महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 165

463 of 1995 · 51 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अर्जुन उवाच । (१।१)

arjuna uvāca

1.2१.२

कृतास्त्रम् अभिविश्वस्तम् अथ मां हरिवाहनः । (१।२)

kṛtāstram abhiviśvastam atha māṃ harivāhanaḥ |

1.3१.३

संस्पृश्य मूर्ध्नि पाणिभ्याम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

saṃspṛśya mūrdhni pāṇibhyām idaṃ vacanam abravīt ||

2.1२.१

न त्वम् अद्य युधा जेतुं शक्यः सुरगणैर् अपि । (२।१)

na tvam adya yudhā jetuṃ śakyaḥ suragaṇair api |

2.2२.२

किं पुनर् मानुषे लोके मानुषैर् अकृतात्मभिः । (२।२)

kiṃ punar mānuṣe loke mānuṣair akṛtātmabhiḥ |

2.3२.३

अप्रमेयो ऽप्रधृष्यश्च युद्धेष्वप्रतिमस्तथा ॥ (२।३)

aprameyo 'pradhṛṣyaśca yuddheṣvapratimastathā ||

3.1३.१

अथाब्रवीत् पुनर् देवः सम्प्रहृष्टतनूरुहः । (३।१)

athābravīt punar devaḥ samprahṛṣṭatanūruhaḥ |

3.2३.२

अस्त्रयुद्धे समो वीर न ते कश्चिद् भविष्यति ॥ (३।२)

astrayuddhe samo vīra na te kaścid bhaviṣyati ||

4.1४.१

अप्रमत्तः सदा दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः । (४।१)

apramattaḥ sadā dakṣaḥ satyavādī jitendriyaḥ |

4.2४.२

ब्रह्मण्यश्चास्त्रविच् चासि शूरश्चासि कुरूद्वह ॥ (४।२)

brahmaṇyaścāstravic cāsi śūraścāsi kurūdvaha ||

5.1५.१

अस्त्राणि समवाप्तानि त्वया दश च पञ्च च । (५।१)

astrāṇi samavāptāni tvayā daśa ca pañca ca |

5.2५.२

पञ्चभिर् विधिभिः पार्थ न त्वया विद्यते समः ॥ (५।२)

pañcabhir vidhibhiḥ pārtha na tvayā vidyate samaḥ ||

6.1६.१

प्रयोगम् उपसंहारम् आवृत्तिं च धनंजय । (६।१)

prayogam upasaṃhāram āvṛttiṃ ca dhanaṃjaya |

6.2६.२

प्रायश्चित्तं च वेत्थ त्वं प्रतिघातं च सर्वशः ॥ (६।२)

prāyaścittaṃ ca vettha tvaṃ pratighātaṃ ca sarvaśaḥ ||

7.1७.१

तव गुर्वर्थकालो ऽयम् उपपन्नः परंतप । (७।१)

tava gurvarthakālo 'yam upapannaḥ paraṃtapa |

7.2७.२

प्रतिजानीष्व तं कर्तुम् अतो वेत्स्याम्यहं परम् ॥ (७।२)

pratijānīṣva taṃ kartum ato vetsyāmyahaṃ param ||

8.1८.१

ततो ऽहम् अब्रुवं राजन् देवराजम् इदं वचः । (८।१)

tato 'ham abruvaṃ rājan devarājam idaṃ vacaḥ |

8.2८.२

विषह्यं चेन् मया कर्तुं कृतम् एव निबोध तत् ॥ (८।२)

viṣahyaṃ cen mayā kartuṃ kṛtam eva nibodha tat ||

9.1९.१

ततो माम् अब्रवीद् राजन् प्रहस्य बलवृत्रहा । (९।१)

tato mām abravīd rājan prahasya balavṛtrahā |

9.2९.२

नाविषह्यं तवाद्यास्ति त्रिषु लोकेषु किंचन ॥ (९।२)

nāviṣahyaṃ tavādyāsti triṣu lokeṣu kiṃcana ||

10.1१०.१

निवातकवचा नाम दानवा मम शत्रवः । (१०।१)

nivātakavacā nāma dānavā mama śatravaḥ |

10.2१०.२

समुद्रकुक्षिम् आश्रित्य दुर्गे प्रतिवसन्त्युत ॥ (१०।२)

samudrakukṣim āśritya durge prativasantyuta ||

11.1११.१

तिस्रः कोट्यः समाख्यातास् तुल्यरूपबलप्रभाः । (११।१)

tisraḥ koṭyaḥ samākhyātās tulyarūpabalaprabhāḥ |

11.2११.२

तांस् तत्र जहि कौन्तेय गुर्वर्थस् ते भविष्यति ॥ (११।२)

tāṃs tatra jahi kaunteya gurvarthas te bhaviṣyati ||

12.1१२.१

ततो मातलिसंयुक्तं मयूरसमरोमभिः । (१२।१)

tato mātalisaṃyuktaṃ mayūrasamaromabhiḥ |

12.2१२.२

हयैर् उपेतं प्रादान् मे रथं दिव्यं महाप्रभम् ॥ (१२।२)

hayair upetaṃ prādān me rathaṃ divyaṃ mahāprabham ||

13.1१३.१

बबन्ध चैव मे मूर्ध्नि किरीटम् इदम् उत्तमम् । (१३।१)

babandha caiva me mūrdhni kirīṭam idam uttamam |

13.2१३.२

स्वरूपसदृशं चैव प्रादाद् अङ्गविभूषणम् ॥ (१३।२)

svarūpasadṛśaṃ caiva prādād aṅgavibhūṣaṇam ||

14.1१४.१

अभेद्यं कवचं चेदं स्पर्शरूपवद् उत्तमम् । (१४।१)

abhedyaṃ kavacaṃ cedaṃ sparśarūpavad uttamam |

14.2१४.२

अजरां ज्याम् इमां चापि गाण्डीवे समयोजयत् ॥ (१४।२)

ajarāṃ jyām imāṃ cāpi gāṇḍīve samayojayat ||

15.1१५.१

ततः प्रायाम् अहं तेन स्यन्दनेन विराजता । (१५।१)

tataḥ prāyām ahaṃ tena syandanena virājatā |

15.2१५.२

येनाजयद् देवपतिर् बलिं वैरोचनिं पुरा ॥ (१५।२)

yenājayad devapatir baliṃ vairocaniṃ purā ||

16.1१६.१

ततो देवाः सर्व एव तेन घोषेण बोधितः । (१६।१)

tato devāḥ sarva eva tena ghoṣeṇa bodhitaḥ |

16.2१६.२

मन्वाना देवराजं मां समाजग्मुर् विशां पते । (१६।२)

manvānā devarājaṃ māṃ samājagmur viśāṃ pate |

16.3१६.३

दृष्ट्वा च माम् अपृच्छन्त किं करिष्यसि फल्गुन ॥ (१६।३)

dṛṣṭvā ca mām apṛcchanta kiṃ kariṣyasi phalguna ||

17.1१७.१

तान् अब्रुवं यथाभूतम् इदं कर्तास्मि संयुगे । (१७।१)

tān abruvaṃ yathābhūtam idaṃ kartāsmi saṃyuge |

17.2१७.२

निवातकवचानां तु प्रस्थितं मां वधैषिणम् । (१७।२)

nivātakavacānāṃ tu prasthitaṃ māṃ vadhaiṣiṇam |

17.3१७.३

निबोधत महाभागाः शिवं चाशास्त मे ऽनघाः ॥ (१७।३)

nibodhata mahābhāgāḥ śivaṃ cāśāsta me 'naghāḥ ||

18.1१८.१

तुष्टुवुर् मां प्रसन्नास् ते यथा देवं पुरंदरम् । (१८।१)

tuṣṭuvur māṃ prasannās te yathā devaṃ puraṃdaram |

18.2१८.२

रथेनानेन मघवा जितवाञ्शम्बरं युधि । (१८।२)

rathenānena maghavā jitavāñśambaraṃ yudhi |

18.3१८.३

नमुचिं बलवृत्रौ च प्रह्लादनरकावपि ॥ (१८।३)

namuciṃ balavṛtrau ca prahlādanarakāvapi ||

19.1१९.१

बहूनि च सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च । (१९।१)

bahūni ca sahasrāṇi prayutānyarbudāni ca |

19.2१९.२

रथेनानेन दैत्यानां जितवान् मघवान् युधि ॥ (१९।२)

rathenānena daityānāṃ jitavān maghavān yudhi ||

20.1२०.१

त्वम् अप्येतेन कौन्तेय निवातकवचान् रणे । (२०।१)

tvam apyetena kaunteya nivātakavacān raṇe |

20.2२०.२

विजेता युधि विक्रम्य पुरेव मघवान् वशी ॥ (२०।२)

vijetā yudhi vikramya pureva maghavān vaśī ||

21.1२१.१

अयं च शङ्खप्रवरो येन जेतासि दानवान् । (२१।१)

ayaṃ ca śaṅkhapravaro yena jetāsi dānavān |

21.2२१.२

अनेन विजिता लोकाः शक्रेणापि महात्मना ॥ (२१।२)

anena vijitā lokāḥ śakreṇāpi mahātmanā ||

22.1२२.१

प्रदीयमानं देवैस् तु देवदत्तं जलोद्भवम् । (२२।१)

pradīyamānaṃ devais tu devadattaṃ jalodbhavam |

22.2२२.२

प्रत्यगृह्णं जयायैनं स्तूयमानस् तदामरैः ॥ (२२।२)

pratyagṛhṇaṃ jayāyainaṃ stūyamānas tadāmaraiḥ ||

23.1२३.१

स शङ्खी कवची बाणी प्रगृहीतशरासनः । (२३।१)

sa śaṅkhī kavacī bāṇī pragṛhītaśarāsanaḥ |

23.2२३.२

दानवालयम् अत्युग्रं प्रयातो ऽस्मि युयुत्सया ॥ (२३।२)

dānavālayam atyugraṃ prayāto 'smi yuyutsayā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 165

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit