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

एवं तयोः संवदतोः क्रियास्तस्य महात्मनः । (२।२)

सर्वा एवाभ्यवर्तन्त या दिव्या याश्च मानुषाः ॥ (२।३)

तथैव दीपदानानि सर्वोपकरणानि च । (३।१)

बलिकर्म च यच्चान्यद् उत्सेकाश्च पृथग्विधाः । (३।२)

सर्वास्तस्य समुत्पन्ना देवराज्ञो महात्मनः ॥ (३।३)

देवलोके नृलोके च सदाचारा बुधैः स्मृताः । (४।१)

ते चेद् भवन्ति राजेन्द्र ऋध्यन्ते गृहमेधिनः । (४।२)

धूपप्रदानैर् दीपैश्च नमस्कारैस्तथैव च ॥ (४।३)

यथा सिद्धस्य चान्नस्य द्विजायाग्रं प्रदीयते । (५।१)

बलयश्च गृहोद्देशे अतः प्रीयन्ति देवताः ॥ (५।२)

यथा च गृहिणस्तोषो भवेद् वै बलिकर्मणा । (६।१)

तथा शतगुणा प्रीतिर् देवतानां स्म जायते ॥ (६।२)

एवं धूपप्रदानं च दीपदानं च साधवः । (७।१)

प्रशंसन्ति नमस्कारैर् युक्तम् आत्मगुणावहम् ॥ (७।२)

स्नानेनाद्भिश्च यत् कर्म क्रियते वै विपश्चिता । (८।१)

नमस्कारप्रयुक्तेन तेन प्रीयन्ति देवताः । (८।२)

गृह्याश्च देवताः सर्वाः प्रीयन्ते विधिनार्चिताः ॥ (८।३)

इत्येतां बुद्धिम् आस्थाय नहुषः स नरेश्वरः । (९।१)

सुरेन्द्रत्वं महत् प्राप्य कृतवान् एतद् अद्भुतम् ॥ (९।२)

कस्यचित् त्वथ कालस्य भाग्यक्षय उपस्थिते । (१०।१)

सर्वम् एतद् अवज्ञाय न चकारैतद् ईदृशम् ॥ (१०।२)

ततः स परिहीणो ऽभूत् सुरेन्द्रो बलिकर्मतः । (११।१)

धूपदीपोदकविधिं न यथावच्चकार ह । (११।२)

ततो ऽस्य यज्ञविषयो रक्षोभिः पर्यबाध्यत ॥ (११।३)

अथागस्त्यम् ऋषिश्रेष्ठं वाहनायाजुहाव ह । (१२।१)

द्रुतं सरस्वतीकूलात् स्मयन्न् इव महाबलः ॥ (१२।२)

ततो भृगुर् महातेजा मैत्रावरुणिम् अब्रवीत् । (१३।१)

निमीलयस्व नयने जटा यावद् विशामि ते ॥ (१३।२)

स्थाणुभूतस्य तस्याथ जटाः प्राविशद् अच्युतः । (१४।१)

भृगुः स सुमहातेजाः पातनाय नृपस्य ह ॥ (१४।२)

ततः स देवराट् प्राप्तस्तम् ऋषिं वाहनाय वै । (१५।१)

ततो ऽगस्त्यः सुरपतिं वाक्यम् आह विशां पते ॥ (१५।२)

योजयस्वेन्द्र मां क्षिप्रं कं च देशं वहामि ते । (१६।१)

यत्र वक्ष्यसि तत्र त्वां नयिष्यामि सुराधिप ॥ (१६।२)

इत्युक्तो नहुषस्तेन योजयामास तं मुनिम् । (१७।१)

भृगुस्तस्य जटासंस्थो बभूव हृषितो भृशम् ॥ (१७।२)

न चापि दर्शनं तस्य चकार स भृगुस्तदा । (१८।१)

वरदानप्रभावज्ञो नहुषस्य महात्मनः ॥ (१८।२)

न चुकोप स चागस्त्यो युक्तो ऽपि नहुषेण वै । (१९।१)

तं तु राजा प्रतोदेन चोदयामास भारत ॥ (१९।२)

न चुकोप स धर्मात्मा ततः पादेन देवराट् । (२०।१)

अगस्त्यस्य तदा क्रुद्धो वामेनाभ्यहनच्छिरः ॥ (२०।२)

तस्मिञ्शिरस्यभिहते स जटान्तर्गतो भृगुः । (२१।१)

शशाप बलवत् क्रुद्धो नहुषं पापचेतसम् ॥ (२१।२)

भृगुर् उवाच । (२२।१)

यस्मात् पदाहनः क्रोधाच्छिरसीमं महामुनिम् । (२२।२)

तस्माद् आशु महीं गच्छ सर्पो भूत्वा सुदुर्मते ॥ (२२।३)

इत्युक्तः स तदा तेन सर्पो भूत्वा पपात ह । (२३।१)

अदृष्टेनाथ भृगुणा भूतले भरतर्षभ ॥ (२३।२)

भृगुं हि यदि सो ऽद्राक्षीन्नहुषः पृथिवीपते । (२४।१)

न स शक्तो ऽभविष्यद् वै पातने तस्य तेजसा ॥ (२४।२)

स तु तैस्तैः प्रदानैश्च तपोभिर् नियमैस्तथा । (२५।१)

पतितो ऽपि महाराज भूतले स्मृतिमान् अभूत् । (२५।२)

प्रसादयामास भृगुं शापान्तो मे भवेद् इति ॥ (२५।३)

ततो ऽगस्त्यः कृपाविष्टः प्रासादयत तं भृगुम् । (२६।१)

शापान्तार्थं महाराज स च प्रादात् कृपान्वितः ॥ (२६।२)

भृगुर् उवाच । (२७।१)

राजा युधिष्ठिरो नाम भविष्यति कुरूद्वहः । (२७।२)

स त्वां मोक्षयिता शापाद् इत्युक्त्वान्तरधीयत ॥ (२७।३)

अगस्त्यो ऽपि महातेजाः कृत्वा कार्यं शतक्रतोः । (२८।१)

स्वम् आश्रमपदं प्रायात् पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ (२८।२)

नहुषो ऽपि त्वया राजंस्तस्माच्छापात् समुद्धृतः । (२९।१)

जगाम ब्रह्मसदनं पश्यतस्ते जनाधिप ॥ (२९।२)

तदा तु पातयित्वा तं नहुषं भूतले भृगुः । (३०।१)

जगाम ब्रह्मसदनं ब्रह्मणे च न्यवेदयत् ॥ (३०।२)

ततः शक्रं समानाय्य देवान् आह पितामहः । (३१।१)

वरदानान्मम सुरा नहुषो राज्यम् आप्तवान् । (३१।२)

स चागस्त्येन क्रुद्धेन भ्रंशितो भूतलं गतः ॥ (३१।३)

न च शक्यं विना राज्ञा सुरा वर्तयितुं क्वचित् । (३२।१)

तस्माद् अयं पुनः शक्रो देवराज्ये ऽभिषिच्यताम् ॥ (३२।२)

एवं सम्भाषमाणं तु देवाः पार्थ पितामहम् । (३३।१)

एवम् अस्त्विति संहृष्टाः प्रत्यूचुस्ते पितामहम् ॥ (३३।२)

सो ऽभिषिक्तो भगवता देवराज्येन वासवः । (३४।१)

ब्रह्मणा राजशार्दूल यथापूर्वं व्यरोचत ॥ (३४।२)

एवम् एतत् पुरावृत्तं नहुषस्य व्यतिक्रमात् । (३५।१)

स च तैर् एव संसिद्धो नहुषः कर्मभिः पुनः ॥ (३५।२)

तस्माद् दीपाः प्रदातव्याः सायं वै गृहमेधिभिः । (३६।१)

दिव्यं चक्षुर् अवाप्नोति प्रेत्य दीपप्रदायकः । (३६।२)

पूर्णचन्द्रप्रतीकाशा दीपदाश्च भवन्त्युत ॥ (३६।३)

यावद् अक्षिनिमेषाणि ज्वलते तावतीः समाः । (३७।१)

रूपवान् धनवांश्चापि नरो भवति दीपदः ॥ (३७।२)